Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Τα ίχνη του "Artemis II" από τον ISS

Ο αστροναύτης Chris Williams του διεθνούς διαστημικού σταθμού, φωτογράφησε το ίχνος που άφησε πίσω του ο πύραυλος της αποστολής “Artemis II” πάνω από τη Florida των ΗΠΑ, σήμερα τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας).

 
Οι αποστολές “Artemis” έχουν ως απώτερο στόχο, όχι απλά την αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη, αλλά τη δημιουργία βάσης και τη μόνιμη εγκατάστασή μας εκεί. Είναι το πρώτο και απαραίτητο βήμα που πρέπει να «αποδείξουμε» ότι μπορούμε να κάνουμε, για την μετέπειτα «έξοδό» μας προς άλλους πλανήτες αλλά και παραπέρα. 
 
Το “Artemis II” συγκεκριμένα, θα μεταφέρει τους 4 αστροναύτες στο πιο μακρινό σημείο που έχει πάει άνθρωπος μέχρι σήμερα, πίσω από την «αθέατη» πλευρά της Σελήνης. Μετά από μια πλήρη περιφορά γύρω από τον φυσικό μας δορυφόρο, θα επιστρέψουν στη Γη. Δεν θα γίνει προσελήνωση σε αυτήν την αποστολή, αλλά δοκιμή των συστημάτων, ώστε να είναι όλα έτοιμα για την αποστολή “Artemis III” (προσελήνωση, υπολογίζεται το 2028).
 
Περισσότερα για τις αποστολές “Artemis”, τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

Τόξα ανάκλασης στη Florida

Έχετε δει ποτέ τόξα ανάκλασης; Έχουμε αναρτήσει και στο παρελθόν ανάλογες φωτογραφίες με αυτά. Στη φωτογραφία που ελήφθη σε αυτοκινητόδρομο της Florida στις ΗΠΑ στις 26/2, βλέπετε τα δυο «συνηθισμένα» ουράνια τόξα (το πρωτεύον που βρίσκεται δεξιά του στύλου φωτισμού και ένα πιο αμυδρό δευτερεύον τόξο αριστερά παράλληλο στο πρωτεύον). Αυτά εμφανίζονται, κατά τα γνωστά, όταν ο παρατηρητής κοιτάξει στο ανθήλιο (στο διαμετρικό, ως προς τον ήλιο, σημείο, δηλαδή έχοντας τον ήλιο στην πλάτη του). Αν προς το ανθήλιο βρέχει, τότε από την διάθλαση και ανάκλαση των ηλιακών ακτίνων στις σταγόνες της βροχής, δημιουργείται αυτό το «συνηθισμένο» διπλό ουράνιο τόξο (κάποιες φορές είναι ορατό μόνο το πρωτεύον, ενώ το δευτερεύον είναι πολύ αμυδρό).

 
Τώρα, το άλλο ζευγάρι τόξων που μοιάζει να είναι «στραβό» ως προς τα «συνηθισμένα» αποτελείται από τόξα ανάκλασης. Δημιουργείται όπως και τα «συνηθισμένα» και η μόνη διαφορά ως προς εκείνα, είναι ότι η πηγή φωτός για αυτά, δεν είναι ο ήλιος αλλά κάποια ιδιαίτερα ανακλαστική επιφάνεια, όπως αυτή του νερού της θάλασσας εδώ, η οποία δρα ως «δεύτερος ήλιος» δημιουργώντας ένα νέο ουράνιο τόξο. 
 
Στην διαφορά θέσης των δυο πηγών φωτός (του ήλιου και της ανακλαστικής επιφάνειας του νερού), οφείλεται και το γεγονός ότι τα τόξα ανάκλασης δεν είναι ευθυγραμμισμένα με τα «συνηθισμένα». Εδώ το πρωτεύον τόξο ανάκλασης είναι αριστερά του στύλου φωτισμού και το δευτερεύον ακόμη πιο αριστερά και παράλληλα προς το πρωτεύον.
 
KOYIZ: Αν βλέπατε αυτή τη φωτογραφία, θα μπορούσατε να ξεχωρίσετε ποιο είναι το ζευγάρι των «συνηθισμένων» τόξων και ποιο το ζευγάρι των τόξων ανάκλασης; Και αν ναι, με ποιον τρόπο;
 
Φωτογραφία: Baleigh Hannah – Pensacola, Florida / Πηγή: James Spann 
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Σάββατο 28 Μαρτίου 2026

Αποφόρτιση κορώνας στις άκρες του φυλλώματος των δέντρων

Κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, το ηλεκτρικό πεδίο που αναπτύσσεται ανάμεσα στο καταιγιδοφόρο νέφος και το έδαφος, δημιουργεί ένα αμυδρό φαινόμενο που ονομάζεται αποφόρτιση κορώνας (corona discharge) και πρόκειται για μια ιώδης/μπλε λάμψη (βλέπε φωτογραφία που συνοδεύει την ανάρτηση) και συνήθως δημιουργείται σε αιχμηρά σημεία όπου το ηλεκτρικό πεδίο αυξάνει σημαντικά. Όταν η τιμή του πεδίου γίνει τόσο υψηλή, ώστε να μπορεί να προκληθεί ιονισμός των μορίων αζώτου και οξυγόνου της ατμόσφαιρας, εκεί θα εμφανιστεί και αυτό το φαινόμενο. 

 
Μετά τον ιονισμό, η επανασύνδεση ηλεκτρονίων με τα μόρια και η επιστροφή των μορίων στην αρχική ενεργειακή τους κατάσταση, οδηγεί σε αποβολή της περίσσειας ενέργειας με τη μορφή φωτός στο μπλε και ιώδες μέρος του ορατού φάσματος (και είναι ακριβώς αυτό που βλέπουμε στη φωτογραφία). Αν η ατμόσφαιρά μας αποτελούνταν από άλλου είδους αέριο (αντί για το μείγμα αζώτου και οξυγόνου, κυρίως), τότε μάλλον θα είχε και άλλο χρώμα αυτό το φαινόμενο.
 
Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στις 12/2 στο επιστημονικό περιοδικό “Geophysical Research Letters” εστιάζει στην εμφάνιση αυτού του φαινομένου στα δάση. Με ειδικό εξοπλισμό καταγράφεται η «υπεριώδης υπογραφή» αυτών των αποφορτίσεων (διότι στο ορατό φάσμα είναι αρκετά αμυδρές), με αποτέλεσμα να γίνει για πρώτη φορά «χαρτογράφηση» του αριθμού και της συμπεριφοράς τους. Οι καταγραφές έγιναν σε καταιγίδες στη Florida και την Pennsylvania των ΗΠΑ.
 
Οι αποφορτίσεις κορώνας συνέβαιναν κατά δεκάδες ανά δέντρο, διαδίδονταν από φύλλο σε φύλλο και ακολουθούσαν ολόκληρα κλαδιά ενώ αυτά λικνίζονταν στον άνεμο. Επίσης, αν και ένα συμβάν σε ένα φύλλο δεν προκαλούσε ιδιαίτερη ζημιά, ωστόσο επαναλαμβανόμενες αποφορτίσεις μπορούσαν να βλάψουν τις άκρες των φύλλων διαμορφώνοντας έτσι το σχήμα τους. Ακόμη, καθώς περνούσε το καταιγιδοφόρο νέφος πάνω από τα δάση, παρατηρούνταν μέσω του ειδικού εξοπλισμού, ολόκληρες λωρίδες δέντρων από κάτω να λάμπουν λόγω αυτών των αποφορτίσεων.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/.../2025GL119591
 
Φωτογραφία: Αποφόρτιση κορώνας σε άκρες φυλλώματος τοποθετημένου σε ισχυρό ηλεκτρικό πεδίο στο εργαστήριο (William Brune, ένας εκ των ερευνητών)
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026

Μαγνητοτακτικά βακτήρια

Κάποια είδη βακτηρίων στο σώμα μας αλλά και έξω στη φύση, έχουν την ιδιότητα να χρησιμοποιούν το γήινο μαγνητικό πεδίο για να προσανατολιστούν. Αυτά ονομάζονται «μαγνητοτακτικά βακτήρια» (π.χ. Magnetospirillum gryphiswaldense) και το καταφέρνουν αυτό επειδή περιέχουν «μαγνητοσώματα» τα οποία αποτελούν μαγνητικά νανοσωματίδια διατεταγμένα σε αλυσίδες εντός του βακτηριακού κυττάρου και αλληλεπιδρούν με εξωτερικά μαγνητικά πεδία όπως αυτό της Γης προσανατολίζοντας το βακτήριο και την κίνησή του παράλληλα στις μαγνητικές δυναμικές γραμμές του πεδίου. 

 
Αυτή η ιδιότητα βοηθά τα βακτήρια να καθοδηγούνται ευκολότερα προς πιο ευνοϊκές περιοχές για την επιβίωσή τους, π.χ. μειώνοντας το διάστημα που πρέπει να μετακινηθούν (από μια τυχαία τρισδιάστατη κίνηση σε μια γραμμική – ακολουθώντας τις μαγνητικές γραμμές).
 
Αυτό είναι σημαντικό, καθώς με την εφαρμογή ενός ελεγχόμενου μαγνητικού πεδίου, αυτό το είδος βακτηρίων μπορεί να καθοδηγηθεί με τον επιθυμητό τρόπο, π.χ. για καθάρισμα υδάτων από βαρέα μέταλλα, τα οποία μπορούν να απορροφούν και στη συνέχεια να αφαιρούνται με τη βοήθεια ενός μαγνήτη, ενώ μια άλλη εφαρμογή θα μπορούσε να είναι η στοχευμένη μεταφορά φαρμακευτικών ουσιών σε συγκεκριμένα σημεία εντός του οργανισμού μας.
 
Η έρευνα για αυτού του είδους τα βακτήρια, δημοσιεύτηκε στις 30/1 στο επιστημονικό περιοδικό “Physical Review E”.
 
Στην επιχρωματισμένη φωτογραφία ηλεκτρονικού μικροσκοπίου, διακρίνεται μια αλυσίδα μαγνητικών νανοσωματιδίων (λευκές τελείες) εντός ενός βακτηρίου (καφέ «διάδρομος») Magnetospirillum gryphiswaldense. (M. Claus and M. Wyss, Nano Imaging Lab, Πανεπιστήμιο της Βασιλείας, Ελβετία)
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://journals.aps.org/pre/abstract/10.1103/lffn-l7m6
 
Περισσότερα για τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

Το έντονο ανάγλυφο της Μιράντας

Γνωρίστε τη Μιράντα, έναν από τους 5 μεγαλύτερους, από τους συνολικά 29 γνωστούς φυσικούς δορυφόρους του πλανήτη Ουρανού με διάμετρο μόλις 470 km. Αυτό που ξεχωρίζει κάποιος σχεδόν αμέσως, είναι οι έντονοι και ασυνήθιστοι σχηματισμοί στην επιφάνειά του. Μέρος αυτών είναι και ο γκρεμός Verona Rupes (κάτω δεξιά στη φωτογραφία) που ξεπερνά κατά τόπους και τα 20 km σε ύψος.

 
Αυτοί οι σχηματισμοί ονομάζονται «κορώνες» και παρόλο που δεν είναι ακόμη γνωστός ο ακριβής τρόπος δημιουργίας τους στη Μιράντα, εκτιμάται ότι είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων όπως έντονης παλιρροϊκής θέρμανσης (από τον Ουρανό και την Umbriel, έναν άλλο μεγάλο φυσικό δορυφόρο του πλανήτη), ενώ άλλες θεωρίες αναφέρουν την ύπαρξη αρχαίου ωκεανού κάτω από την επιφάνεια του δορυφόρου, που συνεισέφερε στη θραύση του φλοιού και την επανασύστασή του. Υπάρχει και η θεωρία για παλαιότερη σφοδρή σύγκρουση με άλλο ουράνιο σώμα, με το αποτέλεσμα που βλέπουμε σήμερα να αντικατοπτρίζει τη διαφορετική προέλευση των υλικών.
 
Τη συγκεκριμένη φωτογραφία την έχουμε χάρη στο Voyager 2 που πέρασε από το σύστημα του Ουρανού τον Ιανουάριο του 1986.
 
Φωτογραφία: NASA / JPL-Caltech / zelario12
 
Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση και το μέλλον μας στο Διάστημα, αλλά και πολλά άλλα συναρπαστικά και ενδιαφέροντα θέματα, μπορείτε να βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

Υπερθέαμα πυλώνων φωτός στην Ουκρανία

Ένα εντυπωσιακό υπερθέαμα από πυλώνες φωτός (light pillars) στην περιοχή Luhansk της ανατολικής Ουκρανίας, όπως καταγράφηκε στις 25/1. Η γειτνιάζουσα αστική περιοχή έχει εκατοντάδες πηγές φωτισμού, οι οποίες συνεισφέρουν σε αυτό το φαινόμενο. Η διαφορά στα ύψη που εμφανίζονται οι πυλώνες, έχει κυρίως να κάνει με την απόσταση του παρατηρητή από την εκάστοτε πηγή φωτός.

 
Πυλώνες (ή στήλες) φωτός, έχουμε δει σε διάφορες παλαιότερες αναρτήσεις μας. Αυτοί δημιουργούνται όταν υπάρχει κάποια πηγή φωτός χαμηλά και επίπεδοι παγοκρύσταλλοι ψηλά, οι οποίοι δρουν συνολικά ως κάτοπτρα, ανακλώντας το φως από την πηγή προς τον παρατηρητή. Άλλες φορές, πηγή φωτός είναι ο Ήλιος που δύει και άλλες φορές ακόμη και τα φώτα των πόλεων, σε κρύα κλίματα όπου οι παγοκρύσταλλοι αιωρούνται μέχρι αρκετά χαμηλά, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.
 
Πηγή: Kirill Bakanov / https://x.com/WeatherSarov1
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026

Πόσα χρόνια "κερδίζουμε" ανάλογα με τη διατροφή μας;

Καλές οι δίαιτες που στοχεύουν στην καλυτέρευση της υγείας μας και τη μακροημέρευση, αλλά πόσα ακριβώς χρόνια κερδίζουμε ανάλογα με την κάθε δίαιτα; Αυτό προσπάθησαν να καθορίσουν ερευνητές από το παν/μιο Huazhong στην Κίνα, χρησιμοποιώντας δεδομένα από περίπου 100000 συμμετέχοντες στη μεγάλη βρετανική τράπεζα γενετικών και βιολογικών δεδομένων “UK Biobank”. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό “Science Advances” στα μέσα Φεβρουαρίου. 

 
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για μια δεκαετία, αναφέροντας λεπτομερώς τι κατανάλωναν κάθε ημέρα. Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποιούσε ένα σύστημα βαθμολόγησης για να κατατάξει τον κάθε συμμετέχοντα σε μια από τις ακόλουθες 5 δίαιτες: τη μεσογειακή (πλούσια σε ψάρι, λαχανικά), τη διαβητική (φυτικές ίνες, ελάχιστη ζάχαρη), την αντί-υπερτασική (DASH), την εναλλακτική υγιεινή (AHEI) και τη φυτική.
 
Για την εναλλακτική υγιεινή (AHEI), οι άντρες κέρδιζαν επιπλέον 4.3 έτη και οι γυναίκες 3.2. Για τη διαβητική, οι άντρες 3 και οι γυναίκες 1.7. Για τη μεσογειακή τα νούμερα ήταν 2.2 και 2.3 αντίστοιχα και γύρω στα 2 έτη για όλους για τη φυτική και αντί-υπερτασική δίαιτα. Η εναλλακτική υγιεινή (AHEI) αποτελείται από φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, φιστίκια, όσπρια και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ads7559
 
Περισσότερα για τις εξελίξεις στη γεροντολογία αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!