Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025

Νυχτερινό οπτικό υπερθέαμα στην Ιαπωνία

Είναι ίσως από τις πιο όμορφες νυχτερινές φωτογραφίες με οπτικά φαινόμενα στον ουρανό. Ο Ιάπωνας φωτογράφος Misaki Nagao αναφέρει ότι έκανε τη λήψη σε μια κρύα νύχτα με -18 βαθμούς Κελσίου. [Εάν δεν φαίνεται η φωτογραφία στην προεπισκόπηση, τότε πατήστε στον σύνδεσμο που οδηγεί στο Χ από όπου και η φωτογραφία]
 
Πώς δημιουργούνται όλα αυτά τα φαινόμενα; Οι παγοκρύσταλλοι στα νέφη ή αυτοί που αιωρούνται στον αέρα γύρω μας (σε πιο ψυχρά κλίματα ή πολύ κρύες μέρες, όπως εδώ, ή σε χιονοδρομικά κέντρα) είναι υπεύθυνοι, σε συνδυασμό με τη διάθλαση του ηλιακού (ή σεληνιακού) φωτός, για τον συνδυασμό των οπτικών φαινομένων που βλέπουμε. Το διαφορετικό σχήμα του καθενός, το πλήθος τους, η καθαρότητά τους και οι διαφορετικές γωνίες εισόδου του φωτός σε αυτούς, μπορούν κάποιες φορές να οδηγήσουν σε αυτό το υπερθέαμα.
 
Εδώ παρατηρήστε δυο λεπτομέρειες που έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Πρώτον, ο παρασεληνιακός κύκλος (ο λευκός κύκλος που περνά από το φεγγάρι, ανάλογος του παρηλιακού κύκλου) έχει παρόμοια διάμετρο με τη σεληνιακή άλω των 22 μοιρών (η κλασική, έντονη άλως με το φεγγάρι στο κέντρο της). Αυτό σημαίνει πως το φεγγάρι βρίσκεται κοντά στο ζενίθ του παρατηρητή – φωτογράφου. 
 
Επίσης, παρατηρήστε χαμηλά στη φωτογραφία την ταυτόχρονη εμφάνιση τόσο του οριζόντιου τόξου, όσο και του κατώτερου περιφερειακού τόξου. Και τα δυο εμφανίζονται στην ίδια γωνιακή απόσταση από την πηγή φωτός (εδώ η Σελήνη), ωστόσο η ειδοποιός διαφορά τους φαίνεται στα άκρα τους, όπου το περιφερειακό τόξο παρουσιάζει μεγαλύτερη καμπυλότητα και «ακολουθεί» την άλω, ενώ το οριζόντιο τόξο συνεχίζει σχεδόν οριζόντια.
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 
 

Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2025

Ασύρματη μέτρηση καρδιακών παλμών

Μια βασική μέτρηση στην Ιατρική, είναι εκείνη του καρδιακού ρυθμού, αποκαλύπτοντας αρκετά πράγματα για τη φυσική κατάσταση του υποκειμένου, τη δεδομένη στιγμή της μέτρησης. Για τη μέτρηση αυτή, απαιτούνται κάποιου είδους συσκευές οι οποίες εφαρμόζονται στο σώμα (π.χ. ένα smartwatch σήμερα είναι αρκετό). Ωστόσο, ερευνητές από την Καλιφόρνια ανοίγουν έναν νέο δρόμο για τη μέτρηση αυτής της βασικής ιατρικής παραμέτρου χωρίς τη χρήση κάποιας συσκευής. Η μέτρηση μπορεί να γίνεται μέσω Wi-Fi.

 
Πιο συγκεκριμένα, οι συσκευές Wi-Fi εκπέμπουν ραδιοκύματα στο χώρο και αυτά λαμβάνονται από άλλες συσκευές όπως π.χ. το κινητό ή ο υπολογιστής μας. Όμως, καθώς τα ραδιοκύματα διαδίδονται στον χώρο, τμήμα τους απορροφάται από διάφορα υλικά, προκαλώντας παραμορφώσεις στο διαδιδόμενο ραδιοκύμα. Οι ερευνητές, βασισμένοι σε αυτό, δημιούργησαν το Pulse-Fi, που αποτελείται από έναν πομπό και έναν δέκτη ραδιοκυμάτων. Ο δέκτης μπορεί, μέσω αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, να εντοπίζει εκείνες τις μικρές διαφορές στο ραδιοκύμα, οι οποίες προέρχονται από τους καρδιακούς παλμούς ενός ανθρώπου που βρίσκεται στο χώρο, φιλτράροντας όλες τις άλλες παραμορφώσεις από τα αντικείμενα του χώρου.
 
Το εντυπωσιακό είναι ότι σε δοκιμές σε 118 υποκείμενα, το προαναφερθέν σύστημα έδωσε τον ακριβή καρδιακό παλμό (με διαφορά μισού παλμού ανά λεπτό), σε μόλις 5 δευτερόλεπτα μέτρησης, ενώ οι άνθρωποι μπορούσαν να είναι σε διάφορες στάσεις ή να κινούνται στο χώρο. Η εμβέλεια του συγκεκριμένου συστήματος, όσο αφορά την ακριβή μέτρηση, είναι 3 μέτρα, ωστόσο μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω. Αυτό το σύστημα, ανοίγει το δρόμο και για μετρήσεις άλλων παραμέτρων με τον ίδιο τρόπο, όπως π.χ. ο ρυθμός αναπνοής, κάτι που μπορεί να ανιχνεύσει παθήσεις όπως η υπνική άπνοια. 
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://ieeexplore.ieee.org/document/11096342
 
Περισσότερα για τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), που μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025

Φλεξοηλεκτρισμός και σιδηροηλεκτρισμός στον πάγο

Μια διεθνής ομάδα ερευνητών, από τη Βαρκελώνη (ICN2), την Κίνα (Xi'an Jiaotong University) και τις ΗΠΑ (Stony Brook University), παρουσίασε στις 27/8 στο επιστημονικό περιοδικό “Nature Physics”, μια ανακάλυψη που μπορεί να έχει σημαντικές τεχνολογικές εφαρμογές, ενώ ταυτόχρονα είναι πιθανό να δίνει μια οριστική εξήγηση για διάφορα φαινόμενα όπως ο κεραυνός και οι ηλεκτρικές εκκενώσεις.

 
Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα ανακάλυψε ότι ο πάγος εμφανίζει φλεξοηλεκτρισμό (διαφορετικός από τον πιεζοηλεκτρισμό), δηλαδή παράγει ηλεκτρισμό όταν παραμορφώνεται μηχανικά, ωστόσο εμφανίζει και σιδηροηλεκτρισμό σε θερμοκρασίες κάτω από -113 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή η επιφάνειά του μπορεί να αναπτύσσει ηλεκτρική πόλωση η οποία μπορεί να αντιστρέφεται με την εφαρμογή ενός εξωτερικού ηλεκτρικού πεδίου.
 
Ενώ είναι γνωστό ότι εντός των καταιγιδοφόρων νεφών αναπτύσσονται αντίθετα ηλεκτρικά φορτία και όταν το ηλεκτρικό δυναμικό εντός του νέφους ξεπεράσει μια κρίσιμη τιμή, τότε ξεσπά κεραυνός, δεν ήταν γνωστός ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο δυο σωματίδια πάγου αποκτούν ηλεκτρικό φορτίο, με αποτέλεσμα να αναπτυχθούν διάφορες επιστημονικές θεωρίες στο πέρασμα των ετών. Ο φλεξοηλεκτρισμός που αναπτύσσει ο πάγος, φαίνεται να δίνει μια απάντηση καθώς οι ανομοιογενείς μηχανικές παραμορφώσεις είναι κάτι σύνηθες στις συνθήκες ενός αναπτυσσόμενου καταιγιδοφόρου νέφους.
 
Από την άλλη, ο σιδηροηλεκτρισμός τοποθετεί τον πάγο δίπλα σε ηλεκτροκεραμικά υλικά, όπως το διοξείδιο του τιτανίου, τα οποία χρησιμοποιούνται σε προηγμένες τεχνολογίες όπως οι αισθητήρες διαφόρων ειδών. Έτσι, ανοίγει ένας δρόμος για τη χρήση ενός απλού και φθηνού υλικού όπως ο πάγος, σε διάφορες ηλεκτρονικές συσκευές, ακόμη και σε θερμοκρασίες ακραία χαμηλές.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41567-025-02995-6
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025

Ζωδιακό φως από τη Σελήνη

Το «ζωδιακό φως» αποτελεί μια εκτεταμένη λωρίδα πολύ αμυδρού λευκού φωτός η οποία μπορεί να παρατηρηθεί σε σκοτεινούς ουρανούς χωρίς φωτορύπανση, είτε λίγο μετά τη δύση του Ηλίου προς τον δυτικό ορίζοντα είτε λίγο πριν την ανατολή του Ηλίου στον ανατολικό ορίζοντα. Εκτείνεται από τον ορίζοντα του παρατηρητή (δυτικό ή ανατολικό), όπου μοιάζει να έχει τριγωνικό σχήμα, ως αρκετά ψηλά ανάλογα και με τον βαθμό φωτορύπανσης (π.χ. https://www.facebook.com/photo?fbid=10222751748477099&set=pcb.10222751797838333). 

 
Το «ζωδιακό φως» προκύπτει από την ανάκλαση του ηλιακού φωτός πάνω στη διαπλανητική σκόνη. Η διαπλανητική σκόνη αποτελείται από κόκκους σκόνης που έχουν διάμετρο μερικές δεκάδες ως εκατοντάδες μικρόμετρα και η συντριπτική τους πλειοψηφία προέρχεται από κομήτες των οποίων η τροχιά επηρεάζεται από τον πλανήτη Δία. Βρίσκονται πάνω στο επίπεδο της εκλειπτικής (το επίπεδο που κινείται ο Ήλιος, η Γη και οι πλανήτες, για αυτό λέγεται και διαπλανητική σκόνη).
 
Αν μπορούσαμε να το φωτογραφίσουμε από ένα σημείο με μηδενική φωτορύπανση και χωρίς το «εμπόδιο» της γήινης ατμόσφαιρας, τότε θα βλέπαμε αυτό το θεαματικό σκηνικό των φωτογραφιών που τράβηξε στις 31/7/1971 ο αστροναύτης Al Worden κατά την αποστολή "Apollo 15" και ενώ βρισκόταν σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Και οι δυο φωτογραφίες ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της σεληνιακής νύχτας (ο Ήλιος είναι κάτω από τον ορίζοντα του παρατηρητή). 
 
Στη μία φωτογραφία, το πολύ λαμπερό αντικείμενο χαμηλά στον ορίζοντα είναι η Αφροδίτη, ενώ πιο πάνω από αυτήν διακρίνονται ο Κάστωρ και ο Πολυδεύκης του αστερισμού των Διδύμων. Στην ίδια φωτογραφία, ο φωτισμός του σεληνιακού εδάφους προέρχεται από την αντανάκλαση του ηλιακού φωτός από τη Γη. Στην άλλη φωτογραφία, η οποία έχει ληφθεί σε τροχιά πάνω από τη «μακρινή» (ή «αθέατη») πλευρά της Σελήνης, φαίνεται πάλι εντυπωσιακό το ζωδιακό φως, ενώ τα δυο λαμπρότερα αντικείμενα εδώ είναι ο Regulus στον αστερισμό του Λέοντα και ο Ερμής.
 
Δυστυχώς, η αυξανόμενη φωτορύπανση από τη λάθος διαχείριση του τεχνητού φωτός, επηρεάζει έντονα και τις λιγοστές σκοτεινές περιοχές που έχουν απομείνει στον πλανήτη μας, με αποτέλεσμα να χάνουμε πολλά από τα φαινόμενα του νυχτερινού ουρανού που, υπό άλλες συνθήκες, θα μας έκοβαν την ανάσα. Ήδη υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν δει ποτέ τον Γαλαξία τη νύχτα, ενώ δεν μπορεί να περάσει ασχολίαστο το γεγονός ότι πέρυσι τον Δεκέμβρη, υπήρξαν ακόμη και πολιτικοί στις ΗΠΑ που μπέρδεψαν τον Ωρίωνα με… «επίθεση από εχθρικά drones» (https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2885172184964207&id=100004143601226&set=a.115161985298588).
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 


 

Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου 2025

Τόξο ομίχλης και φωτοστέφανο από αεροπλάνο

Παρατηρήστε τους πολύχρωμους ομόκεντρους δακτυλίους γύρω από την σκιά του αεροπλάνου, όπως φαίνονται στο στρώμα νεφών. Αυτό είναι ένα φυσικό οπτικό φαινόμενο που ονομάζεται «glory» (στα ελληνικά συνήθως αποδίδεται με τον όρο «φωτοστέφανο»). Η φωτογραφία ελήφθη πάνω από τη βόρεια θάλασσα στις 22/8.

 
Το φαινόμενο αυτό μπορείτε να το δείτε όταν βρίσκεστε πάνω από νέφη (π.χ. σε αεροπλάνο, όπως σε αυτήν την περίπτωση) ή ομίχλη (π.χ. σε ύψωμα ή κορυφή βουνού) που περιέχει σταγονίδια συγκεκριμένης διαμέτρου (της τάξης των 10 μικρομέτρων). Οφείλεται σε συνδυασμό οπισθοσκέδασης και περίθλασης του ηλιακού φωτός περί την σκιά του αντικειμένου (π.χ. εδώ του αεροπλάνου), από τα σταγονίδια του νέφους ενώ δημιουργείται πάντα στο διαμετρικό, ως προς τον Ήλιο, σημείο. 
 
Με πιο απλά λόγια, το φως του Ήλιου “ανακλάται” από το στρώμα των μικροσκοπικών σταγονιδίων και ταυτόχρονα αναλύεται στα χρώματα της ίριδας. Δηλαδή μοιάζει με το γνωστό «ουράνιο τόξο», μόνο που η διαδικασία που παράγει το «φωτοστέφανο» είναι διαφορετική και πιο περίπλοκη, καθώς εμπεριέχει μικρότερα σταγονίδια με μέγεθος συγκρίσιμο με αυτό του μήκους κύματος του ορατού φωτός, κάτι που κάνει πιο σημαντικά τα κβαντικά φαινόμενα στην εξήγηση του φαινομένου.
 
Ο παρατηρητικός αναγνώστης θα διαπιστώσει και την ύπαρξη τμήματος τόξου ομίχλης (fogbow) στη δεξιά πλευρά, κοντά στον κινητήρα. Το τόξο αυτό είναι λευκό με μία αμυδρή κόκκινη λωρίδα στην εξωτερική ζώνη του και μία αμυδρή ιώδη λωρίδα στην εσωτερική ζώνη. Το πάχος των ζωνών των διαφόρων χρωμάτων στο τόξο ομίχλης είναι μεγαλύτερο σε σχέση με το γνωστό ουράνιο τόξο, με αποτέλεσμα να επικαλύπτονται τα διάφορα χρώματα και να απομένει το άθροισμα τους (το λευκό) και ένα τμήμα των ακραίων λωρίδων (κόκκινης και ιώδους όπως αναφέρθηκε πριν).
 
Πηγή: Chris Jones / https://x.com/jonesy1007
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2025

Υπερθέαμα οπτικών φαινομένων στην ανατολική Ρωσία

Στην ανατολική Ρωσία και συγκεκριμένα στην πόλη Pokrovsk, κάτοικος κατέγραψε αυτό το πανόραμα με το κινητό του, όπου φαίνεται αυτό το εντυπωσιακό θέαμα ατμοσφαιρικών οπτικών φαινομένων. Από τις σπάνιες περιπτώσεις που εμφανίζεται ολόκληρος ο παρηλιακός κύκλος (ο μεγάλος κύκλος που περνάει από τον Ήλιο και τέμνει τη γνωστή άλω των 22 μοιρών και τα παρήλια), ενώ μαζί με την άλω εμφανίζεται και η περιγεγραμμένη άλως (περικυκλώνει τη γνωστή άλω και είναι εντονότερη από αυτήν στη φωτογραφία). 

 
Η περιγεγραμμένη άλως μοιάζει πολύ με την κλασική άλω των 22 μοιρών, το «στεφάνι» ή «αλώνι» όπως συχνά λέγεται, μόνο που αυτή έχει «ενσωματωμένα» το ανώτερο και το κατώτερο εφαπτόμενο τόξο. Εμφανίζεται όταν η πηγή φωτός, δηλαδή ο Ήλιος ή η Σελήνη, είναι σχετικά ψηλά στον ουρανό (πάνω από 30 μοίρες σε σχέση με τον ορίζοντα του παρατηρητή) όπως εδώ. Όταν βρίσκεται κάτω από τις 30 μοίρες, τότε η περιγεγραμμένη άλως «διαχωρίζεται» στο ανώτερο και κατώτερο εφαπτόμενο τόξο. Επίσης, φαίνονται αμυδρά τα σπάνια παρήλια των 120 μοιρών (εδώ το δεξί). Το αμυδρότερο τόξο που μοιάζει με «σταγόνα» και περικλείεται από τον παρηλιακό κύκλο ενώ εφάπτεται στο άνω μέρος της άλω των 22 μοιρών είναι το τόξο Wegener. Αυτό και ο παρηλιακός κύκλος συναντώνται στο ανθήλιο (το διαμετρικό ως προς τον Ήλιο σημείο, στο άνω μέρος της φωτογραφίας, όπου διακρίνεται σαν μια αμυδρή λευκή τελεία).
 
Οι παγοκρύσταλλοι στα νέφη ή αυτοί που αιωρούνται στον αέρα γύρω μας (σε πιο ψυχρά κλίματα) είναι υπεύθυνοι, σε συνδυασμό με το ηλιακό φως, για τον συνδυασμό των οπτικών φαινομένων που βλέπουμε. Το διαφορετικό σχήμα του καθενός, το πλήθος τους, η καθαρότητά τους και οι διαφορετικές γωνίες εισόδου του φωτός σε αυτούς, μπορούν να οδηγήσουν σε αυτό το υπερθέαμα.
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2025

Φακοειδή νέφη φωτίζονται από ενεργό ηφαίστειο της Σιβηρίας

Φακοειδή νέφη έχουμε δει αρκετές φορές σε αναρτήσεις μας, όμως πώς μοιάζουν αυτά όταν βρίσκονται πάνω από την κορυφή ενός ηφαιστείου; Μια τέτοια εντυπωσιακή καταγραφή βλέπουμε στο ηφαίστειο Klyuchevskoi, στη χερσόνησο Kamchatka της ανατολικής Ρωσίας στις 18/7. 

 
Αυτά τα νέφη που, πολλές φορές μοιάζουν με ιπτάμενο δίσκο, δημιουργούνται όταν υπάρχει ευστάθεια στην ατμόσφαιρα (καλός καιρός), ισχυρός άνεμος και ικανοποιητική υγρασία στα χαμηλά και μεσαία στρώματα της ατμόσφαιρας. Η αέρια μάζα όταν συναντήσει ένα εμπόδιο, όπως ένα βουνό, αναγκάζεται σε ανύψωση και ψύξη. Αν ψυχθεί αρκετά (και υπό την προϋπόθεση ότι υφίσταται ικανοποιητική υγρασία) τότε συμπυκνώνεται σε ορατά νέφη τα οποία «σμιλεύονται» τόσο από την κατεύθυνση του ανέμου, όσο και από το γεγονός ότι υπάρχει ευστάθεια (επομένως τα νέφη δεν έχουν τάση να αναπτυχθούν περαιτέρω κατακόρυφα). Στη συνέχεια, αν υπάρχει αρκετή υγρασία στο επίπεδο (ύψος) του νέφους, τότε θα συσσωρευτούν και άλλα νεφικά στρώματα στο προϋπάρχον. Αυτά τα νέφη μοιάζουν σχεδόν στάσιμα πάνω από λόφους και βουνά ακόμη και για αρκετές ώρες.
 
Πηγή: Kirill Bakanov -- https://x.com/WeatherSarov1
 
Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με διάφορα εντυπωσιακά ή και άγνωστα, στο ευρύ κοινό, φυσικά φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 



 

Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2025

Η διάθλαση "λιώνει" τη Σελήνη

Αυτήν την υπέροχη δορυφορική φωτογραφία, που μοιάζει σαν ψεύτικη, τράβηξε ο ιαπωνικός μετεωρολογικός δορυφόρος Himawari-8 στις 11/8. Εδώ βλέπουμε τη Σελήνη πίσω από τη Γη να μοιάζει σαν να «λιώνει» στα άκρα της. 

 
Αυτό συμβαίνει λόγω της διάθλασης που προκαλείται από τη γήινη ατμόσφαιρα, και είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο η Σελήνη μοιάζει μεγαλύτερη όταν βρίσκεται χαμηλά, κοντά στον ορίζοντα. 
 
Οι ακτίνες φωτός από τη Σελήνη, διαθλώνται (αλλάζουν πορεία) εισερχόμενες στην πυκνότερη (σε σχέση με το διάστημα) γήινη ατμόσφαιρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα αντίστοιχα τμήματα της Σελήνης να φαίνονται ως προς τον παρατηρητή σε διαφορετικό σημείο από αυτό που πραγματικά βρίσκονται. 
 
Ωστόσο, από όσο πιο χαμηλά στη γήινη ατμόσφαιρα διέρχονται αυτές οι ακτίνες, τόσο πιο έντονο γίνεται το φαινόμενο, με αποτέλεσμα η Σελήνη να φαίνεται ολοένα και μεγαλύτερη κοντά στον ορίζοντα του παρατηρητή (εδώ, του δορυφόρου).
 
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025

Τα φαινόμενα του νυχτερινού ουρανού στο Mauna Kea

Αυτό το βίντεο παρουσιάζει σε γρήγορη κίνηση, ένα τυπικό 24ωρο του ουρανού στο παρατηρητήριο Mauna Kea στη Χαβάη (το συγκεκριμένο είναι από τις 17-18/7). Πόσα φαινόμενα μπορείτε να παρατηρήσετε;

 
Το βίντεο ξεκινά από το μεσημέρι στις 17/7, όπου φαίνεται ο Ήλιος και η ηλιακή άλως 22 μοιρών γύρω του. Μετά, τον καλύπτουν αρκετά νέφη ως λίγο πριν τη δύση του (δεξιά).
 
Μετά τη δύση, από το 0:18’’ και ως το 0:22’’, πάνω δεξιά παρατηρήστε έναν ορυμαγδό βραχύβιων ευθύγραμμων λάμψεων που προέρχονται από την αντανάκλαση του ηλιακού φωτός από τους ηλιακούς συλλέκτες και τις κεραίες των δορυφόρων. 
 
Κατά το ίδιο διάστημα, παρατηρήστε μια αμυδρή λευκή λωρίδα που ξεκινά από το σημείο που έδυσε ο Ήλιος και φτάνει ως το τηλεσκόπιο, σχετικά χαμηλά. Αυτό είναι το «ζωδιακό φως» (αντανάκλαση του ηλιακού φωτός από τη διαπλανητική σκόνη). Επίσης, στον ουρανό δεσπόζει και ο Γαλαξίας μας.
 
Μετά το 0:22’’ κυρίως, παρατηρήστε ένα αμυδρό πράσινο φως χαμηλά σε όλο τον ορίζοντα του παρατηρητή, το οποίο είναι η νυχτερινή φωταύγεια (airglow) του ουρανού. Το συγκεκριμένο χρώμα οφείλεται στην αργή αποδιέγερση (των διεγερμένων από το ηλιακό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας) ατόμων οξυγόνου και απαντάται σε ύψος περίπου 100 km στην ατμόσφαιρά μας.
 
Στη συνέχεια μια πρόσκαιρη βροχή περνά από το παρατηρητήριο και περίπου στο 0:25’’ του βίντεο, ανατέλλει η Σελήνη (αριστερά). Δεξιά όμως την ίδια στιγμή, παρατηρήστε ένα ουράνιο τόξο. Δεν διαφέρει σε τίποτα από το γνωστό ουράνιο τόξο της ημέρας. Απλά, στην συγκεκριμένη περίπτωση, η πηγή φωτός είναι η Σελήνη αντί του Ήλιου.
 
Καθώς η Σελήνη ανεβαίνει, μπορεί να παρατηρήσετε για λίγο και τα κίτρινα laser (νατρίου) από το παρατηρητήριο Subaru, τα οποία αποτελούν μέρος του συστήματος προσαρμοστικής οπτικής (adaptive optics) τεχνολογίας που διαθέτει και βοηθούν στη δημιουργία σημείων αναφοράς (μέσω διέγερσης ατόμων νατρίου στην ατμόσφαιρα) ώστε να αντισταθμιστούν οι οπτικές διαταραχές που προκαλεί η γήινη ατμόσφαιρα. Μετά το 0:25’’ ανατέλλει και ο Ήλιος αριστερά.
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2025

Σειρά από πολυώροφα φακοειδή νέφη

Μια υπέροχη σειρά από «πολυώροφα» φακοειδή νέφη (lenticular clouds) καταγράφηκαν στις αρχές Αυγούστου στις κορυφές, κατά σειρά από αριστερά προς τα δεξιά, Eiger (3967 m), Mönch (4110 m) και Jungfrau (4158 m). Αυτά τα νέφη που, πολλές φορές μοιάζουν με ιπτάμενο δίσκο, δημιουργούνται όταν υπάρχει ευστάθεια στην ατμόσφαιρα (καλός καιρός), ισχυρός άνεμος και ικανοποιητική υγρασία στα χαμηλά και μεσαία στρώματα της τροπόσφαιρας.

 
Η αέρια μάζα όταν συναντήσει ένα εμπόδιο, όπως ένα βουνό, τότε αναγκάζεται σε ανύψωση και ψύξη. Αν ψυχθεί αρκετά (και υπό την προϋπόθεση ότι υφίσταται ικανοποιητική υγρασία) τότε συμπυκνώνεται σε ορατά νέφη τα οποία «σμιλεύονται» τόσο από την κατεύθυνση του ανέμου, όσο και από το γεγονός ότι υπάρχει ευστάθεια (επομένως τα νέφη δεν έχουν τάση να αναπτυχθούν περαιτέρω κατακόρυφα). Στη συνέχεια, αν υπάρχει αρκετή υγρασία στο επίπεδο (ύψος) του νέφους, τότε θα συσσωρευτούν και άλλα νεφικά στρώματα στο προϋπάρχον. Αυτά τα νέφη μοιάζουν σχεδόν στάσιμα πάνω από λόφους και βουνά ακόμη και για αρκετές ώρες.
 
Πηγή: Webcam Niederhorn (https://bsky.app/profile/meteoschweiz.ch)
 
Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με διάφορα εντυπωσιακά ή και άγνωστα, στο ευρύ κοινό, φυσικά φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2025

Ολική έκλειψη Σελήνης

Αύριο Κυριακή 7/9, θα είναι ορατή από τη χώρα μας η ολική έκλειψη Σελήνης. Σε έναν ανεμπόδιστο ανατολικό ορίζοντα, θα δείτε τη Σελήνη να ανατέλλει γύρω στις 19:45. Η ολικότητα, κατά την οποία το φεγγάρι θα φαίνεται κόκκινο, θα διαρκέσει από τις 20:30 ως και τις 21:50, με το μέγιστο να είναι στις 21:10. Η έκλειψη θα ολοκληρωθεί λίγα λεπτά πριν τα μεσάνυχτα.

 
Το κόκκινο χρώμα που αποκτά το φεγγάρι κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης, οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρά το ηλιακό φως με τη γήινη ατμόσφαιρα. Όπως γνωρίζετε, η ατμόσφαιρά μας σκεδάζει έντονα το μπλε (το οποίο διασκορπίζεται παντού στον ουρανό) και αφήνει το ερυθρό να διέλθει.
 
Επομένως, κατά την ολικότητα οπότε και η Σελήνη βρίσκεται στη σκιά της Γης, το επικρατέστερο χρώμα που διέρχεται περιφερειακά και προβάλλεται πάνω στη Σελήνη, μετά και τη διάθλαση που υφίσταται από τη γήινη ατμόσφαιρα, είναι το ερυθρό το οποίο πλαισιώνει μια πιο σκοτεινή περιοχή που αποτελεί τη σκιά της Γης πάνω στον φυσικό μας δορυφόρο. Επομένως, η σκέδαση «φιλτράρει» το ηλιακό φως αφήνοντας, κυρίως, το ερυθρό να περάσει και η διάθλαση «κάμπτει» την πορεία του ερυθρού φωτός «οδηγώντας» το προς τον φυσικό μας δορυφόρο.
 
Περισσότερα για τις εκλείψεις όπως και για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου 2025

Απότομες νεφικές άκρες

Στη δορυφορική φωτογραφία βλέπουμε ένα στρώμα υψισυννεφιάς πάνω από την Αργεντινή, το οποίο τερματίζεται απότομα από ένα σημείο και μετά, αφήνοντας καθαρό τον ουρανό στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας. Αντίστοιχες περιπτώσεις έχουμε δει και στην Ελλάδα (π.χ. https://www.facebook.com/christos.doudoulakis/posts/10230086657125231). 

 
Αυτές οι απότομες άκρες που φαίνονται ιδιαίτερα εντυπωσιακές σε μια εκτεταμένη στρωματόμορφη νεφική μάζα όπως αυτή στην φωτογραφία, δημιουργούνται συνήθως χάρη σε διερχόμενα μέτωπα καιρού (π.χ. θερμό μέτωπο) τα οποία φέρουν σημαντικά θερμότερο αέρα, σε σχέση με αυτόν που «αντικαθιστούν», ο οποίος μπορεί να συγκρατήσει και περισσότερη υγρασία. Αυτό οδηγεί σε απουσία συμπύκνωσης και νεφών στην «θερμή» πλευρά. 
 
Φωτογραφία: Sentinel 2 / ESA / Copernicus
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!