Κυριακή 26 Απριλίου 2026

Μικρορομπότ μοιάζουν με "ζωντανά"

Μικρορομπότ κατασκευασμένα από 3D εκτυπωτή, τα οποία μοιάζουν να κινούνται σαν ζωντανοί οργανισμοί, χωρίς αισθητήρες, λογισμικό, ενεργοποιητές και εξωτερικό έλεγχο; Και όμως, το βίντεο αυτό δείχνει! Ερευνητές από το Leiden της Ολλανδίας, παρουσίασαν, στα τέλη Μαρτίου στο επιστημονικό περιοδικό “Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS), μικρορομπότ το οποίο μοιάζει να κινείται σαν να ήταν ζωντανό καθώς, αποφεύγει συγκρούσεις, εμφανίζει προσαρμοστικότητα στο περιβάλλον του, ευελιξία στις κινήσεις του, αλλαγή προσανατολισμού για αποφυγή εμποδίων, κ.α. 

Αυτά τα 3D εκτυπωμένα (άρα χαμηλού κόστους και επεκτάσιμα) μικρορομπότ χαρακτηρίζονται από μηχανική ευελιξία, ενώ η μόνη εξωτερική διέγερση προέρχεται από ηλεκτρικό πεδίο εναλλασσόμενου ρεύματος, χωρίς κάποιο άλλο έλεγχο. Παρά τον μινιμαλιστικό σχεδιασμό, αυτά τα μικρορομπότ εμφανίζουν ποικιλία τρόπων κίνησης όπως ευθύγραμμη, σπειροειδής, κυματική κ.α. Η προσέγγιση αυτή, αποτελεί μια βάση για το σχεδιασμό βιομιμητικών συστημάτων και την αυτόνομη λειτουργία μικρορομπότ με ενσωματωμένη νοημοσύνη. 

Περισσότερα για τα μίκρο και νανορομπότ αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 
 

Σάββατο 25 Απριλίου 2026

Αμμοθύελλα και δίνες von Karman

Το χαμηλό που επηρέασε τη χώρα μας την 1/4, με ισχυρές καταιγίδες, πλημμύρες και έντονη μεταφορά αφρικανικής σκόνης, μία μέρα νωρίτερα βρισκόταν στην βορειοδυτική Αφρική δημιουργώντας μια εντυπωσιακή αμμοθύελλα με μέτωπο έκτασης άνω των 1300 km. 

 
Η ευρωπαϊκή υπηρεσία διαστήματος (ESA), μέσω του δορυφόρου Sentinel 3, φωτογράφισε το συμβάν, καθώς συντελούνταν η μεταφορά σκόνης πάνω από τα Κανάρια νησιά. Σε αυτή τη φωτογραφία, φαίνονται ξεκάθαρα και οι δίνες (ή στρόβιλοι) von Karman σε αυτά. Είναι οι κυματοειδείς νεφικές γραμμές και τις έχουμε δει σε αρκετές αναρτήσεις μας στο παρελθόν. 
 
Αυτές δημιουργούνται όταν συμβαίνει ασταθής διαχωρισμός της ροής του αέρα γύρω από κάποιο εμπόδιο, όπως τα βουνά στα νησιά αυτά. Δηλαδή, η διεύθυνση και η ταχύτητα του ανέμου είναι τέτοια, ώστε αυτός συναντώντας τον ορεινό όγκο, να διέρχεται πότε αριστερά και πότε δεξιά από αυτόν. 
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 24 Απριλίου 2026

Η εξάχνωση εποχιακού πάγου στις πλαγιές αμμόλοφων του Άρη

Σε αυτή τη φωτογραφία που ελήφθη από την κάμερα HiRISE του δορυφόρου “Mars Reconnaissance Orbiter”, παρατηρούμε την εξάχνωση του εποχιακού πάγου στην πλαγιά ενός αμμόλοφου. Πρόκειται για μια συνηθισμένη εικόνα κατά την διάρκεια της αρειανής άνοιξης.

 
Οι λευκές περιοχές στη δυτική πλαγιά του αμμόλοφου αποτελούνται από πάγους νερού και διοξειδίου του άνθρακα. Ο ξηρός πάγος δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό χειμώνα, όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. Ωστόσο κατά την θέρμανσή του την άνοιξη, ο πάγος αυτός, στις αρειανές συνθήκες, δεν λιώνει αλλά εξαχνώνεται, δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση, ενώ λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος, το κάνει αυτό με «εκρηκτικό» τρόπο. Οι αυλακώσεις που διακρίνονται στη δορυφορική εικόνα, προκαλούνται κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, όπως έχουμε δει και σε παλαιότερη ανάρτησή μας.
 
Η ανατολική πλευρά φαίνεται σκοτεινότερη λόγω της σκιάς που προκαλείται από την κορυφή του αμμόλοφου (διακρίνεται ξεκάθαρα ως «συνοριακή επιφάνεια» που χωρίζει τη φωτεινή αριστερή από τη σκοτεινή δεξιά πλευρά) και τη θέση του ήλιου. Η εικόνα αντιστοιχεί σε περίπου μισό χιλιόμετρο πραγματικής αρειανής έκτασης. Η φωτογραφία ελήφθη στις 8/10/2021.
 
Πηγή: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona (Public Domain image ESP_072042_1330)
 
Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 19 Απριλίου 2026

Ο υπέρ-τυφώνας Sinlaku

Βίντεο από δορυφορικές φωτογραφίες του εντυπωσιακού υπέρ-τυφώνα* Sinlaku, στις 12-14/4, ενώ ετοιμάζεται να χτυπήσει τις βόρειες Μαριάνες νήσους και το Γκουάμ. Ο τυφώνας αυτός ήταν ισοδύναμος με έναν κυκλώνα κατηγορίας 5 (η ανώτερη κατηγορία στην κλίμακα Saffir-Simpson). Η ελάχιστη πίεση στο εντυπωσιακό του «μάτι», εκτιμάται κάτω από τα 896 hPa από την Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, ενώ η μέγιστη συνεχόμενη τιμή ανέμου για 1 λεπτό ήταν 298 km/h.

 
*Ο όρος υπέρ-τυφώνας (Super Typhoon) χρησιμοποιείται στον δυτικό Ειρηνικό για όσους τυφώνες μπορούν να διατηρήσουν ταχύτητες ανέμου πάνω από 241 km/h για τουλάχιστον ένα λεπτό συνέχεια.
 
Γενικότερα, ο κυκλώνας (ή τυφώνας) αποτελεί ένα οργανωμένο σύστημα θύελλας, με σφοδρούς ανέμους (πάνω από 120 km/h) που περιστρέφονται (με αντί – ωρολογιακή φορά στο βόρειο ημισφαίριο και ωρολογιακή στο νότιο ημισφαίριο) γύρω από κέντρο, (το γνωστό «μάτι του κυκλώνα») στο οποίο καταγράφονται αξιοσημείωτα χαμηλές τιμές ατμοσφαιρικής πίεσης (κάτω από 980 hPa, ενώ οι σφοδρότεροι μπορεί να έχουν στο κέντρο τους και κάτω από 920 hPa). Λόγω της χαμηλής πίεσης στο συγκεκριμένο σημείο, οι άνεμοι έχουν τη τάση να ρέουν (πάντα) από γειτονικές περιοχές υψηλότερης ατμοσφαιρικής πίεσης, προς το σημείο εκείνο.
 
Κυκλώνας ή τυφώνας; Σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία ωκεανών και ατμόσφαιρας (NOAA, National Oceanic and Atmospheric Administration), ο όρος «hurricane» χρησιμοποιείται για αυτό το φαινόμενο, όταν προκύπτει στον Ατλαντικό και βορειοανατολικό Ειρηνικό ωκεανό, ενώ στο νοτιοδυτικό Ειρηνικό ονομάζεται «typhoon» και στον νότιο Ειρηνικό και Ινδικό ωκεανό ονομάζεται «cyclone». Εδώ, συνήθως τους αποκαλούμε «τροπικούς κυκλώνες», αλλά χρησιμοποιείται και ο όρος «τυφώνας».
 
Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τους τροπικούς κυκλώνες, τους ανεμοστρόβιλους, τους κονιορτοστρόβιλους, τις διαφορές τους, τον τρόπο δημιουργίας του κάθε φαινομένου και άλλα πολλά, με λεπτομερείς εξηγήσεις, φωτογραφίες, χάρτες και σχήματα. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Σάββατο 18 Απριλίου 2026

Μετεωρολογικοί δορυφόροι κατέγραψαν την εκτόξευση και την επιστροφή της "Artemis II"

Μετεωρολογικοί δορυφόροι κατέγραψαν τις στιγμές εκτόξευσης (δεξιά) και επιστροφής (αριστερά) της αποστολής “Artemis II” πριν λίγες ημέρες. Κατά την είσοδο της διαστημικής κάψουλας “Orion” (ή “Integrity”, δηλαδή «ακεραιότητα» όπως την μετονόμασαν οι 4 αστροναύτες), στη γήινη ατμόσφαιρα, οι λάμψεις φωτός από την αλληλεπίδρασή της με αυτήν, καταγράφηκαν ως «ηλεκτρικές εκκενώσεις». Η ταχύτητα της κάψουλας ήταν σχεδόν 40000 km/h, ενώ η θερμοκρασία που αναπτύχθηκε στη θερμική ασπίδα της ήταν σχεδόν 3000 βαθμοί Κελσίου.

 
Περισσότερα για τις αποστολές “Artemis”, τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Παρασκευή 17 Απριλίου 2026

Ο κομήτης C/2025 R3 (PANSTARRS)

Τα επόμενα 2-3 πρωινά (σ/κ/δ 18-20/4) είναι μια καλή τελευταία ευκαιρία να προλάβετε τον κομήτη C/2025 R3 (PANSTARRS) χαμηλά στον ανατολικό - βορειοανατολικό ορίζοντα, περίπου 1.5 ώρα πριν το ξημέρωμα, δηλαδή γύρω στις 0520 με 0530. Ο κομήτης είναι ορατός με κιάλια αλλά και με γυμνό μάτι από πολύ σκοτεινό ουρανό και ανεμπόδιστο ανατολικό ορίζοντα, καθώς το φαινόμενο μέγεθός του είναι κοντά στο +3.5 με +4. Το σταδιακά αυξανόμενο φως από το ξημέρωμα θα δυσκολέψει την παρατήρηση, οπότε το χρονικό παράθυρο για αυτήν είναι σχετικά μικρό. Δίνεται ένας χάρτης για το πού περίπου να τον ψάξετε (η έλλειψη πάνω αριστερά είναι η Ανδρομέδα), αλλά θα είναι πολύ βοηθητικό να έχετε και ένα app στο κινητό σας (π.χ. Stellarium) ώστε να τον βρείτε επί τόπου πιο εύκολα.

 
Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους κομήτες, τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις διαφορές τους, την πιθανότητα πρόσκρουσής τους με τη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

Τα ανθρωπογενή NLCs του Falcon 9

Τα ανθρωπογενή νυχτερινά φωτεινά νέφη ή νυχαυγή νέφη, (noctilucent clouds ή NLCs στα αγγλικά), είναι ένα σχετικά σύνηθες φαινόμενο στον ουρανό της Florida στις ΗΠΑ. Εδώ βλέπουμε μία ακόμη περίπτωση τα ξημερώματα στις 4/3 μετά την εκτόξευση ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX με 29 δορυφόρους starlink. Δημιουργείται συχνά σε τέτοιες εκτοξεύσεις χάρη στη μεταφορά υδρατμών και μικροσωματιδίων από τον πύραυλο σε αυτά τα ύψη (~80 km) της ατμόσφαιρας.
 
Τα νυχτερινά φωτεινά νέφη τα έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Πρόκειται για ένα στρώμα αραιών νεφών που βρίσκεται σε πολύ μεγαλύτερο ύψος, γύρω στα 80 km, σε σχέση με τα γνώριμα νέφη της τροπόσφαιρας (~5-15 km) με τα οποία είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Είναι ορατά σε σχετικά μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (συνήθως μεταξύ 50o και 70o αν και σε σπάνιες περιπτώσεις καταγράφονται και σε χαμηλότερα πλάτη, π.χ. στη νότια Ευρώπη και στην Ελλάδα το 2021: https://www.facebook.com/TaFisikaFainomena/posts/1015982749208483), το καλοκαίρι μετά τη δύση του ηλίου. Τα νέφη αυτά φωτίζονται από τον ήλιο, ενώ αυτός βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα και αποκτούν ένα χαρακτηριστικό μπλε χρώμα, λόγω της απορρόφησης του ερυθρού μέρους του ορατού φάσματος του ηλιακού φωτός από το όζον της στρατόσφαιρας.
 
Χρειάζονται ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες για να σχηματιστούν (από –120 βαθμούς Κελσίου και χαμηλότερα), ώστε να ευνοείται η ύπαρξη παγοκρυστάλλων διαμέτρου ~0.1 μικρομέτρων. Επίσης, θα πρέπει να υφίστανται υδρατμοί (προερχόμενοι από χαμηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα ενδεχομένως με την ανυψωτική βοήθεια ατμοσφαιρικών βαρυτικών κυμάτων ή από αντιδράσεις υδροξυλίου με μεθάνιο ή από πυραύλους όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση της φωτογραφίας) και πυρήνες συμπύκνωσης (π.χ. σκόνη από μετέωρα ή από ηφαίστεια).
 
Φωτογραφία: Riley Smith / Πηγή: James Spann - https://x.com/spann
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!