Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

Η καταγραφή των σεισμών της Βενεζουέλας από τους σταθμούς της Ευρώπης

Συνεχίζοντας από τη χθεσινή μας ανάρτηση για τους σεισμούς της Βενεζουέλας την περασμένη εβδομάδα, εδώ βλέπουμε την καταγραφή των κάθετων κινήσεων του εδάφους με την άφιξη των σεισμικών κυμάτων από εκείνο το συμβάν, όπως καταγράφηκαν από τους ευρωπαϊκούς σταθμούς μέτρησης. Το κόκκινο σημαίνει ανοδική κίνηση και το μπλε καθοδική. Η κάθετη μετατόπιση, όπως φαίνεται και στο γράφημα, είναι της τάξης των δεκάτων του χιλιοστού ανά δευτερόλεπτο.

 
Γενικότερα, σε έναν σεισμό, τα σεισμικά κύματα ταξιδεύουν με διάφορους τρόπους προς όλες τις κατευθύνσεις, είτε μέσω του επιφανειακού στρώματος του μανδύα είτε απευθείας από το εσωτερικό της Γης και έτσι καταγράφονται από σταθμούς σε όλο τον πλανήτη.
 
Δεδομένα: Fabian Limberger, ds.iris.edu (Chuck Ammon, Bob Woodward)
 
 
Περισσότερα για τους σεισμούς αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026

Το Android Earthquake Alert εν δράσει στους σεισμούς της Βενεζουέλας

Αν αναρωτιέστε πώς το αυτόματο σύστημα προειδοποίησης σεισμών της Google σε κινητά Android λειτουργεί και πώς μπορεί να σώσει ζωές, δείτε αυτό το χαρακτηριστικό βίντεο από τον καταστροφικό σεισμό της Βενεζουέλας την περασμένη βδομάδα.

 
Εκτιμάται ότι, στο συγκεκριμένο συμβάν της Βενεζουέλας 11,4 εκατομμύρια κινητά ειδοποιήθηκαν για τον επικείμενο σεισμό από μερικά δευτερόλεπτα ως και δυο λεπτά πριν. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν πως σώθηκαν χάρη σε αυτήν. Και αυτό είναι μια τεράστια επιτυχία μιας τεχνολογίας, φθηνής, πανταχού παρούσας που λειτουργεί και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίζουν και να λάβουν τα μέτρα τους.
 
Πώς όμως λειτουργεί; Όπως είχαμε αναφέρει και σε παλαιότερη ανάρτησή μας, πρόκειται για το AEA (Android Earthquake Alert – δηλαδή σύστημα συναγερμού - προειδοποίησης σεισμού Android), το οποίο ξεκίνησε από τις ΗΠΑ το 2020 και σταδιακά επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο (και έχει ενεργοποιηθεί και σε διάφορους σεισμούς και στην χώρα μας πρόσφατα). Όταν ξεκινούν οι πρώτες ανεπαίσθητες δονήσεις, τότε τα κινητά που βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο, τις ανιχνεύουν με τα ενσωματωμένα επιταχυνσιόμετρά τους και βρίσκουν σχεδόν άμεσα το επίκεντρο. Στη συνέχεια στέλνουν ειδοποιήσεις στους χρήστες της ευρύτερης περιοχής που πρόκειται να επηρεαστεί (κατά προσέγγιση). Επειδή οι ειδοποιήσεις στέλνονται πολύ ταχύτερα (μέσω του διαδικτύου) από ό,τι ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα, οι χρήστες που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από το επίκεντρο θα έχουν στη διάθεσή τους αρκετά πολύτιμα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που θα λάβουν την ειδοποίηση, ώστε να προστατευτούν!
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Κυριακή 28 Ιουνίου 2026

Ο Άρης και τα μοτίβα της άνοιξης

Ο Άρης σήμερα μπορεί να μην έχει χλωρίδα για να ανθίζει την άνοιξη, ωστόσο έχει τα δικά του, ξένα ως προς τη δική μας γήινη πραγματικότητα, σκηνικά. Η κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), τράβηξε αυτή τη φωτογραφία της αρειανής επιφάνειας την (αρειανή) άνοιξη του 2012. Οι πραγματικές διαστάσεις της επιφάνειας που απεικονίζεται, είναι 5 km κατά μήκος. Κατά την αρειανή άνοιξη, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη», τα οποία βλέπουμε με ιδιαίτερη ένταση εδώ.

 
Πέρα από τους γνωστούς αμμόλοφους, βλέπουμε μαύρα στίγματα σχεδόν παντού. Όπως γνωρίζετε και από παλαιότερες αναρτήσεις μας, κατά την άνοιξη ο ήλιος θερμαίνει τις σκουρόχρωμες περιοχές της άμμου (οι οποίες αποτελούνται από ολιβίνη και πυροξένη) αποτελεσματικότερα. Η συσσωρευμένη θερμότητα οδηγεί τον υπερκείμενο διαφανή ξηρό πάγο, που έχει συσσωρευτεί τον χειμώνα, να εξαχνωθεί απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και οι τοπικές μικροεκρήξεις εκτινάσσουν τη σκουρόχρωμη άμμο τριγύρω. Έτσι δημιουργούνται και οι σκοτεινές κηλίδες που φαίνονται στη φωτογραφία. Μετά από λίγες εβδομάδες, οι αμμοθύελλες σβήνουν όλα αυτά τα σημάδια, για να ξαναδημιουργηθούν την επόμενη άνοιξη.
 
Ο ξηρός πάγος (παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα) δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό «χειμώνα», όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. Ωστόσο, ο πάγος αυτός, στις αρειανές συνθήκες, δεν λιώνει αλλά εξαχνώνεται, δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση, ενώ λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος, το κάνει αυτό με «εκρηκτικό» τρόπο. 
 
Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona (Public Domain)
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στο τρίτομο έργο «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), το οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας! 
 

 
 

Σάββατο 27 Ιουνίου 2026

Ηφαίστειο και εντυπωσιακό μετέωρο στις Φιλιππίνες

Στις 25/5, μια live camera με θέα το ηφαίστειο Mayon στην Φιλιππίνες καταγράφει ένα εντυπωσιακό συμβάν. Στο ήδη πολύ ενδιαφέρον κάδρο, κάνει «λαμπερή είσοδο» ένα πράσινο μετέωρο φωτίζοντας για λίγο τον ουρανό.

 
Το συγκεκριμένο μετέωρο φαίνεται πρόσκαιρα να λάμπει όσο περίπου ένα γεμάτο φεγγάρι στον νυχτερινό ουρανό, φωτίζοντας και το έδαφος. Σε αυτήν την περίπτωση, λέμε πως το φαινόμενο μέγεθος αυτού του μετεώρου είναι σίγουρα κάτω από -4, επομένως κατατάσσεται ασφαλώς στις «φωτοβολίδες» (fireballs). Οι ορισμοί μιας «φωτοβολίδας», «βολίδας» και «υπερβολίδας» μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς όσο αφορά το φαινόμενο μέγεθος. Αν ένα μετέωρο λάμπει πρόσκαιρα στον ουρανό με φαινόμενο μέγεθος κάτω από -3/-4 ονομάζεται «φωτοβολίδα». Αν είναι κάτω από -9/-10 ονομάζεται «βολίδα», ενώ αν είναι ιδιαίτερα λαμπρό ώστε το φαινόμενο μέγεθός του να είναι κάτω από -14/-17 ονομάζεται «υπερβολίδα».
 
Περισσότερα για τα ηφαίστεια αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 
Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, την πιθανότητα πρόσκρουσης με τη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026

Ανώτερος αντικατοπτρισμός στην Ολλανδία

Ένα διαφορετικό ηλιοβασίλεμα είδε και απαθανάτισε ο Jan Koeman στις 24/5 στο Domburg της Ολλανδίας. Ο ήλιος βυθίζεται κάτω από τον ορίζοντα, και το ανεστραμμένο είδωλό του ακριβώς από πάνω του. Αυτό αποτελεί έναν ανώτερο αντικατοπτρισμό όπου το είδωλο εμφανίζεται ανεστραμμένο σε σχέση με το πραγματικό αντικείμενο.

 
Το φαινόμενο αυτό, το οποίο έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας, ευνοείται όταν υπάρχει θερμοκρασιακή αναστροφή, δηλαδή υπάρχει ένα στρώμα μέχρι κάποιο ύψος, χαμηλά στην ατμόσφαιρα, όπου η θερμοκρασία γενικά ανεβαίνει με το ύψος (αντί να πέφτει, όπως συνήθως γίνεται). Ο φωτογράφος επιβεβαιώνει ότι η επιφανειακή θερμοκρασία του νερού στη Βόρεια Θάλασσα εκείνη τη στιγμή ήταν 10 βαθμούς ενώ η θερμοκρασία του αέρα στους 25.
 
Αυτό το στρώμα που δημιουργεί αυτό το φαινόμενο, ονομάζεται «οπτικά αγώγιμο» και στην φωτογραφία είναι εμφανές ως μια σκιώδης λωρίδα από την επιφάνεια της θάλασσας ως κάποιο ύψος. Παρατηρήστε ότι εκεί που τερματίζεται η λωρίδα αυτή, διακρίνεται μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή. Με την «βοήθεια» του ανώτερου αντικατοπτρισμού, μπορούμε να παρατηρήσουμε αντικείμενα (π.χ. τον ηλιακό δίσκο εδώ) που στην πραγματικότητα βρίσκονται χαμηλότερα (ή και κάτω από τον ορίζοντα) από ότι εκεί που τα βλέπουμε.
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

Αρειανά νέφη

Αυτή η εντυπωσιακή δορυφορική φωτογραφία απεικονίζει νέφη (δεξιά) που βρίσκονται σε ύψος 50-80 km στην αρειανή ατμόσφαιρα. Τέτοια νέφη έχουν παρατηρηθεί πολλές φορές στον Άρη. Γενικότερα απαντώνται σε ύψη από 50 km ως και 100 km και αποτελούνται, ως επί το πλείστον, από πάγο διοξειδίου του άνθρακα (το κύριο συστατικό της ατμόσφαιρας στον Άρη). Νέφη από πάγο νερού απαντώνται χαμηλότερα, κυρίως σε ύψη κάτω από 20 km στην αρειανή ατμόσφαιρα.

 
Η συγκεκριμένη φωτογραφία ελήφθη από το “Mars Express Orbiter” πέρυσι το καλοκαίρι. Το εγχείρημα “Mars Express” της ευρωπαϊκής υπηρεσίας διαστήματος (ESA), αποτελείται από έναν δορυφόρο (από τον οποίο έχουμε και αυτήν την εικόνα) και από ένα rover το οποίο όμως δεν κατάφερε να αναπτυχθεί πλήρως στην επιφάνεια. Το “Mars Express Orbiter” βρίσκεται στον Άρη από το 2003.
 
Πηγή: ESA / DLR / FUBerlin / Andrea Luck (CC BY) - https://flic.kr/p/2sdpsHP
 
Μάθετε πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Αύξηση της νυχτερινής φωτορύπανσης γενικά τα τελευταία χρόνια, αλλά μείωση στην ΒΔ Ευρώπη

Η εκτεταμένη και έντονη φωτορύπανση αποτελεί ένα τεράστιο πρόβλημα τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για τα ζώα. Αν και σταδιακά λαμβάνονται μέτρα από όλο και περισσότερες (ανεπτυγμένες κυρίως) χώρες, για τον σωστό, στοχευμένο αλλά και οικονομικό φωτισμό τη νύχτα, από το 2014 ως το 2022, η συνολική φωτεινότητα παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 34%, σύμφωνα με δορυφορικά δεδομένα από το εγχείρημα “Black Marble”* της NASA, που παρουσιάστηκαν τον Απρίλιο σε έρευνα στο “Nature”. 

 
Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν ήταν καθολική. Υπήρχαν περιοχές στις οποίες υπήρξε πραγματική πρόοδος και η φωτεινότητα μειώθηκε (βλέπε μωβ/βιολετί/μπλε χρώμα στον χάρτη) και άλλες όπου η βύθιση της νύχτας στην ακραία φωτορύπανση συνεχίστηκε αυξανόμενη (βλέπε κίτρινο/χρυσό στον χάρτη). 
 
Μειωμένη φωτορύπανση παρουσιάζει η ΒΔ Ευρώπη και κυρίως η Γαλλία (-33%), η Αγγλία (-22%), η Ολλανδία (-21%), ενώ κατακόρυφη αύξηση σημειώθηκε κατά την περίοδο των παρατηρήσεων, στην Κίνα και τη βόρεια Ινδία. Φυσικά, στη χώρα μας σημειώθηκε επίσης ραγδαία αύξηση, κάτι που είναι ιδιαίτερα αισθητό αν συγκρίνετε μια νυχτερινή βόλτα χωρίς φεγγάρι στην εξοχή, το 2014 και σήμερα. Όμως ακόμη και μέσα στις μεγάλες πόλεις, οι αχρείαστα ισχυροί προβολείς LED που στοχεύουν στον γάμο του καραγκιόζη, τα laser που κυνηγούν τον superman, και άλλα τέτοια τραγελαφικά, αποτελούν επιβεβαίωση των ευρημάτων της έρευνας.
 
*Το “Black Marble” χρησιμοποιεί παρατηρήσεις από τους αισθητήρες VIIRS (Visible Infrared Imaging Radiometer Suite) στους δορυφόρους Suomi-NPP, NOAA-20 και NOAA-21. Η ζώνη ημέρας-νύχτας VIIRS ανιχνεύει το νυχτερινό φως από το πράσινο έως το κοντινό υπέρυθρο και χρησιμοποιεί τεχνικές φιλτραρίσματος για να παρατηρήσει σήματα όπως τα φώτα της πόλης, το ανακλώμενο φως του φεγγαριού και το σέλας.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα (με χάρτες): https://www.nature.com/articles/s41586-026-10260-w
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!