Αρειανοί μετεωρίτες

Ένας μετεωρίτης περίπου 800 γραμμαρίων, που είχε ανακαλυφθεί πριν 4 χρόνια στην έρημο Σαχάρα, είναι πιθανότατα ο παλαιότερος που έχουμε εντοπίσει ποτέ μέχρι σήμερα από τον Άρη, καθώς χρονολογείται στα 4.1 δισεκατομμύρια έτη πριν το σήμερα, τουλάχιστον, και μας προσφέρει νέες πληροφορίες για την κατάσταση του «κόκκινου πλανήτη» τότε.

 

Ο συγκεκριμένος μετεωρίτης ονομάζεται “Teghaza 001” και έρχεται να προστεθεί σε έναν παλαιότερο αρειανό μετεωρίτη, τον “Allan Hills 84001” ο οποίος είχε ανακαλυφθεί το 1984 στην Ανταρκτική. Αυτοί οι μετεωρίτες προήλθαν από τον Άρη σε μια περίοδο ιδιαίτερα «ταραχώδη» για το ηλιακό μας σύστημα, όπου οι συγκρούσεις με αστεροειδείς και όχι μόνο, ήταν κάτι σύνηθες. Κομμάτια από τον Άρη εκτοξεύονταν και τμήμα κάποιων εξ αυτών, περιστασιακά τα κατάφερνε να φτάσει ως την επιφάνεια της Γης. Η προέλευση των κομματιών αυτών, μπορεί να αναγνωριστεί από τη σύστασή τους, καθώς η ατμόσφαιρα του Άρη έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που διαφέρουν από τα χαρακτηριστικά που έχουν άλλοι μετεωρίτες που προέρχονται από άλλες πηγές.

 

Ο “Teghaza 001” περιέχει ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες πυριτίου. Γιατί όμως αυτό είναι ασυνήθιστο; Το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του Άρη αποτελείται από βασάλτη, το σκούρο ηφαιστειακό πέτρωμα που προέρχεται από την τήξη του μανδύα, όπως ακριβώς και ο ωκεάνιος φλοιός της Γης. Αντίθετα, τα ελαφρύτερα, πλούσια σε πυρίτιο πετρώματα, όπως ο γρανίτης, γενικά απαιτούν επαναλαμβανόμενους κύκλους τήξης και χημικού διαχωρισμού για να παραχθούν από τον βασάλτη. Στη Γη, αυτές οι διαδικασίες συνδέονται στενά με την τεκτονική των πλακών. Ο Άρης όμως, ο οποίος δεν τεκτονικά ενεργός, θα ανέμενε κάποιος να έχει ελάχιστο ποσοστό γρανίτη στον φλοιό του. 

 

Ωστόσο, και έρευνες από τις διαστημικές συσκευές που βρίσκονται στην τροχιά του Άρη, αλλά τώρα και ο συγκεκριμένος αρειανός μετεωρίτης, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ακόμη και χωρίς να είναι τεκτονικά ενεργός ένας πλανήτης, μπορεί να περιέχει φλοιό με μεγαλύτερη ποικιλία στη σύνθεσή του από αυτή που είχε εκτιμηθεί μέχρι πρότινος. Η επαναλαμβανόμενη ανακύκλωση του φλοιού σε μάγμα και αντίστροφα θα μπορούσε να έχει βοηθήσει στη δημιουργία αυτής της ποικιλίας στη σύνθεση.

 

Πέραν αυτού, ο “Teghaza 001” παρέχει και στοιχεία για μια πρώιμη απώλεια νερού του «κόκκινου πλανήτη». Αυτό γίνεται μέσω των μετρήσεων της αναλογίας υδρογόνου προς δευτέριο (βαρύτερο ισότοπο του υδρογόνου). Τόσο αυτός, όσο και ο παλαιότερος μετεωρίτης “Allan Hills 84001”, υποδεικνύουν ότι ο πρώιμος Άρης περιείχε υψηλότερη αναλογία υδρογόνου προς δευτέριο από ό,τι σήμερα. Επειδή το ελαφρύτερο υδρογόνο διαφεύγει στο διάστημα πιο εύκολα από ότι το δευτέριο, αυτό υποδηλώνει μεγάλη απώλεια υδρογόνου, και επομένως νερού.

 

Το αρχαίο μαγνητικό πεδίο του Άρη, θα προστάτευε την ατμόσφαιρα από τον ηλιακό άνεμο, μειώνοντας τη διαφυγή υδρογόνου. Αλλά μετά την εξαφάνιση του πεδίου πριν από περίπου 3.9 δισεκατομμύρια χρόνια, η απώλεια νερού επιταχύνθηκε. Οι νέες μετρήσεις, δείχνουν ότι αυτή η απώλεια ήταν ήδη σε εξέλιξη πριν από 4.1 δισεκατομμύρια χρόνια. Οι ερευνητές αναμένουν ότι ο “Teghaza 001” μπορεί να αποκαλύψει και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες, καθώς εμφανίζει σαφή αλλοίωση από νερό ή άλλα υγρά που υπήρχαν στον αρειανό φλοιό, και η λίστα των πιθανών πηγών είναι μεγάλη.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aea3420

 

Σχήμα (από την παραπάνω έρευνα): o Άρης και οι διαδικασίες που πιθανολογείται ότι λάμβαναν χώρα σε αυτόν πριν 4.1 δισεκατομμύρια έτη.

 

Πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, όπως και για τη θεωρία του γεωδυναμό, και τις συνέπειές της στη Γη, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στη διαστημική εξερεύνηση αλλά και γενικότερα στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η έκλειψη Ηλίου από την τροχιά της Σελήνης

Θα έχετε δει διάφορες εντυπωσιακές φωτογραφίες από την έκλειψη Ηλίου πριν λίγες ημέρες. Δυστυχώς, η (ολική) έκλειψη δεν ήταν ορατή από τη χώρα μας. Η οπτική γωνία της έκλειψης που παρουσίασε το KARI (Ινστιτούτο Αεροδιαστημικής της Κορέας) ωστόσο, σίγουρα κόβει την ανάσα. Είναι λήψη από τον “Danuri”, έναν κορεάτικο δορυφόρο σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, του οποίου ανάλογες εντυπωσιακές λήψεις έχουμε δει και στο παρελθόν.

 

Εδώ, απεικονίζεται τμήμα της σεληνιακής επιφάνειας να σκιάζει τμήμα της Γροιλανδίας στο βάθος, κατά τα αρχικά στάδια της ηλιακής έκλειψης. Η σκιά αυτή, στη συνέχεια πέρασε από τη δυτική Ισλανδία και φυσικά την Ισπανία.

 

Πηγή: https://x.com/kari2030 (Official Korea Aerospace Research Institute’s account)

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Κρατήρας βάθρου στον Άρη

Πέρυσι, στις 16/8, μία από τις εικόνες που κατέγραψε η κάμερα HiRISE του δορυφόρου “Mars Reconnaissance Orbiter”, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη, ήταν και αυτή όπου φαίνεται ο κρατήρας που άφησε πίσω του μια παλαιότερη πρόσκρουση μετεωρίτη στην επιφάνεια του Άρη, και συγκεκριμένα στην περιοχή “Arcadia Planitia”. Πρόκειται για έναν «κρατήρα βάθρου» (pedestal crater), ο οποίος είναι γενικά επίπεδος και καταλήγει σε απότομες αυλακώσεις ή γκρεμούς στην περιφέρειά του (όπως εδώ). Η μορφή του σμιλεύτηκε σε συνδυασμό με τον πάγο που υπήρχε στην περιοχή κατά τη στιγμή της πρόσκρουσης.

 

Ένα τέτοιο γεγονός, ανασύρει υλικό από το υπέδαφος και το εκτινάσσει σε διαφορετικές αποστάσεις από το σημείο πρόσκρουσης. Η ταχύτατη εκτίναξη του υλικού, έχει δημιουργήσει και τις ακτινωτές γραμμές, η νοητή προέκταση των οποίων οδηγεί στο σημείο πρόσκρουσης. Υλικό από διαφορετικά βάθη βρίσκεται σε διαφορετικές αποστάσεις. Αυτά τα γεγονότα είναι «θησαυρός πληροφοριών» για τους επιστήμονες, καθώς πρόκειται για μια «εύκολη και δωρεάν» διάτρηση του αρειανού εδάφους, που οδηγεί σε αποκάλυψη στοιχείων για το υπέδαφος. Ωστόσο, εδώ υπάρχει σημαντική διάβρωση με τον χρόνο, έτσι η διαδικασία ανάκτησης πληροφοριών γίνεται πιο περίπλοκη.

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona (Public Domain image ESP_089323_2180)

 

Μάθετε πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η "κληρονομιά" του "Cassini"

Συχνά ξεχνάμε την ομορφιά τόσο του πλανήτη μας αλλά και του διαστήματος. Για το τελευταίο, το “Cassini” (1997-2017) ήταν ένα από αυτά τα ανθρώπινα δημιουργήματα που άφησε πίσω του μια τεράστια κληρονομιά από εικόνες του ηλιακού μας συστήματος, πέρα από τον πλούτο επιστημονικών δεδομένων. Εικόνες που θαυμάζουμε και σήμερα. Εδώ βλέπουμε τον Μίμα, τον μικρό παγωμένο δορυφόρο του Κρόνου, έναν από τους εκατοντάδες, με διάμετρο περίπου 400 km μόλις.

 

Στο φόντο φαίνεται τμήμα του βορείου ημισφαιρίου του Κρόνου το οποίο σκιάζεται κατά τόπους από το σύστημα των δακτυλίων του. Εμφανίζεται γαλάζιο/μπλε, καθώς οι ηλιακές ακτίνες διανύουν μια μεγάλη απόσταση μέσα στην ατμόσφαιρα του πλανήτη, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τον εντονότερο διασκορπισμό των μικρότερων μηκών κύματος (προς το μπλε του ορατού φάσματος).

 

Εικόνα: NASA / JPL / Space Science Institute (PIA06176)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Οι συνέπειες των συνεχόμενων ωρών καθιστικής ζωής

Η καθιστική ζωή μας κάνει κακό και πολλές έρευνες έχουν αναδείξει αυτό το πρόβλημα της σύγχρονης ζωής. Αν και η έρευνα που παρουσιάζουμε σήμερα εδώ, και η οποία δημοσιεύτηκε από ερευνητές του Παν/μιου της Γλασκώβης στο επιστημονικό περιοδικό “PLOS Medicine” τον Ιούλιο καταλήγει σε παρόμοια συμπεράσματα, γίνεται συγκεκριμενοποίηση του τρόπου με τον οποίο αθροίζονται οι ώρες της καθιστικής ζωής ανά ημέρα. 

 

Πιο συγκεκριμένα, σε ανάλυση δεδομένων της βρετανικής βάσης βίο-δεδομένων (UK Biobank) από 91292 άτομα που παρακολουθήθηκαν για περίπου 12 έτη, υπήρξε διάκριση ανάμεσα σε εκείνους που βρίσκονταν καθισμένοι (ή ξαπλωμένοι ενώ ήταν ξύπνιοι, κατά τη διάρκεια της ημέρας) για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα άνω των 30 λεπτών και σε εκείνους που είχαν μικρότερα ή διακοπτόμενα τέτοια διαστήματα. Η πρώτη κατηγορία συσχετίστηκε με υψηλότερο ρίσκο εμφάνισης καρκίνου (διαφόρων τύπων) και θανάτου από αυτόν κατά 9% ενώ η δεύτερη κατηγορία είχε αντίστοιχη μείωση σε αυτό το ρίσκο.

 

Στατιστικά, αντικαθιστώντας 1 ώρα καθιστικής ζωής την ημέρα από έστω και ελαφριά φυσική δραστηριότητα, συσχετίζεται με 12% μειωμένο ρίσκο θανάτου από καρκίνο. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι, φαίνεται πως έχει σημασία όχι μόνο το άθροισμα των ωρών καθιστικής ζωής ανά ημέρα, αλλά και το πώς αυτές κατανέμονται. Δηλαδή έχει σημασία αν το άτομο κάθεται για πολλές ώρες χωρίς διάλειμμα ή τις ίδιες ώρες αλλά με διαλείμματα στο ενδιάμεσο.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1004767

 

Περισσότερα για την αντιμετώπιση των ασθενειών, τη γεροντολογία, αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας! 

 

 

Περσείδες 2026

Η «βροχή των Περσειδών», η γνωστή καλοκαιρινή «βροχή μετεώρων», κορυφώνεται κάθε χρόνο τις νύχτες από 9/8 ως και 13/8 με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα τα βράδια 11/8 και 12/8. Ευτυχώς φέτος, το φως του φεγγαριού δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στη θέασή της, καθώς τα βράδυ της κορύφωσης, θα βρισκόμαστε σε φάση νέας σελήνης. 

 

Όσοι ξενυχτήσουν, είτε με καλή παρέα είτε μόνοι, και έχοντας την απαραίτητη υπομονή, κάτω από τον έναστρο ουρανό, δεν αποκλείεται να δουν και κάποιο πολύ μεγάλο και εντυπωσιακό μετέωρο, όπως συνήθως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις. Αυτά, πολλές φορές, καταγράφονται νωρίς το βράδυ όσο ο αστερισμός του Περσέα είναι ακόμη χαμηλά. Στη συνέχεια, υπάρχουν αυξομειώσεις στη συχνότητα, ενώ προς το ξημέρωμα καταγράφονται περισσότερα.

 

Τα μετέωρα φαίνονται σαν να έρχονται από τον αστερισμό του Περσέα (βορειοανατολικά στον ουρανό), για αυτό ονομάζονται και «Περσείδες», ωστόσο ο παρατηρητής μπορεί να κοιτάει οπουδήποτε στον ουρανό και κατά προτίμηση στα πιο σκοτεινά τμήματα (με τη λιγότερη φωτορύπανση στο σημείο που βρίσκεται).

 

Φέτος δεν αναμένεται κάποια έξαρση στη δραστηριότητά των «Περσειδών», επομένως στην κορύφωσή της αναμένονται γύρω στα 80-100 μετέωρα ανά ώρα, υπό την προϋπόθεση ότι ο παρατηρητής είναι σε απολύτως σκοτεινό μέρος, στην ύπαιθρο μακριά από κάθε φως και η νύχτα είναι ανέφελη.

Ωστόσο, από του χρόνου αναμένεται να υπάρξει ενδιαφέρον. Όσοι έχετε τον τόμο ΙΙ από τα "Φυσικά φαινόμενα", γνωρίζετε γιατί.

 

Ώρες ανατολής και δύσης Σελήνης για την Ελλάδα τον Αύγουστο του 2026: https://www.timeanddate.com/moon/greece/athens?month=8...

 

Πολλά περισσότερα για τα μετέωρα, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, την συχνότητα εμφάνισής τους, τον κίνδυνο σύγκρουσής τους με την Γη, τις «καταιγίδες μετεώρων» που αναμένονται στο μέλλον, με χάρτες, εικόνες, διαγράμματα κ.α. θα βρείτε στις σελ. 59 και 68 του τόμου ΙΙ του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Ο «αστέρας του Scholz» και το άστρο HD7977

Πριν από περίπου 70000 έτη, ένα διπλό σύστημα αστέρων με όνομα «αστέρας του Scholz», από το επίθετο του αστρονόμου που το ανακάλυψε το 2013, πέρασε από το νέφος Oort, φτάνοντας σε απόσταση μόλις 1 έτους φωτός από τη Γη! Στη μικρότερη απόστασή του, αυτό το άστρο (διπλό σύστημα για την ακρίβεια), υπολογίζεται πως θα είχε φαινόμενο μέγεθος +11 στον νυχτερινό ουρανό. Αυτή τη στιγμή, το συγκεκριμένο διπλό σύστημα βρίσκεται περίπου 20 έτη φωτός μακριά μας. Δεν είναι όμως το μόνο!

 

Η αποστολή Gaia της ESA ξεκίνησε το 2013 (και δεν είχε συμμετοχή στην ανακάλυψη του παραπάνω αστέρα) με σκοπό να καταγράψει την θέση και την τροχιά διαφόρων άστρων με ακρίβεια, και κατέληξε σε έναν μακροσκελή κατάλογο με μερικά δισεκατομμύρια καταγεγραμμένα άστρα. Από αυτά ξεχωρίζουν λιγότερα από 20 άστρα, τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά, με αστρονομικούς όρους, στον Ήλιο μας. Η αποστολή αυτή μας βοήθησε να κατανοήσουμε την κίνηση των άστρων όπως ποτέ πριν και αποκάλυψε πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ «γειτονικών» άστρων και του ηλιακού μας συστήματος.

 

Μία τέτοια αλληλεπίδραση αναλύεται σε έρευνα προς δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό “The Planetary Science Journal”, μεταξύ του άστρου HD7977 το οποίο μοιάζει με τον Ήλιο μας και βρίσκεται στον αστερισμό της Κασσιόπης. Στην έρευνα αναφέρεται πως πριν 2.5 εκατομμύρια έτη, το άστρο αυτό είχε προσεγγίσει τον Ήλιο αρκετά και βρέθηκε σε απόσταση μεταξύ 6000 – 10000 AU (Αστρονομικών Μονάδων, όπου 1 AU είναι η απόσταση Γης – Ήλιου και χρησιμοποιείται ως μέτρο σύγκρισης αστρονομικών αποστάσεων).

 

Αυτή η κοντινή διέλευση του συγκεκριμένου άστρου, φαίνεται να επηρέασε βαρυτικά κάποια από τα αντικείμενα στο νέφος Oort (μια «αποθήκη» κομητών που περικυκλώνει το ηλιακό μας σύστημα και εκτείνεται σε αποστάσεις από 2000 ως 100000 AU) με αποτέλεσμα να προκαλέσει μια «βροχή» νέων κομητών μεγάλης περιόδου προς το εσωτερικό ηλιακό σύστημα, η οποία καταγράφεται μέχρι τις μέρες μας. 

 

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, επειδή η προσομοίωση κομητών μεγάλης περιόδου ενέχει αβεβαιότητα, αναμένονται νεότερα δεδομένα εντός ενός έτους από το Gaia, που θα βοηθήσουν στην επαλήθευση ή μη αυτής της υπόθεσης. Σε αυτό προστίθεται και η βοήθεια με πολύτιμα δεδομένα από το παρατηρητήριο “Vera Rubin” για το οποίο έχουμε αναφερθεί λεπτομερώς σε παλαιότερες αναρτήσεις μας.

 

Επειδή η διέλευση του αστέρα του Scholz είναι πιο πρόσφατη σε σχέση με εκείνη του HD7977, οι βαρυτικές συνέπειες του πρώτου στο νέφος Oort αναμένεται να παρατηρηθούν σε περίπου 1 εκατομμύριο έτη από σήμερα.

 

Έρευνα εγκεκριμένη για δημοσίευση στο “The Planetary Science Journal”: https://arxiv.org/abs/2606.25069

 

Σχήμα: το νέφος Oort σε σχέση με το ηλιακό μας σύστημα (μικροσκοπικό παραλληλόγραμμο στο κέντρο του νέφους). Public Domain.

 

Περισσότερα για τον αστέρα του Scholz, άλλους αστέρες που έχουν πλησιάσει ή θα πλησιάσουν στο μέλλον τον Ήλιο αλλά και πολλά άλλα για τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

3D επεξεργαστές και nanostacking

Το 2025, στο συνέδριο “Symposium on VLSI Technology and Circuits”, παρουσιάστηκε μία νέα τεχνική ανάπτυξης chips με τρανζίστορ διάστασης μικρότερης του 1 νανομέτρου (nm) και συγκεκριμένα 0.7 nm. Η τεχνική αυτή ονομάζεται “Nanostacking”, εντός 5ετίας αναμένεται να βρίσκεται στην αγορά, ενώ σε μια δεκαετία θα την έχει κατακτήσει. Με τη νέα τεχνική μπορούν να τοποθετηθούν ως 100 δισεκατομμύρια τρανζίστορ σε ένα μικροσκοπικό chip, όταν με την τρέχουσα των 2 nm δεν ξεπερνούσαν τα 50. Παράλληλα, αντιμετωπίζονται και οι αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις καθώς, η νέα τεχνική πετυχαίνει 50% υψηλότερη απόδοση με 70% μείωση των ενεργειακών απαιτήσεων σε σχέση με την προηγούμενη τεχνική.

 

Ουσιαστικά νανο-στρώσεις από τρανζίστορ τοποθετούνται η μία πάνω στην άλλη, σε μια «τρισδιάστατη αρχιτεκτονική». Σε αυτήν την κλίμακα, αυτό το οικοδόμημα «χτίζεται» άτομο-προς-άτομο. Η ατομική κλίμακα βρίσκεται στο 1 Angstrom ή 0.1 nm προς την οποία θα φτάσει η IBM με αυτήν την νέα τεχνική. Οι συνέπειες αναμένεται να είναι μεγάλες σε κλάδους όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Κβαντική Υπολογιστική αλλά και σε συσκευές όπως οι βηματοδότες αλλά και οι αισθητήρες αυτοκινήτων και γενικότερα όπου χρησιμοποιούνται μνήμες SRAM (ένα είδος υπολογιστικής μνήμης που προσφέρει σχεδόν στιγμιαία -κάτω του 1 νανοδευτερολέπτου- πρόσβαση στα δεδομένα που αποθηκεύει).

 

Η 3D αρχιτεκτονική στα chips, συνοδευόμενη από εξειδικευμένες τεχνικές, ήταν μια πρόταση που υπήρχε από καιρό για την αντιμετώπιση προβλημάτων που ανακύπτουν, όταν τα τρανζίστορ μικραίνουν αρκετά, ώστε κβαντικά φαινόμενα να δημιουργούν προβλήματα. Δυο γνωστά προβλήματα σε αυτήν την κλίμακα είναι η «διαρροή πύλης» (gate leakage) που αποτελεί ανεπιθύμητη ροή φορτίου προς μέρη που δεν θα έπρεπε, μέσω του κβαντικού «φαινομένου της σήραγγας» από τα ολοένα λεπτότερα μονωτικά υλικά και η «παγίδευση φορτίου» (charge trapping) όπου ηλεκτρόνια παγιδεύονται σε ατέλειες του υλικού από το οποίο διέρχονται.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://ieeexplore.ieee.org/document/11074866

 

Εικόνα της νέας 3D αρχιτεκτονικής: IBM

 

Περισσότερα για τον νόμο του Moore, τις εξελίξεις στους υπερυπολογιστές αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Ο "μαραθώνιος" του "Perseverance”

Με τη συμπλήρωση ενός «μαραθωνίου» (42,195 km) από το “Perseverance” rover στον Άρη, στις 13/6, αυτό «πόζαρε» για μια (εκτός προγράμματος) φωτογραφία από το “Mars Reconnaissance Orbiter” που βρίσκεται σε αρειανή τροχιά. Μπορείτε να διακρίνετε το rover; Είναι στη μέση της φωτογραφίας και μοιάζει με γαλάζια τελεία ενώ φαίνονται και οι γραμμές που έχουν αφήσει οι τροχοί του στην άμμο.

 

Το “Perseverance” χρειάστηκε μόλις 5 χρόνια και 4 μήνες για να διανύσει αυτήν την απόσταση, όταν το παλαιότερο “Opportunity” είχε χρειαστεί πάνω από 11 έτη. Το “Perseverance” βρίσκεται στον Άρη από το 2021 και αναμένεται να είναι λειτουργικό τουλάχιστον ως το 2031 χάρη στην πυρηνική θερμοηλεκτρική του γεννήτρια.

 

Το παλαιότερο “Opportunity” βέβαια, είχε σχεδιαστεί για μια αποστολή μόλις 90 ημερών στον Άρη, ωστόσο κατάφερε να παραμείνει λειτουργικό για 15 χρόνια, από το 2004 ως και το 2018. Στα επιτεύγματά του ήταν και η εύρεση οριστικών αποδείξεων αρχαίας δραστηριότητας νερού στον «κόκκινο πλανήτη». Ήταν το rover που σταμάτησε να λειτουργεί μετά από μια ισχυρή αμμοθύελλα που, μάλλον, κάλυψε εντελώς τους ηλιακούς συλλέκτες του.

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση αλλά και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Η «Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα» του Ποσειδώνα

Γνωρίζατε ότι και ο Ποσειδώνας έχει μια μεγάλη κηλίδα, την οποία μάλιστα έχει φωτογραφίσει το “Voyager 2” κατά τη διέλευσή του από εκεί τον Αύγουστο του 1989 (βλέπε εικόνα);

 

Έχει ομοιότητες με τη «Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα» του Δία, ωστόσο υπάρχουν και αρκετές διαφορές. Καταρχάς η «Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα» του Ποσειδώνα είναι ένα σύστημα υψηλών πιέσεων με περιστροφή αντί-ωρολογιακής φοράς και το κέντρο του χαρακτηρίζεται από αέρα που βυθίζεται χαμηλότερα στην ατμόσφαιρα. Αυτό έχει σαν συνέπεια εκεί, την εξάχνωση του υδρόθειου που οδηγεί στην απομάκρυνση των ανακλαστικών νεφών παγωμένου μεθανίου και για αυτό εμφανίζεται πιο σκοτεινή στην κεντρική της περιοχή. Ωστόσο, στην περιφέρειά της, οι άνεμοι είναι σφοδροί και το “Voyager 2” κατέγραψε ανέμους με ταχύτητα ως και 2500 km/h.

 

Σε αντίθεση με τη «Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα» του Δία, η «Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα» του Ποσειδώνα είναι σχετικά βραχύβια και από το 1989 ως σήμερα έχει παρατηρηθεί η δημιουργία και διάλυση ακόμη 6 τέτοιων με τη βοήθεια του “Hubble”. Η διάρκειά τους είναι μερικά έτη.

 

Πηγή: https://flic.kr/p/Li3ibq - NASA / JPL / Voyager-ISS / Justin Cowart

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Διάθλαση της Σελήνης μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα

Μία ακόμη φορά που, ένας αστροναύτης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) «συλλαμβάνει» με τον φωτογραφικό του φακό αυτήν την «ασυνήθιστη» όψη της Σελήνης. Εδώ, ο φυσικός μας δορυφόρος μοιάζει να έχει «συμπιεστεί» ιδιαίτερα στο κάτω μισό του μέρος. Αυτό συμβαίνει λόγω της διάθλασης που προκαλείται από τη γήινη ατμόσφαιρα.

 

Οι ακτίνες φωτός από τη Σελήνη, διαθλώνται (αλλάζουν πορεία) εισερχόμενες στην πυκνότερη (σε σχέση με το διάστημα) γήινη ατμόσφαιρα η οποία μεσολαβεί ανάμεσα στον αστροναύτη-φωτογράφο και στη Σελήνη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα αντίστοιχα τμήματα της Σελήνης να φαίνονται ως προς τον παρατηρητή σε διαφορετικό σημείο από αυτό που πραγματικά βρίσκονται.

Ωστόσο, από όσο πιο χαμηλά στη γήινη ατμόσφαιρα διέρχονται αυτές οι ακτίνες, τόσο πιο έντονο γίνεται το φαινόμενο, με αποτέλεσμα τα χαμηλότερα τμήματα, στο κάτω μισό της Σελήνης, να φαίνονται πως είναι όλο και πιο ψηλά από ότι κανονικά είναι, στα μάτια του παρατηρητή (και της κάμεράς του). 

 

Πηγή: https://eol.jsc.nasa.gov/SearchPhotos/photo.pl... – NASA / ISS / JSC / ESRS / University of Texas at El Paso / Kevin M. Gill

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η γέννηση νέων πλανητών στο AB Aurigae

Στις αρχές Ιουνίου, δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ESO (Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο / Παρατηρητήριο) ένα βίντεο που στην πραγματικότητα είναι μια σειρά εικόνων οι οποίες ελήφθησαν σε διάστημα 4 ετών (2019-2023) με το όργανο SPHERE του VLT (Very Large Telescope) στην Ατακάμα της Χιλής. Σε αυτό παρατηρούμε έναν περιστρεφόμενο δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από το νεαρό αστέρι AB Aurigae (το οποίο σκιάζεται τεχνητά ώστε να μπορεί να παρατηρηθεί ο δίσκος γύρω του). Αυτό το στροβιλιζόμενο νέφος είναι ένα πλανητικό σύστημα σε φάση σχηματισμού και αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για την παρατήρηση της δυναμικής της γέννησης πλανητών. Άλλωστε, κάπως έτσι δημιουργήθηκε και το δικό μας πλανητικό σύστημα.

 

Το AB Aurigae βρίσκεται στον αστερισμό Aurigae (Ηνίοχος), 520 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Αν και η γενικότερη περιστροφή του υλικού μέσα στον δίσκο επηρεάζεται από τη βαρύτητα του αστεριού, υπάρχουν κάποιοι χαρακτηριστικοί μικροστροβιλισμοί εντός του δίσκου, που σηματοδοτούν τα σημεία όπου θα μπορούσαν να σχηματίζονται πλανήτες. Καθώς οι νέοι πλανήτες αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον υλικό και τροφοδοτούνται με αέριο και σκόνη, δημιουργούν διαταραχές που προκαλούν αυτούς τους στροβιλισμούς, καθώς ο (μελλοντικός) πλανήτης περιστρέφεται γύρω από το αστέρι. Αυτά τα χαρακτηριστικά φαίνονται καλύτερα στο δεξί βίντεο, το οποίο έχει υποστεί επεξεργασία για την ενίσχυση αυτών των δομών.

 

Δημοσίευση, αρχεία και λεπτομέρειες: https://www.eso.org/public/videos/potw2622a/

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους εξωπλανήτες, την αναζήτηση εξωγήινης ζωής, τη διαστημική εξερεύνηση μεσοπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα, την αστρομηχανική και πολλά άλλα συναρπαστικά θέματα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Περιζενιθιακό τόξο στο Λονδίνο

Αυτό είναι ένα περιζενιθιακό τόξο. Είναι «αδερφάκι» του οριζόντιου τόξου που έχουμε δει σε άλλες αναρτήσεις. Αυτό, διότι δημιουργούνται με τον ίδιο τρόπο και το μόνο που αλλάζει είναι το ύψος του ήλιου στον ουρανό που στο ένα φαινόμενο βρίσκεται σε συμπληρωματικές γωνίες ως προς το άλλο. Στο οριζόντιο τόξο, ο ήλιος πρέπει να’ναι αρκετά ψηλά στον ουρανό (πάνω από 58 μοίρες σε σχέση με τον ορίζοντα του παρατηρητή), ενώ στο περιζενιθιακό τόξο που βλέπουμε εδώ, ο ήλιος πρέπει να’ναι αρκετά χαμηλά (κάτω από τις 32 μοίρες). 

 

Και στις δυο περιπτώσεις, το ηλιακό φως διαθλάται από τους εξαγωνικούς παγοκρυστάλλους εντός των ημιδιαφανών νεφών. Στο οριζόντιο τόξο, οι φωτεινές ακτίνες εισέρχονται από κάποια πλαϊνή πλευρά του παγοκρυστάλλου και βγαίνουν από την επίπεδη, ενώ στο περιζενιθιακό τόξο το αντίθετο. Το γεγονός ότι σε αυτά τα δυο φαινόμενα, οι φωτεινές ακτίνες διέρχονται από δυο, κάθετες μεταξύ τους, πλευρές του παγοκρυστάλλου, συνεισφέρει στην καθαρότητα και την ένταση των χρωμάτων που βλέπουμε σε αυτά. Η συγκεκριμένη λήψη έγινε στις 20/6 στο Λονδίνο.

 

Όσοι έχετε τον τόμο Ι από «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τότε με τους χάρτες αναγνώρισης των οπτικών φαινομένων στις σελίδες 81 και 82, θα μπορείτε να αναγνωρίσετε αυτά αλλά και κάθε άλλο αντίστοιχο φαινόμενο που μπορεί να δείτε!

 

Φωτογραφία: https://x.com/CarolynHailston

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Πιθανή η μικροβιακή ζωή στα νέφη της Αφροδίτης

Αν και η επιφάνεια της Αφροδίτης αποτελεί μια "κόλαση" με μέση θερμοκρασία 460 βαθμών Κελσίου και πίεση 100 φορές μεγαλύτερη από αυτήν στην επιφάνεια της Γης, υπάρχει μια πιθανότητα να φιλοξενείται μικροβιακή ζωή σε ύψος περίπου 50 km στην ατμόσφαιρά της, όπου εκεί η θερμοκρασία και η πίεση είναι ίδιες με εκείνες στην επιφάνεια της Γης. Από χημικής άποψης, έχει προταθεί ότι οι διεργασίες που συμβαίνουν στα νέφη της Αφροδίτης, δημιουργούν ένα όξινο περιβάλλον που δεν διαφέρει από ακραία γήινα περιβάλλοντα στα οποία έχει παρατηρηθεί μικροβιακή ζωή. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο στο “Scientific Reports”, ως πιθανές μορφές ζωής αναφέρονται οι οξεόφιλοι μύκητες (οργανισμοί που επιβιώνουν σε ιδιαίτερα όξινα περιβάλλοντα με pH κάτω από 5).

 

Η σημερινή Αφροδίτη, αν και παρόμοια με τη Γη όσον αφορά το μέγεθος, την επιτάχυνση της βαρύτητας και τη μέση πυκνότητα, χαρακτηρίζεται από ένα πολύ ισχυρό φαινόμενο του θερμοκηπίου και πλήρη νεφοκάλυψη. Αριθμητικές προσομοιώσεις και τρισδιάστατα κλιματικά μοντέλα, υποδηλώνουν ότι η Αφροδίτη μπορεί να είχε ένα φιλόξενο κλίμα και επιφανειακά ύδατα στο παρελθόν. Επομένως, η (πιθανή) αρχαία ζωή της Αφροδίτης θα μπορούσε να έχει βρει «καταφύγιο» στα νέφη της, τα οποία παρέχουν τοπικά συνθήκες σχετικά φιλόξενες για τη ζωή (π.χ. για ακραιόφιλα). 

 

Πολλοί μύκητες είναι ακραιόφιλοι, δηλαδή αντέχουν σε ακραία περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από ιονίζουσα ακτινοβολία, ακραίες θερμοκρασίες και ακραίες τιμές pH, κ.α. Υπό αυτό το πρίσμα, οι οξεόφιλοι μύκητες θα μπορούσαν να απαντώνται εντός των πυκνών νεφών της Αφροδίτης. Μάλιστα, οι ερευνητές, έχοντας αναλύσει τα φάσματα των σπορίων τριών οξεόφιλων ειδών μυκήτων, Acidiella bohemica, Acidomyces acidophilus και Acidomyces acidothermus, διαπίστωσαν ότι το φάσμα του A. acidothermus διακατέχεται από τρεις κορυφές αυξημένης απορρόφησης στα 243 nm, 275 nm και 323 nm, ενώ στην περίπτωση των A. bohemica και A. acidomyces παρατηρήθηκε μέγιστη απορρόφηση, στα 265 nm και 258 nm, αντίστοιχα. Αυτά συμπίπτουν εν μέρει με τα μήκη κύματος όπου παρατηρείται (αγνώστου, μέχρι στιγμής, προέλευσης) απορρόφηση στα νέφη της Αφροδίτης. Έτσι, μέχρι οι μελλοντικές αποστολές στον γειτονικό μας πλανήτη να μας παρέχουν περισσότερα δεδομένα, οι οξεόφιλοι μύκητες δεν μπορούν να αποκλειστούν από «μόνιμοι κάτοικοι» της Αφροδίτης.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41598-026-57245-3

 

Φωτογραφία από την επιφάνεια της Αφροδίτης, στις 22.10.1975, από το σοβιετικό Venera 9. Πηγή: https://www.planetary.org/.../standing-on-venus-with... (CC BY SA 3.0)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Άσκηση κατά του καρκίνου

Η γήρανση των μυών είναι πιθανό να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου, ωστόσο η άσκηση φαίνεται να δρα προστατευτικά! Αυτό είναι, σε μία γραμμή, το πολύ σημαντικό συμπέρασμα έρευνας που δημοσιεύτηκε στο “Nature Communications” στα τέλη Απριλίου.

 

Πιο αναλυτικά, καθώς οι μύες γερνάνε απελευθερώνουν λιγότερα εξωκυτταρικά κυστίδια (extracellular vesicles), τα οποία αποτελούν μικροσκοπικά σωματίδια που χρησιμοποιούν τα κύτταρα για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Επίσης, η σύνθεση αυτών των σωματιδίων αλλάζει με την ηλικία, αποδυναμώνοντας τα προστατευτικά σήματα που βοηθούν στην καταστολή της ανάπτυξης καρκινικού όγκου. Οι επιπτώσεις της γήρανσης των μυών είναι ιδιαίτερα εμφανείς στη σαρκοπενία, μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια σκελετικής μυϊκής μάζας και δύναμης.

 

Στην έρευνα διαπιστώνεται η μεγάλη σημασία της άσκησης (ασκήσεις αντίστασης αλλά και αερόβιας άσκησης) για να διατηρηθεί ένας υγιής μυϊκός όγκος που θα συνεχίζει να εκκρίνει τα απαραίτητα προστατευτικά σωματίδια, όμως παράλληλα θα βοηθά στην κινητικότητα αλλά και τη γενικότερη κατάσταση υγείας του ατόμου. Τα οφέλη της τακτικής άσκησης, είναι πολυεπίπεδα και αυτό αποδεικνύεται ακόμη μία φορά.

 

Με αυτήν την έρευνα, διαπιστώνεται μια άμεση βιολογική σύνδεση μεταξύ των γηρασμένων μυών και της ανάπτυξης καρκινικού όγκου. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει και στην ανάπτυξη νέων θεραπειών που στοχεύουν στην πρόληψη της εξέλιξης του καρκίνου.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41467-026-72410-y

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στη γεροντολογία αλλά και τις ευρύτερες προοπτικές στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Πυροστρόβιλος στο Kilauea

Πυροστρόβιλος ή, για την ακρίβεια, «ηφαιστειοστρόβιλος», αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε έναν τέτοιο όρο, αναπτύχθηκε στο ηφαίστειο Kilauea στην Χαβάη και καταγράφηκε από μία από τις κάμερες που έχει εγκατεστημένες εκεί το USGS (Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ). Είναι ένας από τους πολλούς, αλλά ο καθένας τους δεν παύει να είναι ξεχωριστός και εντυπωσιακός.

 

Παρατηρήστε ότι αυτός ο στρόβιλος, δημιουργείται με παρόμοιο τρόπο με τον σκονοστρόβιλο ή κονιορτοστρόβιλο (dust devil) τον οποίο έχουμε δει σε αρκετές παλαιότερες αναρτήσεις μας, μόνο που στην περίπτωση του πυροστρόβιλου, τα ανοδικά ρεύματα, λόγω του θερμικού φορτίου, είναι πολύ πιο ενισχυμένα.

 

Τα ανοδικά ρεύματα από την ιδιαίτερα θερμή επιφάνεια σε συνδυασμό με τους τυχαίους στροβιλισμούς (διάτμηση) του συγκριτικά πολύ ψυχρότερου αέρα πάνω από αυτήν, μπορούν να γιγαντωθούν σε κάτι τόσο εντυπωσιακό όπως αυτό στο βίντεο.

 

Βίντεο: https://www.youtube.com/watch?v=gXKuUyKt8mc

 

Περισσότερα για τους σίφωνες ξηράς και θαλάσσης, τους κονιορτοστρόβιλους, τους νεφοστρόβιλους, κ.α, με χάρτες, διαγράμματα, πίνακες και εντυπωσιακές εικόνες από τη χώρα μας και το εξωτερικό, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής! Ρωτήστε μας!

Επίμονο horseshoe vortex στο Wyoming

Καταγραφή μιας επίμονης δίνης που μοιάζει με πέταλο αλόγου στον ουρανό, έγινε στο Wyoming των ΗΠΑ στις 13/6. Αυτή η δίνη ονομάζεται “horseshoe vortex” ή “horseshoe cloud”, δηλαδή νέφος ή δίνη «πέταλο αλόγου», για προφανείς λόγους.

 

Αυτό αποτελεί μία σπάνια βραχύβια οριζόντια νεφική δίνη μικρής κλίμακας στον ουρανό, σε ένα ύψος κοντά σε αυτό που εμφανίζονται και οι σωρείτες. Είναι σπάνια διότι θα πρέπει να συνδυαστούν διάφοροι παράγοντες με κατάλληλο τρόπο. Εφόσον υπάρχει επαρκής υγρασία (π.χ. αυτό το νέφος συνήθως εμφανίζεται όταν ο καιρός είναι καλός με λίγα διάσπαρτα νέφη), η διάτμηση του ανέμου τοπικά μπορεί να δημιουργήσει ένα οριζόντιο στροβιλιζόμενο νέφος. Κάποιο ανοδικό ρεύμα θα ωθήσει το κεντρικό τμήμα του νέφους προς τα πάνω, δημιουργώντας έτσι έναν νεφικό σχηματισμό που μοιάζει με πέταλο.

 

Πηγή: https://x.com/brendonme

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Μέτωπο ριπών από δορυφόρο

Αυτό είναι ένα βίντεο με δορυφορικές εικόνες από τον μετεωρολογικό δορυφόρο GOES-19 πάνω από το Τέξας των ΗΠΑ στις 12/6. Αν σας κάνουν εντύπωση τα χρώματα, είναι επειδή στο συγκεκριμένο δορυφορικό προϊόν χρησιμοποιούνται ψευδοχρώματα, ώστε να διακρίνονται καλύτερα κάποια κρίσιμα χαρακτηριστικά των καταιγίδων. Ωστόσο, αυτό που «κλέβει την παράσταση» εδώ, είναι αυτός ο κυματισμός με έκταση εκατοντάδων χιλιομέτρων, ο οποίος επεκτείνεται, αλλά και εξασθενεί προοδευτικά, όσο περνά η ώρα. Τι είναι αυτό, πώς προκλήθηκε και πώς το βιώνει κάποιος παρατηρητής στο έδαφος;

 

Το φαινόμενο αυτό αποτελεί μια συνοριακή επιφάνεια εκροής ή «όριο εκροής» ή «μέτωπο ριπών» (outflow boundary ή gust front) και προκλήθηκε από ισχυρή καταιγίδα που εκδηλώθηκε στην περιοχή λίγο νωρίτερα. Κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας που χαρακτηρίζεται από ισχυρά καθοδικά ρεύματα, αυτά ως ψυχρότερα ωθούν σε ανύψωση τον σχετικά θερμό αέρα που βρίσκεται στην επιφάνεια. Η ανύψωση αυτού του αέρα δημιουργεί πολλές φορές, όπως εδώ, νέα νέφη κατά μήκος αυτού του μετώπου και είναι αυτά που βλέπουμε στο βίντεο να «μαρτυρούν» την επέκταση του μετώπου.

 

Αυτό το φαινόμενο θυμίζει «ψυχρό μέτωπο». Ανάλογα με τις συνθήκες των γειτονικών περιοχών, μπορεί να πυροδοτήσει νέες καταιγίδες τριγύρω. Μάλιστα στο βίντεο παρατηρήστε ότι γεννιούνται κάποιες ακριβώς πάνω σε αυτό το όριο εκροής. Κατά τη διέλευσή του, ένας παρατηρητής στο έδαφος θα νιώσει μια ξαφνική αλλαγή στην κατεύθυνση του ανέμου, με παράλληλη αύξηση της έντασής του, πτώση της θερμοκρασίας, και αύξηση της υγρασίας. Οι αλλαγές αυτές είναι πιο έντονες όσο πιο κοντά στη δημιουργία αυτού του ορίου εκροής βρίσκεται ο παρατηρητής. Αυτά τα «μέτωπα» μπορούν να διανύσουν ως και εκατοντάδες χιλιόμετρα πριν εξασθενήσουν.

 

Πηγή: CIRA / NOAA

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Κορώνα γύρης

 Έχουμε αναρτήσει διάφορα ατμοσφαιρικά οπτικά φαινόμενα σε αυτή τη σελίδα, πολλές φορές αρκετά εντυπωσιακά, άλλες φορές πολύ σπάνια. Ευκαιρία να μάθουμε κάτι ακόμα σήμερα! Με τη βοήθεια ενός δέντρου που σκιάζει μερικώς την πηγή φωτός (εδώ, είναι ο ήλιος), βλέπουμε πολύχρωμους ομόκεντρους δακτυλίους γύρω από αυτήν. Όπως γνωρίζετε και από παλιότερες αναρτήσεις μας, αυτή λέγεται «κορώνα» ή «στέμμα». Ωστόσο, αυτή μοιάζει να είναι ελαφρώς ελλειπτική και με κάποιες μικρές ανομοιομορφίες ως προς την ένταση του φωτός περιμετρικά. Εκτός αυτού, δεν υπάρχουν νέφη, ενώ η φωτογραφία ελήφθη στις 29/5 (άρα ο καιρός ήταν σχετικά ζεστός, ακόμη και για τη Φινλανδία όπου εμφανίστηκε αυτό το φαινόμενο). Επομένως, πού είναι οι παγοκρύσταλλοι ή τα σταγονίδια που θα δημιουργούσαν το φαινόμενο αυτό;

 

Ο σχηματισμός αυτού του ατμοσφαιρικού οπτικού φαινομένου, είναι αποτέλεσμα περίθλασης γύρω (και όχι μέσα) από οτιδήποτε έχει την κατάλληλη διάμετρο (της τάξης των δεκάδων μικρομέτρων) για να προκαλέσει περίθλαση του ορατού φωτός. Αυτό που προκαλεί το φαινόμενο εδώ είναι η γύρη από τα δέντρα, τα σωματίδια της οποίας έχουν την κατάλληλη διάμετρο. Επειδή τα περισσότερα από αυτά τα σωματίδια είναι ελλειψοειδή, για αυτό το συνολικό αθροιστικό αποτέλεσμα της περίθλασης του φωτός από αυτά, δημιουργεί μια ελαφρώς πεπλατυσμένη κορώνα σε σχέση με τις «συνήθεις» στρογγυλές που βλέπουμε χάρη στην περίθλαση από σφαιρικά σταγονίδια.

 

Φωτογραφία Mikko Peussa: https://spaceweathergallery2.com/full_image.php...

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η καταγραφή των σεισμών της Βενεζουέλας από τους σταθμούς της Ευρώπης

Συνεχίζοντας από τη χθεσινή μας ανάρτηση για τους σεισμούς της Βενεζουέλας την περασμένη εβδομάδα, εδώ βλέπουμε την καταγραφή των κάθετων κινήσεων του εδάφους με την άφιξη των σεισμικών κυμάτων από εκείνο το συμβάν, όπως καταγράφηκαν από τους ευρωπαϊκούς σταθμούς μέτρησης. Το κόκκινο σημαίνει ανοδική κίνηση και το μπλε καθοδική. Η κάθετη μετατόπιση, όπως φαίνεται και στο γράφημα, είναι της τάξης των δεκάτων του χιλιοστού ανά δευτερόλεπτο.

 

Γενικότερα, σε έναν σεισμό, τα σεισμικά κύματα ταξιδεύουν με διάφορους τρόπους προς όλες τις κατευθύνσεις, είτε μέσω του επιφανειακού στρώματος του μανδύα είτε απευθείας από το εσωτερικό της Γης και έτσι καταγράφονται από σταθμούς σε όλο τον πλανήτη.

 

Δεδομένα: Fabian Limberger, ds.iris.edu (Chuck Ammon, Bob Woodward)

 

Πηγή: https://x.com/WxNB_

 

Περισσότερα για τους σεισμούς αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Το Android Earthquake Alert εν δράσει στους σεισμούς της Βενεζουέλας

Αν αναρωτιέστε πώς το αυτόματο σύστημα προειδοποίησης σεισμών της Google σε κινητά Android λειτουργεί και πώς μπορεί να σώσει ζωές, δείτε αυτό το χαρακτηριστικό βίντεο από τον καταστροφικό σεισμό της Βενεζουέλας την περασμένη βδομάδα.

 

Εκτιμάται ότι, στο συγκεκριμένο συμβάν της Βενεζουέλας 11,4 εκατομμύρια κινητά ειδοποιήθηκαν για τον επικείμενο σεισμό από μερικά δευτερόλεπτα ως και δυο λεπτά πριν. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν πως σώθηκαν χάρη σε αυτήν. Και αυτό είναι μια τεράστια επιτυχία μιας τεχνολογίας, φθηνής, πανταχού παρούσας που λειτουργεί και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίζουν και να λάβουν τα μέτρα τους.

 

Πώς όμως λειτουργεί; Όπως είχαμε αναφέρει και σε παλαιότερη ανάρτησή μας, πρόκειται για το AEA (Android Earthquake Alert – δηλαδή σύστημα συναγερμού - προειδοποίησης σεισμού Android), το οποίο ξεκίνησε από τις ΗΠΑ το 2020 και σταδιακά επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο (και έχει ενεργοποιηθεί και σε διάφορους σεισμούς και στην χώρα μας πρόσφατα). Όταν ξεκινούν οι πρώτες ανεπαίσθητες δονήσεις, τότε τα κινητά που βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο, τις ανιχνεύουν με τα ενσωματωμένα επιταχυνσιόμετρά τους και βρίσκουν σχεδόν άμεσα το επίκεντρο. Στη συνέχεια στέλνουν ειδοποιήσεις στους χρήστες της ευρύτερης περιοχής που πρόκειται να επηρεαστεί (κατά προσέγγιση). Επειδή οι ειδοποιήσεις στέλνονται πολύ ταχύτερα (μέσω του διαδικτύου) από ό,τι ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα, οι χρήστες που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από το επίκεντρο θα έχουν στη διάθεσή τους αρκετά πολύτιμα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που θα λάβουν την ειδοποίηση, ώστε να προστατευτούν!

 

Πηγή: https://x.com/wismerM

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Ο Άρης και τα μοτίβα της άνοιξης

Ο Άρης σήμερα μπορεί να μην έχει χλωρίδα για να ανθίζει την άνοιξη, ωστόσο έχει τα δικά του, ξένα ως προς τη δική μας γήινη πραγματικότητα, σκηνικά. Η κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), τράβηξε αυτή τη φωτογραφία της αρειανής επιφάνειας την (αρειανή) άνοιξη του 2012. Οι πραγματικές διαστάσεις της επιφάνειας που απεικονίζεται, είναι 5 km κατά μήκος. Κατά την αρειανή άνοιξη, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη», τα οποία βλέπουμε με ιδιαίτερη ένταση εδώ.

 

Πέρα από τους γνωστούς αμμόλοφους, βλέπουμε μαύρα στίγματα σχεδόν παντού. Όπως γνωρίζετε και από παλαιότερες αναρτήσεις μας, κατά την άνοιξη ο ήλιος θερμαίνει τις σκουρόχρωμες περιοχές της άμμου (οι οποίες αποτελούνται από ολιβίνη και πυροξένη) αποτελεσματικότερα. Η συσσωρευμένη θερμότητα οδηγεί τον υπερκείμενο διαφανή ξηρό πάγο, που έχει συσσωρευτεί τον χειμώνα, να εξαχνωθεί απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και οι τοπικές μικροεκρήξεις εκτινάσσουν τη σκουρόχρωμη άμμο τριγύρω. Έτσι δημιουργούνται και οι σκοτεινές κηλίδες που φαίνονται στη φωτογραφία. Μετά από λίγες εβδομάδες, οι αμμοθύελλες σβήνουν όλα αυτά τα σημάδια, για να ξαναδημιουργηθούν την επόμενη άνοιξη.

 

Ο ξηρός πάγος (παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα) δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό «χειμώνα», όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. Ωστόσο, ο πάγος αυτός, στις αρειανές συνθήκες, δεν λιώνει αλλά εξαχνώνεται, δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση, ενώ λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος, το κάνει αυτό με «εκρηκτικό» τρόπο. 

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona (Public Domain)

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στο τρίτομο έργο «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), το οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!