Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Η εντυπωσιακή έκρηξη του Shinmoedake

Αυτή η άκρως εντυπωσιακή φωτογραφία, δείχνει τη στήλη τέφρας από την έκρηξη του ηφαιστείου Shinmoedake στις 27/1/2011 κοντά την πόλη Takaharu της Ιαπωνίας. Η ανάπτυξη της στήλης σε ύψος, είναι αρκετή ώστε να περάσει το στρώμα νεφών και το άνω μέρος της να δημιουργήσει σκιά πάνω του, προσθέτοντας ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο στο σκηνικό εκείνης της ημέρας.

 
Η στήλη αυτή έφτασε τα 7.5 km. Το ύψος του ηφαιστείου είναι 1700 m και ο σχηματισμός του εκτιμάται κάπου ανάμεσα στα 7 και 25 χιλιάδες χρόνια πριν. Το ηφαίστειο είναι ενεργό και κάθε λίγα χρόνια ξεσπούν ανάλογες εκρήξεις. Μάλιστα, από το 2025 η αυξημένη δραστηριότητά του έχει οδηγήσει την ιαπωνική μετεωρολογική υπηρεσία σε επιφυλακή, καθώς το ηφαίστειο φαίνεται να μετατρέπεται σε μαγματικού τύπου (φρέσκο υλικό, πυροκλαστικές ροές) που μπορεί να είναι πιο επικίνδυνο για τις γειτονικές περιοχές, σε σχέση με την τωρινή του κατάσταση.
 
Περισσότερα για τα ηφαίστεια, τον δείκτη εκρηκτικότητας VEI, τις ιστορικές εκρήξεις τους, τον τρόπο δημιουργίας τους και άλλα πολλά, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 


 

Σάββατο 7 Μαρτίου 2026

Οι πίδακες του Εγκέλαδου

Πίδακες υδρατμών και παγοκρυστάλλων εκτινάσσονται στο διάστημα μέσα από ρωγμές στην παγωμένη επιφάνεια του Εγκέλαδου, ενός εκ των 274 φυσικών δορυφόρων του Κρόνου. Αυτοί προκύπτουν απευθείας από τον αλμυρό ωκεανό που βρίσκεται κάτω από το παγωμένο επιφανειακό στρώμα αυτού του δορυφόρου. Tο στρώμα αυτό εκτιμάται ότι έχει πάχος 20 km περίπου αλλά στους πόλους είναι λεπτότερο (1-5 km).

 
Αυτή η φωτογραφία ελήφθη στις 21/11/2009 από το “Cassini” και βοήθησε στην επιβεβαίωση της έντονης γεωλογικής δραστηριότητας του Εγκέλαδου. Οι παλιρροϊκές δυνάμεις πάνω του, εξαιτίας του Κρόνου, θερμαίνουν το εσωτερικό του δορυφόρου και δημιουργούν πάνω από 100 καταμετρημένους πίδακες σαν αυτούς στη φωτογραφία. 
 
Πηγή: NASA / JPL / Space Science Institute 
 
Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026

Πρωινή φωτοβολίδα στην Ιαπωνία

Μία εντυπωσιακή «φώτο-βολίδα» (fireball) διασχίζει τον ουρανό τα ξημερώματα της 1ης Φεβρουαρίου στην περιοχή Hiratsuka της Ιαπωνίας, περίπου 40 λεπτά πριν το ξημέρωμα.

 
Το συγκεκριμένο μετέωρο φαίνεται πρόσκαιρα να λάμπει λιγότερο από όσο ένα γεμάτο φεγγάρι στον νυχτερινό ουρανό, αλλά περισσότερο από την Αφροδίτη. Σε αυτήν την περίπτωση, λέμε πως το φαινόμενο μέγεθος αυτού του μετεώρου είναι περίπου -6 με -8, επομένως κατατάσσεται ασφαλώς στις «φωτοβολίδες» (fireballs). 
 
Οι ορισμοί μιας «φωτοβολίδας», «βολίδας» και «υπερβολίδας» μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς όσο αφορά το φαινόμενο μέγεθος. Αν ένα μετέωρο λάμπει πρόσκαιρα στον ουρανό με φαινόμενο μέγεθος κάτω από -3/-4 ονομάζεται «φωτοβολίδα». Αν είναι κάτω από -9/-10 ονομάζεται «βολίδα», ενώ αν είναι ιδιαίτερα λαμπρό ώστε το φαινόμενο μέγεθός του να είναι κάτω από -14/-17 ονομάζεται «υπερβολίδα».
 
Θυμίζουμε ότι το φαινόμενο μέγεθος είναι ένα μέτρο του πόσο λαμπρό φαίνεται ένα αντικείμενο στον ουρανό μας. Η κλίμακα πάει «ανάποδα», ώστε όσο πιο λαμπρό είναι ένα αντικείμενο, τόσο πιο μικρό, ακόμη και αρνητικό, φαινόμενο μέγεθος έχει. Για σύγκριση, το μάτι μας σε έναν σκοτεινό ουρανό μακριά από φώτα και πόλεις, το πιο αμυδρό αντικείμενο που μπορεί να δει, έχει φαινόμενο μέγεθος ως +6. Ο Σείριος έχει φαινόμενο μέγεθος -1.5, η Αφροδίτη έχει μέγιστο φαινόμενο μέγεθος -4.9, η Πανσέληνος -12.9 και ο λαμπρός Ήλιος στον ουρανό μας -27. Ο μετεωρίτης του Chelyabinsk εκτιμάται ότι πρόσκαιρα άγγιξε το -30.
 
Περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

"Βολίδα" στη Νέα Ζηλανδία

Εντυπωσιακά λαμπρό μετέωρο (bolide, δηλαδή «βολίδα») και με πολύ μακρύ ίχνος, έκανε τη νύχτα μέρα για λίγο, το βράδυ της Παρασκευής 30/1 στο Wellington της Νέας Ζηλανδίας. Εδώ βλέπουμε το συμβάν όπως το κατέγραψε κάμερα μετεωρολογικού σταθμού στην περιοχή. 

Το συγκεκριμένο μετέωρο φαίνεται πρόσκαιρα να λάμπει εντονότερα σε σχέση με ένα γεμάτο φεγγάρι στον νυχτερινό ουρανό, φωτίζοντας και το έδαφος. Σε αυτήν την περίπτωση, λέμε πως το φαινόμενο μέγεθος αυτού του μετεώρου, πρόσκαιρα, έπεσε κάτω από το -14 (επομένως κατατάσσεται στις «βολίδες»). 
 
Θυμίζουμε ότι το φαινόμενο μέγεθος είναι ένα μέτρο του πόσο λαμπρό φαίνεται ένα αντικείμενο στον ουρανό μας. Η κλίμακα πάει «ανάποδα», ώστε όσο πιο λαμπρό είναι ένα αντικείμενο, τόσο πιο μικρό, ακόμη και αρνητικό, φαινόμενο μέγεθος έχει. Για σύγκριση, το μάτι μας σε έναν σκοτεινό ουρανό μακριά από φώτα και πόλεις, το πιο αμυδρό αντικείμενο που μπορεί να δει, έχει φαινόμενο μέγεθος ως +6. Ο Σείριος έχει φαινόμενο μέγεθος -1.5, η Αφροδίτη έχει μέγιστο φαινόμενο μέγεθος -4.9, η Πανσέληνος -12.9 και ο λαμπρός Ήλιος στον ουρανό μας -27.
 
Επίσης, παρατηρήστε το ίχνος ιονισμού (ionization train) που αφήνει το μετέωρο πίσω του και είναι ορατό για αρκετή ώρα μετά. Το συγκεκριμένο ίχνος αποτελεί έναν «διάδρομο πλάσματος», καθώς περιέχει ιονισμένο αέριο. Ο ιονισμός προέρχεται από την κινητική ενέργεια (τυπική ταχύτητα: μερικές δεκάδες χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο κατά την είσοδο στα πυκνότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, γύρω στα 80-110 km) του μετεώρου, η οποία είναι επαρκής για τη θέρμανση αυτού και του περιβάλλοντος γύρω από αυτό, μέσω τριβής αλλά και εκρηκτικής συμπίεσης του αέρα μπροστά από αυτό. Μάλιστα, έχουν παρατηρηθεί και καταγραφεί ακόμη και ατμοσφαιρικά κύματα βαρύτητας κατά την είσοδο μετεωροειδών (το μετέωρο ονομάζεται έτσι πριν εισέλθει) στη γήινη ατμόσφαιρα.
 
Μάθετε περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις βολίδες, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!