Αυτή είναι μια εκπληκτική φωτογραφία του φωτογράφου John Kraus για λογαριασμό της NASA, την οποία τράβηξε κατά την απογείωση του πυραύλου που μετέφερε το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο “Nancy Grace Roman” στο διάστημα, το πρωί (τοπική ώρα ανατολικών ΗΠΑ) στις 30/8. Τι βλέπουμε όμως σε αυτήν; Τι είναι αυτές οι γραμμές γύρω από τον πύραυλο; Τι περιμένουμε από αυτό το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο;
Πρόκειται για ένα πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX, ο οποίος εδώ πετά με ταχύτητα κοντά σε αυτήν του ήχου (περίπου 1235 km/h ή 340 m/s ή MACH 1 όπως συμβολίζεται). Προσεγγίζοντας αυτήν την ταχύτητα, ο αέρας που περιβάλλει τον πύραυλο, συμπιέζεται με διαφορετικό τρόπο στα διαφορετικά μέρη του. Σε κάποια από αυτά, πρόσκαιρα μπορεί να περνάει τη MACH 1 και σε άλλα όχι. Αυτό ονομάζεται διηχητική (transonic) πτήση.
Ο αέρας μπροστά από τα διάφορα μέρη του πυραύλου υπόκειται σε συμπίεση (και αδιαβατική θέρμανση) και μόλις περάσει πίσω από αυτά υπόκειται σε απότομη εκτόνωση (και αδιαβατική ψύξη). Επομένως, υπάρχουν δυο διακριτές περιοχές πέριξ του πυραύλου, στις οποίες ο ατμοσφαιρικός αέρας έχει εντελώς διαφορετικές ιδιότητες, κάτι που επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο διαδίδεται (διαθλάται) το φως του ήλιου μέσα από αυτόν. Αυτήν την πρόσκαιρη διαταραχή στις θερμοδυναμικές και οπτικές ιδιότητες του ατμοσφαιρικού αέρα, καθώς διέρχεται ο πύραυλος μέσα του με ταχύτητα κοντά σε εκείνη του ήχου, παρατηρούμε με αυτές τις γραμμές (στην πραγματικότητα είναι συνοριακές επιφάνειες ανάμεσα στις δυο διαφορετικές καταστάσεις στις οποίες υφίσταται πρόσκαιρα ο αέρας), σε αυτήν την εξαιρετική λήψη. Η φωτογραφία μοιάζει σαν να έχει ληφθεί πίσω από σπασμένο τζάμι.
Για κάποια πιο «οικεία» παραδείγματα όπου η διαφορετική κατάσταση του αέρα (π.χ. διαφορετική θερμοκρασία και πυκνότητα) μπορεί να έχει «οπτικές» συνέπειες, λόγω του διαφορετικού τρόπου διάθλασης του φωτός μέσα του, σκεφτείτε τις «λιμνούλες νερού» στην καυτή άσφαλτο το καλοκαίρι (οι οποίες δεν υφίστανται στην πραγματικότητα, αλλά πρόκειται για κατώτερο αντικατοπτρισμό) ή τα διάφορα άλλα οπτικά φαινόμενα που έχουν παρουσιαστεί εδώ κατά καιρούς όπως ο ανώτερος αντικατοπτρισμός ή το φαινόμενο “Fata Morgana”.
Όσο για το “Nancy Grace Roman”, που πήρε το όνομά του από την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA, τη «μητέρα του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble» όπως ονομάζεται, θα έχει οπτικό πεδίο τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Hubble, και αναμένεται να κάνει μετρήσεις σε πάνω από ένα δισεκατομμύριο γαλαξίες κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του. Αυτό το τηλεσκόπιο/παρατηρητήριο θα είναι επίσης σε θέση να μπλοκάρει το φως των άστρων για να παρατηρεί απευθείας εξωπλανήτες και έτσι αναμένεται να κάνει μια (στατιστική) απογραφή των πλανητικών συστημάτων στον Γαλαξία όπως και να απαντήσει σε βασικά ερωτήματα στους τομείς της «σκοτεινής ενέργειας», των εξωπλανητών και της υπέρυθρης αστροφυσικής.
Φωτογραφία: NASA / John Kraus
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
Περισσότερα για τις εξελίξεις στη διαστημική εξερεύνηση αλλά και γενικότερα στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
