25 χρόνια για το βίντεο που δείχνει τη σταδιακή επέκταση του υπολείμματος του υπερκαινοφανούς του Kepler

Σε αυτό το βίντεο που χρειάστηκε 25 χρόνια για να δημιουργηθεί, βλέπουμε τη σταδιακή επέκταση του υπολείμματος του υπερκαινοφανούς του Kepler, όπως παρατηρήθηκε από το τηλεσκόπιο Chandra (στις ακτίνες Χ) και συνδυάστηκε με φωτογραφίες από το Pan-STARRS (στο ορατό φάσμα), από το 2000 ως και το 2025. 

 

Η συγκεκριμένη έκρηξη υπερκαινοφανούς συνέβη το 1604 και ο αστρονόμος J. Kepler ήταν ανάμεσα σε αυτούς που είχαν την τύχη να την παρατηρήσουν. Σήμερα γνωρίζουμε ότι επρόκειτο για έκρηξη υπερκαινοφανούς τύπου Ια. Αυτή προκύπτει από «λευκό νάνο» σε διπλό σύστημα αστέρων, ο οποίος απορροφά μάζα από τον «συνοδό αστέρα» του και μόλις περάσει μια κρίσιμη μάζα που λέγεται «όριο Chandrasekhar» και ισοδυναμεί με 1,44 ηλιακές μάζες, τότε η πίεση και η θερμοκρασία στον πυρήνα του είναι αρκετή για να εκκινήσει ανεξέλεγκτη θερμοπυρηνική σύντηξη και να οδηγήσει τελικά στην έκρηξη που καταστρέφει ολοκληρωτικά τον λευκό νάνο και αφήνει το υπόλειμμα που παρατηρούμε και στην συγκεκριμένη περίπτωση.

 

Το υπόλειμμα αυτό βρίσκεται 17000 έτη φωτός μακριά από τη Γη και εντός του Γαλαξία μας. Λάμπει στις ακτίνες Χ έντονα, καθώς το υλικό βρίσκεται σε θερμοκρασία εκατομμυρίων βαθμών από την έκρηξη. Για αυτό παρατηρείται από το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra (στις ακτίνες Χ) το οποίο βρίσκεται σε λειτουργία από το 1999. Η ψύξη του σε θερμοκρασία παρόμοια με αυτή του διαστήματος στο οποίο επεκτείνεται και αραιώνει σταδιακά, απαιτεί χρόνο της τάξης των δεκάδων ως εκατοντάδων χιλιάδων ετών. Το βίντεο αυτό απεικονίζει μια περιοχή που στην πραγματικότητα έχει μήκος περίπου 36 έτη φωτός. Δημοσιεύτηκε στις 6/1/2026 από την επίσημη σελίδα του Chandra X-ray Observatory.

 

Πηγές: Ακτίνες Χ: NASA / CXC / SAO – Ορατό φάσμα: Pan-STARRS

 

Περισσότερα για την Αστρονομία και την Αστροφυσική, τις μαύρες τρύπες, τους αστέρες νετρονίων, τους λευκούς και τους καφέ νάνους, τους ερυθρούς γίγαντες, τα νεφελώματα, την αστρική εξέλιξη και την πυρηνοσύνθεση, αλλά και πολλά άλλα θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Αλμυρή λίμνη σε σχήμα καρδιάς στην Αργεντινή

Σε αυτή τη φωτογραφία που ελήφθη στις 16/1/2024 από αστροναύτη του ISS, βλέπουμε τη λίμνη Salinas Las Barrancas στην Αργεντινή, η οποία μοιάζει να έχει σχήμα καρδιάς από το διάστημα. Γιατί όμως έχει αυτό το κοκκινωπό χρώμα; Οι αναγνώστες μας θα γνωρίζουν από παλαιότερες ανάλογες αναρτήσεις μας, ότι το χρώμα σε αυτές τις λίμνες, εξαρτάται από τις χρωστικές ουσίες μικροοργανισμών που υπάρχουν στα αλμυρά τους ύδατα. 

 

Σε γενικές γραμμές, οι πορτοκαλί-κόκκινες άλγες (φύκη) απαντώνται σε ύδατα μεσαίας ως μεγάλης αλατότητας (όπως εδώ) ενώ τα γαλάζια-πράσινα σε ύδατα μικρότερης αλατότητας. Υπάρχουν συγκεκριμένες άλγες (π.χ. Dunaliella Salina) που υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι πράσινα, όμως όταν αυξηθεί αρκετά η φωτεινότητα στο περιβάλλον ή η αλατότητα, τότε παράγουν χρωστικές ουσίες όπως η πορτοκαλοκόκκινη β-καροτίνη.

 

Με τα παραπάνω δεδομένα, η συγκεκριμένη λίμνη, έχει μεγαλύτερη αλατότητα. Πράγματι, τον Ιανουάριο, οπότε και ελήφθη αυτή η φωτογραφία, το νότιο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι και η έντονη ηλιακή ακτινοβολία στη συγκεκριμένη περιοχή, εξατμίζει τα νερά της λίμνης αρκετά γρήγορα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της συγκέντρωσης άλατος. Για αρκετές δεκαετίες, τους θερμούς μήνες συλλέγεται αλάτι από τη συγκεκριμένη λίμνη και τους βροχερούς νερό. Η λίμνη αυτή αποτελεί καταφύγιο για το χιλιανό ροζ φλαμίνγκο όπως και για άλλα σπάνια είδη.

 

Πηγή: https://eol.jsc.nasa.gov/SearchPhotos/photo.pl...

 

Περισσότερα για τις πολύχρωμες λίμνες αλλά και για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Εντυπωσιακοί γεωλογικοί σχηματισμοί στον Άρη

Εκ πρώτης όψεως μοιάζει με τοίχο από κάποιο εγκαταλελειμμένο κτήριο σε κάποια ερημική περιοχή. Ωστόσο, πρόκειται για έναν φυσικά δημιουργημένο βραχώδη σχηματισμό στον Άρη, ο οποίος φωτογραφήθηκε από το όχημα “Curiosity” τον Ιούλιο του 2017. Αν και η γωνία στα αριστερά της φωτογραφίας κάνει κάποιον να δυσκολεύεται να πιστέψει ότι είναι φυσική η διαδικασία που τη δημιούργησε, τέτοιους φυσικούς σχηματισμούς έχουμε και στη Γη (π.χ. βασαλτικές στήλες, βράχια ψαμμίτη, κ.α.).

 

Στον Άρη, λείπει η βλάστηση και το τρεχούμενο νερό που «στρογγυλεύουν» τις γωνίες και προκαλούν διάβρωση, ενώ παράλληλα η ξηρασία, οι ισχυροί άνεμοι και η λεπτή σκόνη, δρουν ως αμμοβολή σε τέτοιους σχηματισμούς, αφαιρώντας το μαλακό υλικό και αναδεικνύοντας σκληρότερα υλικά, γωνίες και συνοριακές επιφάνειες μεταξύ βράχων, όπως εδώ. Σε διάστημα εκατομμυρίων ετών, σε ξηρό περιβάλλον όπως αυτό του Άρη, χωρίς μηχανισμούς διάλυσης και αποσύνθεσης όπως στη Γη, οι σχηματισμοί που είναι σκληρότεροι και με γεωμετρία που περιέχει γωνίες όπως εδώ, θα είναι αυτοί που θα αντέξουν περισσότερο στο χρόνο.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL-Caltech / MSSS / Kevin M. Gill (https://flic.kr/p/2rMirrB)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση και το μέλλον μας στο Διάστημα, αλλά και πολλά άλλα συναρπαστικά και ενδιαφέροντα θέματα, μπορείτε να βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η επιφάνεια του αστεροειδή Ryugu

Αυτό θα βλέπατε αν βρισκόσασταν στην επιφάνεια του αστεροειδή 162173 Ryugu στις 23/9/2018. Εκεί πήγε το διαστημικό όχημα “Hayabusa 2” της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας (JAXA) τον Ιούνιο του 2018, ανέλυσε τον, διαμέτρου 900 μέτρων, αστεροειδή και συνέλεξε δείγματα τα οποία επέστρεψε στη Γη με επιτυχία το 2020. Η φωτεινή πηγή στο άνω μέρος της φωτογραφίας, είναι ο ήλιος. 

 

Η περίοδος περιφοράς του αστεροειδή αυτού γύρω από τον ήλιο είναι 16 μήνες. Αν και η ελλειπτική του τροχιά τέμνει αυτήν της Γης, ο υπολογισμός της μελλοντικής του τροχιάς δείχνει ότι δεν αποτελεί απειλή για τον πλανήτη μας στο προσεχές μέλλον. Ο αστεροειδής αυτός ανακαλύφθηκε το 1999 και καθώς έχει μέγεθος της τάξης του χιλιομέτρου, μια σύγκρουση μαζί του θα προκαλούσε καταστροφές σε πλανητική κλίμακα.

 

Τα δείγματα που έφερε η διαστημική συσκευή πίσω στη Γη, περιέχουν σύνθετα οργανικά μόρια παρόμοια με αυτά που απαντώνται σε ανθρακούχους μετεωρίτες. Η ανάλυσή τους υποδεικνύει ότι το εσωτερικό του Ryugu κάποτε είχε τρεχούμενο νερό, παρέχοντας πληροφορίες για τον ρόλο του νερού στο πρώιμο ηλιακό σύστημα. Επίσης, η επιφάνειά του είναι καλυμμένη με ογκόλιθους και βότσαλα, κάτι που σημαίνει ότι πρόκειται για έναν «σωρό από χαλίκια και πέτρες» που συγκρατείται από τη βαρύτητα και όχι για έναν συμπαγή βράχο. Έχει προκύψει από διάλυση μεγαλύτερων αστεροειδών σε παλαιότερες συγκρούσεις εντός του ηλιακού συστήματος.

 

Πηγή: https://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20180927e_MNRV/

 

Περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Παρασεληνιακός κύκλος και παρασελήνες των 120 μοιρών

Ένα από τα σχετικά σπάνια ατμοσφαιρικά οπτικά φαινόμενα, φωτογραφήθηκε στην (δυτική κυρίως) Ιαπωνία το βράδυ της πρωτοχρονιάς. Στη φωτογραφία ο παρασεληνιακός κύκλος (αντίστοιχος του παρηλιακού) σαν δαχτυλίδι με τη σελήνη στα δεξιά ως «πολύτιμο πετράδι». Επίσης, αριστερά στον κύκλο, οι λευκές τελείες είναι οι παρασελήνες (αντίστοιχες των παρηλίων) των 120 μοιρών. 

 

Τα συγκεκριμένα φαινόμενα, είτε έχουν ως φωτεινή πηγή τον ήλιο είτε τη σελήνη, δημιουργούνται από συνδυασμό μίας ή περισσότερων εσωτερικών ανακλάσεων σε επίπεδους εξαγωνικούς παγοκρυστάλλους στα νέφη (π.χ. στους ημιδιαφανείς θυσάνους που υπάρχουν στη συγκεκριμένη φωτογραφία). Η εξωτερική ανάκλαση και η μία εσωτερική ανάκλαση στον παγοκρύσταλλο συνεισφέρουν στη φωτεινότητα του κύκλου κοντά στην φωτεινή πηγή (ήλιος ή σελήνη). Αν η φωτεινή ακτίνα υπόκειται σε 2 ή περισσότερες εσωτερικές ανακλάσεις εντός του παγοκρυστάλλου, τότε συνεισφέρει στη φωτεινότητα του κύκλου μακριά από την φωτεινή πηγή και υπό προϋποθέσεις και στα παρήλια/παρασελήνες των 120 μοιρών.

 

Φωτογραφία από WeatherNews Japan: https://gvs.weathernews.jp/.../202601010226_top_img_A.jpg...

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Μικρορομπότ μπορεί να ενεργεί αυτόνομα για μήνες

Προσπαθήστε να δείτε μία από τις αυλακώσεις στο δάχτυλό σας. Εκεί μέσα σε ένα τόσο μικρό αυλάκι χωρά το μικρότερο, μέχρι σήμερα, ανεξάρτητο ρομπότ που μπορεί να αισθάνεται, να σκέφτεται και να ενεργεί χρησιμοποιώντας ενσωματωμένα συστήματα για υπολογισμό, ανίχνευση, μνήμη, μετακίνηση και επικοινωνία και παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Science Robotics” στις 10/12 από ερευνητές στα πανεπιστήμια της Pennsylvania και του Michigan.

 

Εδώ και 40 χρόνια, οι ερευνητές στον κλάδο της ρομποτικής, προσπαθούν να κατασκευάσουν ένα τέτοιο ρομπότ το οποίο να έχει διαστάσεις μικρότερες του χιλιοστού. Το συγκεκριμένο έχει διαστάσεις 200x300 μικρόμετρα (1 μικρόμετρο = 1 εκατομμυριοστό του μέτρου ή 0.000001 μέτρα) και πάχος 50 μικρόμετρα. Μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα για μήνες και το κόστος του είναι της τάξης του 1 λεπτού του ευρώ (σε μαζική κλίμακα).

 

Σε μικροσκοπικό επίπεδο, η κίνηση ενός ρομπότ μέσα σε ένα ρευστό είναι ιδιαίτερα δύσκολη και οι μικροσκοπικοί βραχίονες που μπορεί να έχει (ως «χέρια» και «πόδια») συνήθως είναι αρκετά ευαίσθητοι και σπάνε. Το συγκεκριμένο ρομπότ κινείται με τη δημιουργία ηλεκτρικού πεδίου που ωθεί τα ιόντα στο διάλυμα (π.χ. μέσα στο σώμα μας) γύρω του. Τα ιόντα, με τη σειρά τους, ωθούν τα μόρια του νερού «ανοίγοντας διάδρομο» για να κινηθεί το ρομπότ. Έτσι, αυτά τα ρομπότ μπορούν να κολυμπούν σαν «ψάρια» σε «ποτάμι» ακόμη και κατά ομάδες με ταχύτητες της τάξης του χιλιοστού ανά δευτερόλεπτο. Επειδή τα ηλεκτρόδια που παράγουν το πεδίο δεν έχουν κινούμενα μέρη, τα ρομπότ είναι εξαιρετικά ανθεκτικά.

 

Το μέγεθός του είναι τέτοιο που θα μπορεί να παρακολουθεί την κατάσταση μεμονωμένων κυττάρων του οργανισμού οδηγώντας την παρακολούθηση της υγείας μας και τη θεραπεία ασθενειών σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Και αυτό είναι μόνο η αρχή, όπως αναφέρουν οι ερευνητές. «Απλά δείξαμε ότι αυτό (το μικροσκοπικό, φθηνό, αυτόνομο, με αντοχή για μήνες, ρομπότ) είναι πλέον εφικτό».

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/scirobotics.adu8009

 

Περισσότερα για τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Ρολά χιονιού στην Πολωνία

Αυτό το εντυπωσιακό και σπάνιο θέαμα με κύλινδρους ή ρολά χιονιού είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν οι κάτοικοι στην πόλη Lublin της Πολωνίας στις αρχές Γενάρη. Αυτό το φαινόμενο συμβαίνει σπάνια καθώς χρειάζεται ένας συνδυασμός συνθηκών, ώστε το χιόνι να τυλιχθεί με τη βοήθεια του ανέμου σε ρολά σαν αυτά στις φωτογραφίες. 

 

Για να δημιουργηθούν αυτά τα ρολά, θα πρέπει να υπάρχει ένα σχετικά λεπτό στρώμα «υγρού χιονιού» με θερμοκρασία κοντά σε αυτήν της τήξης του πάγου. Αυτό το στρώμα «κολλάει» εύκολα, όμως θα πρέπει να μπορεί και να ανασηκώνεται εύκολα με τη βοήθεια του αέρα, επομένως θα πρέπει από κάτω του να έχει ένα στρώμα χιονιού που έχει πέσει με πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία και είτε είναι παγωμένο είτε είναι σε μορφή πούδρας. Τότε το υγρό χιόνι μπορεί να ανασηκωθεί χωρίς να κολλάει με το παγωμένο του υπόστρωμα αλλά μπορεί να κολλάει μεταξύ του καθώς το «τυλίγει» ο αέρας. Επίσης, η ένταση του ανέμου θα πρέπει να είναι αρκετή για να κινεί τα ρολά χιονιού αλλά όχι ιδιαίτερα μεγάλη ώστε να τα διαλύει.

 

Φωτογραφίες: Anna Welc (2) και Monika Nagajek (η πιο σκοτεινή) 

 

Πηγή: https://x.com/MeteoprognozaPL

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!