Οπτικό υπερθέαμα στην Πολωνία

Αυτή η φωτογραφία ελήφθη στην περιοχή Zakopane της νότιας Πολωνίας στις 25/12. Αιτία για αυτά τα οπτικά φαινόμενα, είναι οι αιωρούμενοι παγοκρύσταλλοι (diamond dust) που συνήθως απαντώνται σε χιονοδρομικά κέντρα, χιονισμένες πλαγιές και γενικότερα σε περιοχές χιονοστρωμένες με πολύ χαμηλές (αρνητικές) θερμοκρασίες όπως εδώ. Μάλιστα, στη φωτογραφία είναι ξεκάθαρα ορατοί ως λευκές τελείες. Αυτοί δρουν ως μικροσκοπικά πρίσματα διαθλώντας το ηλιακό φως. Οι συνθήκες που επικρατούν εκεί, είναι μια άσκηση εύρεσης σπάνιων οπτικών φαινομένων που υπό άλλες συνθήκες (π.χ. με τη βοήθεια των παγοκρυστάλλων σε νέφη) είναι δυσκολότερο να εμφανιστούν και να καταγραφούν.

 

Το φως που πέφτει σε αυτούς, σε συνδυασμό με το διαφορετικό σχήμα του καθενός, το πλήθος τους, την καθαρότητά τους και τις διαφορετικές γωνίες εισόδου του φωτός στους παγοκρυστάλλους, οδηγούν σε αυτό το υπερθέαμα. Αλλαγές στις παραπάνω ποιοτικές και ποσοτικές παραμέτρους, οδηγούν και σε διαφορετικά είδη και αριθμούς οπτικών φαινομένων που παρατηρούμε σε κάθε περίπτωση. Στη φωτογραφία υπάρχουν τουλάχιστον 10 διαφορετικά οπτικά φαινόμενα. Όσοι έχετε τον τόμο Ι από «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τότε με τους χάρτες αναγνώρισης των οπτικών φαινομένων στις σελίδες 81 και 82, θα μπορείτε να αναγνωρίσετε αυτά αλλά και κάθε άλλο αντίστοιχο φαινόμενο που μπορεί να δείτε!

 

Φωτογραφία: Bernadeta Rafacz / Πηγή: https://x.com/MeteoprognozaPL

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Πρόσκρουση μετεωρίτη στον Άρη

Στη φωτογραφία, φαίνεται το αποτέλεσμα της πρόσκρουσης ενός μετεωρίτη στην αρειανή επιφάνεια. Η εκτίναξη του υλικού είναι εμφανής με σκούρο χρώμα. Το χρώμα αυτό αποδίδεται σε συγκεκριμένα ορυκτά που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια του Άρη, όπως ολιβίνη και πυροξένη και δημιουργούν μεγάλη αντίθεση όταν εκτινάσσονται, σε περιπτώσεις όπως αυτή, πάνω στο ανοιχτόχρωμο επιφανειακό στρώμα σκόνης. Επίσης, παρατηρήστε ότι υπάρχουν αρκετοί μικρότεροι κρατήρες στο σημείο πτώσης, κάτι που υποδεικνύει θρυμματισμό του μετεώρου πριν την πρόσκρουση.

 

Η φωτογραφία αυτή, ελήφθη στις 24/8/2022, από ύψος 266 km από την κάμερα του οργάνου HiRISE του “Mars Reconnaissance Orbiter” το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη από το 2006. 

 

Πηγή: https://www.uahirise.org/hipod/ESP_075359_1730

 

Περισσότερα για τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τους κομήτες αλλά και πολλά περισσότερα για τον νυχτερινό ουρανό, την Αστρονομία, την Κοσμολογία καθώς και άλλα ενδιαφέροντα θέματα, θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να προμηθευτείτε και από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Σέλας στην Ελλάδα και το 2026

Αυτή η υπέροχη φωτογραφία με το βόρειο σέλας, ελήφθη από τον Γιάννη Μάνεση στην Κέρκυρα, το βράδυ στις 19/1/2026: 

 

Είναι σίγουρα από τις πιο όμορφες φωτογραφίες σέλαος που έχουμε από ελληνικό έδαφος, δηλαδή σε τόσο μικρά γεωγραφικά πλάτη. Το σέλας εμφανίστηκε σε αυτά τα πλάτη χάρη σε μια ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα που συνέβη στις 19 και 20/1 με αίτιο μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη η οποία συνοδεύτηκε από εκτόξευση στεμματικής μάζας στις 18/1. Αυτή η τελευταία, μεταφέρει μαγνητικά πεδία και ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια (π.χ. ηλεκτρόνια και πρωτόνια) από τον ήλιο και η αλληλεπίδραση αυτών με το γήινο μαγνητικό πεδίο, οδηγεί σε αυτό το πολύ όμορφο θέαμα.

 

Πώς μπορούμε να παρατηρήσουμε σέλας, πότε να το περιμένουμε και πόσο συχνά συμβαίνει στη χώρα μας; Αυτά, μαζί με χρήσιμους συνδέσμους, φωτογραφίες και από άλλες (συνολικά 11 μαζί με την Κύπρο) αναφορές σέλαος στις 19/1, μπορείτε να βρείτε σε αυτό το άρθρο: https://antisimvatikos.blogspot.com/.../01/blog-post_21.html

Τα κομμάτια του κομήτη C/2025 K1

Αυτή είναι μια φωτογραφία του, κομματιασμένου πλέον, κομήτη C/2025 K1 (ATLAS) ο οποίος, να τονίσουμε, ότι δεν έχει σχέση με τον διαστρικό μας «επισκέπτη» 3I/ATLAS που είχαμε δει σε άλλη ανάρτηση. Αυτή η φωτογραφία ελήφθη στα μέσα Δεκέμβρη. 

 

Το περιήλιο του κομήτη αυτού ήταν στις 8/10/2025 σε απόσταση μόλις 0.33 AU (AU είναι η απόσταση Ήλιου – Γης και χρησιμοποιείται ως μέτρο σύγκρισης αποστάσεων στα πλαίσια του ηλιακού μας συστήματος), με αποτέλεσμα να είχε ελάχιστες πιθανότητες να περάσει αλώβητος από εκείνο το, τόσο κοντινό στον Ήλιο, σημείο. 

 

Ωστόσο, τα κατάφερε, αλλά όχι για πολύ, καθώς λίγες μέρες αργότερα διαπιστώθηκε ότι είχε κομματιαστεί. Μάλιστα, τα κομμάτια υπολογίζεται ότι έχουν ελαφρώς υπερβολική τροχιά, οπότε αναμένεται να εξοστρακιστούν από το ηλιακό μας σύστημα. Σε αυτήν την περίπτωση, θα μπορούσαν μελλοντικά να αποτελέσουν «διαστρικούς επισκέπτες» για ένα άλλο πλανητικό σύστημα, όπως είναι για εμάς ο 3Ι/ATLAS.

 

Πηγή: https://www.reddit.com/.../fragmented_comet_c2025_k1.../

 

Περισσότερα για τις βροχές μετεώρων, τις προβλεπόμενες εξάρσεις τους τις επόμενες δεκαετίες, τους αστεροειδείς, τους κομήτες αλλά και πολλά περισσότερα για τον νυχτερινό ουρανό, την Αστρονομία, την Κοσμολογία καθώς και άλλα ενδιαφέροντα θέματα, θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να προμηθευτείτε και από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Νέφη Kelvin-Helmholtz και ζώνες αντί-λυκόφωτος στο Colorado

Μια πολύ όμορφη καταγραφή νεφών Kelvin-Helmholtz (KH) το απόγευμα στις 18/12 κοντά στην πόλη Fountain του Colorado στις ΗΠΑ. Καθώς η λήψη έγινε την ώρα του ηλιοβασιλέματος, ξεχωρίζουν οι πιο ερυθρές αποχρώσεις χάρη στη σκέδαση του ηλιακού φωτός από τη γήινη ατμόσφαιρα. Επίσης, παρατηρήστε τις ζώνες αντί-λυκόφωτος (τις σκιώδεις ζώνες πίσω από τους «κυματισμούς» της νέφωσης).

 

Θυμίζουμε ότι αυτή η κυματοειδής μορφή που έχουν τα νέφη, δημιουργείται όταν υφίσταται διαφορά ταχυτήτων ανάμεσα σε στρώματα του ίδιου ρευστού (εδώ ως ρευστό εννοείται ο αέρας) ή ανάμεσα στη διαχωριστική επιφάνεια δυο διαφορετικών ρευστών. Π.χ. η διαφορά στην ταχύτητα του νερού δημιουργεί τα θαλάσσια κύματα, καθώς τα ανώτερα στρώματα του ρευστού έχουν συγκριτικά μεγαλύτερες ταχύτητες από τα κατώτερα. Το ίδιο συμβαίνει και εδώ, αλλά με τον αέρα. Ο άνεμος ψηλότερα κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα από ότι χαμηλότερα, δημιουργώντας αυτούς τους κυματισμούς. 

 

Επίσης υπάρχει διαφορά στην υγρασία και τη θερμοκρασία ανάμεσα στο κατώτερο (πιο υγρό και ψυχρότερο) και στο ανώτερο (πιο ξηρό και σχετικά θερμότερο) στρώμα αέρα. Για αυτό και το χαμηλότερο στρώμα αποτελείται από μια πιο συμπαγή λωρίδα ή «θάλασσα» στρωματόμορφης νέφωσης, ενώ το ανώτερο είναι καθαρό και περιέχει μόνο τους κυματισμούς που «σμιλεύονται» από τη διαφορά στην ταχύτητα του ανέμου ανάμεσα στα δυο στρώματα. Μία, αλλά όχι η μόνη, περίπτωση που μπορεί να συναντήσετε τέτοιες ευνοϊκές συνθήκες για το σχηματισμό αυτών των νεφών, είναι μετά από βροχή, κατά το πέρασμα ενός μετώπου. Το κατώτερο ατμοσφαιρικό στρώμα είναι πλέον ικανοποιητικά υγρό και ψυχρότερο και όποτε δεν πνέουν ισχυροί άνεμοι σε αυτό, έχουν παρατηρηθεί αυτά τα νέφη. 

 

Φωτογραφία: Linnea Edwards / Πηγή: https://x.com/kodythewxguy

 

Περισσότερα για όλα τα μετεωρολογικά και οπτικά ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με φωτογραφίες, χάρτες, σχήματα, συχνότητες εμφάνισης στη χώρα μας και οδηγίες για το πώς να τα ψάχνετε και να τα ξεχωρίζετε, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Το μεγαλύτερο περιστρεφόμενο αντικείμενο στο Σύμπαν

Το μεγαλύτερο, ως σήμερα, περιστρεφόμενο αντικείμενο στο Σύμπαν, ανακαλύφθηκε από αστρονόμους στην Οξφόρδη και η έρευνά τους δημοσιεύτηκε στις αρχές Δεκεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό “Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. Τι είναι αυτό και γιατί είναι τόσο σημαντικό;

 

Το αντικείμενο αυτό μοιάζει με μια μακριά χορδή αραιού αερίου, η οποία βρίσκεται περίπου 140 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και έχει διάμετρο περίπου 120000 έτη φωτός και μήκος της τάξης των μερικών εκατομμυρίων ετών φωτός. Αυτό το αντικείμενο έγινε αντιληπτό παρακολουθώντας 14 γαλαξίες HI (δηλαδή πλούσιους σε ατομικό υδρογόνο), οι οποίοι φαίνονται να περιστρέφονται συντονισμένα γύρω από κάποιον νοητό άξονα, σαν να ήταν συνδεδεμένοι μεταξύ τους εντός μιας μεγαλύτερης δομής. Τελικά, η ανακάλυψη αυτής της νηματοειδούς αέριας δομής που περιέχει αυτούς τους, υπό παρακολούθηση, γαλαξίες, έγινε μέσω του MeerKAT, ενός συστήματος 64 διασυνδεδεμένων ραδιοτηλεσκοπίων στη νότια Αφρική, στην έρημο Karoo.

 

Δομές σαν αυτή, είναι πιθανό να διαδραματίζουν κάποιον ρόλο στη δημιουργία γαλαξιών επηρεάζοντας την ταχύτητα, την κατεύθυνση και την περιστροφή άλλων μικρότερων δομών όπως τα αστρικά σμήνη. Αυτές οι τεράστιες νηματοειδείς δομές, είχαν προβλεφθεί θεωρητικά, όμως μέχρι σήμερα δεν είχαμε τηλεσκόπια αρκούντως ευαίσθητα ώστε να τις παρατηρήσουμε απευθείας. 

 

Παρατηρητήρια νέας γενιάς όπως το “Vera C. Rubin” στο οποίο είχαμε αναφερθεί πρόσφατα σε άλλη ανάρτησή μας (βλέπε https://www.facebook.com/TaFisikaFainomena/videos/739966238475249/), θα βοηθήσουν αρκετά στην αναζήτηση και έρευνα αυτών των περιστρεφόμενων κοσμικών νημάτων, τα οποία πιθανολογείται ότι συνδέονται μεταξύ τους, σχηματίζοντας ένα τεράστιο κοσμικό δίκτυο, εντός του οποίου κυκλοφορεί η πρώτη ύλη για τη δημιουργία μεγάλων δομών όπως τα σμήνη γαλαξιών.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1093/mnras/staf2005

 

Σχήμα: Lyla Jung (ερευνήτρια στην παραπάνω έρευνα).

 

Περισσότερα για τον νυχτερινό ουρανό, την Αστρονομία, την Κοσμολογία καθώς και πολλά άλλα ενδιαφέροντα θέματα, θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να προμηθευτείτε και από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η αρειανή άνοιξη

Η κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), τράβηξε αυτή τη φωτογραφία της αρειανής επιφάνειας την άνοιξη του 2018. Οι πραγματικές διαστάσεις της επιφάνειας που απεικονίζεται, είναι της τάξης του χιλιομέτρου. Κατά την αρειανή άνοιξη, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη», τα οποία βλέπουμε εδώ.

 

Καταρχάς, βλέπουμε τους γνωστούς αμμόλοφους. Στις υπήνεμες πλευρές τους υπάρχουν λευκές περιοχές οι οποίες αποτελούν παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα (ξηρό πάγο). Ο ξηρός πάγος δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό «χειμώνα», όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. Ωστόσο, ο πάγος αυτός, στις αρειανές συνθήκες, δεν λιώνει αλλά εξαχνώνεται, δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση, ενώ λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος, το κάνει αυτό με «εκρηκτικό» τρόπο. 

 

Κατά την άνοιξη, ο ήλιος θερμαίνει τις σκουρόχρωμες περιοχές της άμμου (οι οποίες αποτελούνται από ολιβίνη και πυροξένη) αποτελεσματικότερα. Η συσσωρευμένη θερμότητα οδηγεί τον υπερκείμενο διαφανή ξηρό πάγο να εξαχνωθεί απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και οι τοπικές μικροεκρήξεις εκτινάσσουν τη σκουρόχρωμη άμμο τριγύρω. Έτσι δημιουργούνται και οι σκοτεινές κηλίδες που φαίνονται στη φωτογραφία. Μετά από λίγες εβδομάδες, οι αμμοθύελλες σβήνουν όλα αυτά τα σημάδια, για να ξαναδημιουργηθούν την επόμενη άνοιξη.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στο τρίτομο έργο «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), το οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!