Ο Γαλαξίας από τον ISS

Ο Donald Pettit ως αστροναύτης στον ISS (Διεθνή Διαστημικό Σταθμό), μας έχει χαρίσει πάμπολλες φωτογραφίες μοναδικής ομορφιάς, με κάποιες από τις οποίες έχουμε ασχοληθεί και εδώ! Έχοντας πλέον επιστρέψει στη Γη, συνεχίζει να ανεβάζει στον προσωπικό του λογαριασμό στα κοινωνικά δίκτυα, υπέροχες φωτογραφίες με διάφορα φυσικά (και μη) φαινόμενα, από την περίοδο που ήταν στο διάστημα.

 

Τη συγκεκριμένη την ανέβασε στις αρχές Αυγούστου και αποτελεί φωτογραφία μακράς έκθεσης από τον ISS. Τι παρατηρούμε εδώ; Καταρχάς, ο Γαλαξίας μας δεσπόζει στο βάθος. Ορατή είναι η περιοχή του γαλαξιακού κέντρου μαζί με κάποια από τα γνωστότερα νεφελώματα του θερινού (για το βόρειο ημισφαίριο) νυχτερινού ουρανού. Αν αναρωτιέστε πώς ελήφθη αυτή η φωτογραφία όταν ο ISS είναι διαρκώς σε κίνηση (και άρα μια λήψη μακράς έκθεσης θα δημιουργούσε αστρικά ίχνη), όπως εξηγεί ο ίδιος ο αστροναύτης, η κάμερα είχε τοποθετηθεί σε τροποποιημένο αστροστάτη με περίοδο μίας περιστροφής ανά 90 λεπτά, καθώς τόσο χρόνο χρειάζεται ο ISS για να κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τη Γη. Με αυτόν τον τρόπο, η κίνηση του αστροστάτη (και της κάμερας πάνω σε αυτόν) «ακύρωνε» επί της ουσίας την κίνηση του ISS στο φωτογραφικό αποτέλεσμα. Κατά συνέπεια, τα άστρα φαίνονται σταθερά παρά την κίνηση της κάμερας κατά τη διάρκεια της (μακράς) λήψης.

 

Χαμηλά στη φωτογραφία διακρίνεται η Γη, τα φώτα των πόλεων σαν λευκά πυκνά ίχνη παρόμοια με τα αστρικά. Στο βάθος στον ορίζοντα και λίγο πιο πάνω από τη Γη, βλέπουμε μια πολύχρωμη ζώνη. Χαμηλά αριστερά, το έντονο κυανό/μπλε οφείλεται στην οζονόσφαιρα, που αποτελεί τμήμα της στρατόσφαιρας, και έχει αυτό το χρώμα καθώς απορροφά τόσο τμήμα της εισερχόμενης υπεριώδους ακτινοβολίας, αλλά και το ερυθρό μέρος του ορατού φάσματος, αφήνοντας το γαλάζιο να διέλθει.

 

Λίγο ψηλότερα, παρατηρούμε τη νυχτερινή φωταύγεια της ατμόσφαιρας (airglow) να περικυκλώνει τη Γη. Η φωταύγεια διακρίνεται σε κιτρινωπή (αποδιέγερση ατόμων νατρίου, γύρω στα 92 km) και πράσινη (αποδιέγερση μοριακού οξυγόνου, γύρω στα 95 km). Τέλος, περίπου 2-3 φορές ψηλότερα (~300 km) μπορείτε να διακρίνετε το αμυδρό κόκκινο airglow (αποδιέγερση ατομικού οξυγόνου).

 

Πηγή: Don Pettit (https://x.com/astro_Pettit)

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, όπως και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Αμμοθύελλες και πάγος στον Άρη

Η νότια πολική περιοχή του Άρη, φωτογραφημένη από το “Mars Express Orbiter” της Ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας (ESA). Δυο εντελώς διαφορετικά φαινόμενα διακρίνονται σε αυτήν. Το ένα είναι ο ξηρός πάγος (πάγος διοξειδίου του άνθρακα) ο οποίος διακρίνεται από το χαρακτηριστικό λευκό χρώμα πάνω στην άμμο. Εντός αυτού υπάρχει και αναμεμειγμένος πάγος νερού. Το άλλο είναι η σαρωτική αμμοθύελλα στην πάνω πλευρά της φωτογραφίας.

 

Τυπικές θερμοκρασίες για τον νότιο πόλο του Άρη είναι οι -140 βαθμοί Κελσίου τον χειμώνα και οι -60 βαθμοί το καλοκαίρι. Ο συνδυασμός της αραιής αρειανής ατμόσφαιρας και της απόστασης του πλανήτη από τον Ήλιο (σε σχέση με τη Γη) είναι δυο καθοριστικοί παράγοντες για αυτές τις τόσο χαμηλές θερμοκρασίες.

 

Η αποστολή “Mars Express” της ESA, είχε δυο σκέλη. Το “Mars Express Orbiter”, το οποίο λειτουργεί συνεχώς από το 2004 σε τροχιά γύρω από τον Άρη παρέχοντας απεικόνιση υψηλής ανάλυσης της αρειανής επιφάνειας αλλά και ορυκτολογική χαρτογράφηση του υπεδάφους όπως και μελέτη της κυκλοφορίας της αραιής αρειανής ατμόσφαιρας και αναμένεται να επεκταθεί εκ νέου η αποστολή του ως και το 2028, και το “Beagle 2” το οποίο παρόλο που προσεδαφίστηκε επιτυχώς, απέτυχε να αναπτυχθεί πλήρως.

 

Φωτογραφία: ESA / DLR / FUBerlin / AndreaLuck (CC BY)

 

Πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Ανίχνευση και κατάσβεση πυρκαγιών με υπόηχους

Οι δασικές πυρκαγιές είναι επικίνδυνα και πολύπλοκα συμβάντα που είναι αφιλόξενα για επίγειες μετρήσεις. Τα τρέχοντα εναέρια και δορυφορικά συστήματα μέτρησης και καταγραφής μιας φωτιάς, βασίζονται σε τεχνικές απευθείας οπτικής επαφής που όμως, είναι ευαίσθητες στην παρουσία καπνού και στο σημείο παρατήρησης. 

 

Αντίθετα, στη μετάδοση και ανίχνευση ήχου η παρουσία καπνού δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα κάτι που ανοίγει έναν νέο δρόμο στην παρακολούθηση μιας πυρκαγιάς σε πραγματικό χρόνο. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στα τέλη Ιουνίου στο επιστημονικό περιοδικό “Geophysical Research Letters”, χρησιμοποιήθηκαν υπόηχοι για την παρακολούθηση της εξέλιξης πυρκαγιάς σε λιβάδια. 

 

Αυτή η νέα προσέγγιση παρακολούθησης πυρκαγιών έχει την ικανότητα να καταγράφει ένα ευρύτερο φάσμα μεγεθών πυρκαγιάς, δεν εξαρτάται από οπτικές παρατηρήσεις και δεν παρεμβαίνει στις επιχειρήσεις καταστολής πυρκαγιών σε δασικές εκτάσεις. Οι υπόηχοι χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως για την παρακολούθηση άλλων κινδύνων, αλλά η χρήση τους στις φωτιές είναι νέα.

 

Στη συγκεκριμένη έρευνα, ανιχνεύθηκαν υπόηχοι σε απόσταση ως και 2 km από τις φωτιές που τους παρήγαγαν. Ομάδα αισθητήρων υπόηχων, ήταν σε θέση να αναγνωρίσει την ακριβή θέση ακόμη και ήπιων ή μη-ορατών (ως εκείνη τη στιγμή) πυρκαγιών και να παρακολουθήσει την πρόοδό τους καθώς αυτές εξελίσσονταν. Αυτές οι κρίσιμες πληροφορίες, έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν στην παρακολούθηση των πυρκαγιών σε άγρια εδάφη και να παρέχουν πληροφορίες που πολλές φορές δεν είναι διαθέσιμες με άλλες τεχνικές.

 

Εκτός από ανίχνευση, οι υπόηχοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον ακόμη και στην κατάσβεση μιας πυρκαγιάς (βλέπε την εταιρεία “Sonic Fire Tech” που εργάζεται πάνω σε αυτό το αντικείμενο). Για την ώρα η τεχνολογία της μπορεί να σβήσει εσωτερικές πυρκαγιές, π.χ. σε κουζίνες, χωρίς να χρειάζεται ψεκασμός με διάφορα υλικά ή πολύπλοκες εγκαταστάσεις που απαντώνται στα συμβατικά συστήματα πυρόσβεσης. Ωστόσο, για πυρκαγιές στη φύση υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι να είναι έτοιμη για επιχειρησιακή χρήση αυτή η τεχνολογία.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/.../2026GL122492

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Κεραυνός σε ηλεκτρικό δίκτυο στην Ιαπωνία

Στο βίντεο αυτό που ελήφθη στις 26/7 το μεσημέρι στο Tokyo, βλέπετε τι συμβαίνει όταν πέφτει κεραυνός πάνω ή πολύ κοντά σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Αν σας έχει τύχει να δείτε κάτι τέτοιο, από απόσταση μοιάζει σαν να εμφανίζονται στιγμιαίες «πύρινες σφαίρες» (π.χ. μια περίπτωση εδώ στο όρος Αιγάλεω: https://flic.kr/p/No6dmk) σχεδόν ταυτόχρονα με τον κεραυνό.

 

Πρόκειται για ηλεκτρικά τόξα που συνήθως εμφανίζονται σε άκρα ή αιχμηρά σημεία του ηλεκτρικού δικτύου, και προκαλούνται από τη σχεδόν στιγμιαία ακραία κορύφωση της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου λόγω του κεραυνού. Αυτή είναι αρκετή ώστε να προκληθεί ιονισμός των μορίων του αέρα κοντά σε αυτά τα σημεία και να ξεσπάσει σπινθήρας μεταξύ δυο ή περισσότερων τέτοιων σημείων. Κάποιες φορές, σπανιότερα, μπορεί να οδηγήσει και σε έκρηξη κάποιου μετασχηματιστή αν και υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας στα δίκτυα ηλεκτρισμού.

 

Πηγή βίντεο: https://news.web.nhk/newsweb/na/na-k10015186551000

 

Περισσότερα για τα είδη ηλεκτρικών εκκενώσεων στην ατμόσφαιρα αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Ίχνη κονιορτοστρόβιλων στον Άρη

Αυτές οι σκοτεινές γραμμές είναι πιθανότατα ίχνη από κονιορτοστρόβιλους στην αμμώδη επιφάνεια του Άρη και συγκεκριμένα στην περιοχή “Argyre Planitia”. Η περιοχή αυτή είναι μια πεδιάδα που βρίσκεται μέσα σε μια μεγάλη λεκάνη πρόσκρουσης (με όνομα Argyre) στα νότια υψίπεδα του Άρη. 

 

Εδώ απεικονίζεται μια περιοχή που, στην πραγματικότητα είναι περίπου 5 km από άκρη σε άκρη. Η εικόνα αυτή ελήφθη από την κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), σε ύψος 255 km. 

 

Θυμίζουμε ότι αυτοί οι στρόβιλοι μπορούν να δημιουργηθούν με καλό καιρό πάνω από ξηρό έδαφος όπως εδώ. Η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στην ξηρή και σχετικά θερμή επιφάνεια του εδάφους και στον αέρα λίγο πάνω από αυτήν, μαζί με κάποιους τυχαίους τοπικούς μικροστροβιλισμούς (ύπαρξη διάτμησης) στον άνεμο, είναι αρκετά για να δημιουργηθούν και να γιγαντωθούν αυτοί οι στρόβιλοι. Δηλαδή, δημιουργούνται με τον ίδιο τρόπο όπως και στη Γη. Ωστόσο, στον Άρη μπορούν να φτάσουν ως και τα 8 km σε ύψος, ενώ προκύπτουν πολύ συχνότερα από ό,τι στη Γη.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona (Public Domain)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Μάθετε πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας

Έχουμε συνηθίσει να λέμε ότι, το πρωινό είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας, και οι έρευνες δείχνουν πως ισχύει. Ένα καλό ισορροπημένο πρωινό, καθορίζει θετικά την διατροφή της υπόλοιπης ημέρας, όπως έδειξε 6μηνη έρευνα σε 128 άτομα ηλικίας 14-21 ετών.

 

Πιο συγκεκριμένα, νέοι που είχαν την τάση να παραλείπουν το πρωινό γεύμα, χωρίστηκαν σε 3 ομάδες. Μία ομάδα «αναφοράς» που συνέχισε να παραλείπει το πρωινό (για τουλάχιστον 6 μέρες την εβδομάδα), μια ομάδα που ξεκίνησε να τρώει ένα μέσο πρωινό το οποίο περιείχε περίπου 15 g πρωτεΐνης και μια ομάδα με πρωινό το οποίο περιείχε 30 g πρωτεΐνης.

 

Τα πρωινά ήταν έτοιμα, συσκευασμένα από τους ερευνητές, ώστε να υπάρχει ακρίβεια στην καταγραφή της πρόσληψης συγκεκριμένων συστατικών. Οι συμμετέχοντες επέδειξαν εξαιρετική συμμόρφωση, καταναλώνοντας τα πρωινά σε παραπάνω από το 90% των περιπτώσεων. Επίσης, κατέγραφαν ό,τι κατανάλωναν εντός της ημέρας.

 

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ομάδες που έτρωγαν πρωινό, μείωσαν την πρόσληψη λιπαρών και ζάχαρης την υπόλοιπη ημέρα, σε σύγκριση με την ομάδα που δεν έτρωγε πρωινό, ενώ αύξησαν τη συνολική πρόσληψη σημαντικών θρεπτικών συστατικών όπως φυτικές ίνες, σίδηρο, ψευδάργυρο και χολίνη. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν το πρωινό με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες (30 g) είχαν τις μεγαλύτερες αποκλίσεις προς το καλύτερο στη συνολική ημερήσια διατροφή τους.

 

Έρευνα δημοσιευμένη στο συνέδριο “Nutrition 2026” της αμερικανικής εταιρείας διατροφής: https://nutrition2026.eventscribe.net/fsPopup.asp...

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στην Ιατρική και την Γεροντολογία αλλά και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Αρειανοί μετεωρίτες

Ένας μετεωρίτης περίπου 800 γραμμαρίων, που είχε ανακαλυφθεί πριν 4 χρόνια στην έρημο Σαχάρα, είναι πιθανότατα ο παλαιότερος που έχουμε εντοπίσει ποτέ μέχρι σήμερα από τον Άρη, καθώς χρονολογείται στα 4.1 δισεκατομμύρια έτη πριν το σήμερα, τουλάχιστον, και μας προσφέρει νέες πληροφορίες για την κατάσταση του «κόκκινου πλανήτη» τότε.

 

Ο συγκεκριμένος μετεωρίτης ονομάζεται “Teghaza 001” και έρχεται να προστεθεί σε έναν παλαιότερο αρειανό μετεωρίτη, τον “Allan Hills 84001” ο οποίος είχε ανακαλυφθεί το 1984 στην Ανταρκτική. Αυτοί οι μετεωρίτες προήλθαν από τον Άρη σε μια περίοδο ιδιαίτερα «ταραχώδη» για το ηλιακό μας σύστημα, όπου οι συγκρούσεις με αστεροειδείς και όχι μόνο, ήταν κάτι σύνηθες. Κομμάτια από τον Άρη εκτοξεύονταν και τμήμα κάποιων εξ αυτών, περιστασιακά τα κατάφερνε να φτάσει ως την επιφάνεια της Γης. Η προέλευση των κομματιών αυτών, μπορεί να αναγνωριστεί από τη σύστασή τους, καθώς η ατμόσφαιρα του Άρη έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που διαφέρουν από τα χαρακτηριστικά που έχουν άλλοι μετεωρίτες που προέρχονται από άλλες πηγές.

 

Ο “Teghaza 001” περιέχει ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες πυριτίου. Γιατί όμως αυτό είναι ασυνήθιστο; Το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του Άρη αποτελείται από βασάλτη, το σκούρο ηφαιστειακό πέτρωμα που προέρχεται από την τήξη του μανδύα, όπως ακριβώς και ο ωκεάνιος φλοιός της Γης. Αντίθετα, τα ελαφρύτερα, πλούσια σε πυρίτιο πετρώματα, όπως ο γρανίτης, γενικά απαιτούν επαναλαμβανόμενους κύκλους τήξης και χημικού διαχωρισμού για να παραχθούν από τον βασάλτη. Στη Γη, αυτές οι διαδικασίες συνδέονται στενά με την τεκτονική των πλακών. Ο Άρης όμως, ο οποίος δεν τεκτονικά ενεργός, θα ανέμενε κάποιος να έχει ελάχιστο ποσοστό γρανίτη στον φλοιό του. 

 

Ωστόσο, και έρευνες από τις διαστημικές συσκευές που βρίσκονται στην τροχιά του Άρη, αλλά τώρα και ο συγκεκριμένος αρειανός μετεωρίτης, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ακόμη και χωρίς να είναι τεκτονικά ενεργός ένας πλανήτης, μπορεί να περιέχει φλοιό με μεγαλύτερη ποικιλία στη σύνθεσή του από αυτή που είχε εκτιμηθεί μέχρι πρότινος. Η επαναλαμβανόμενη ανακύκλωση του φλοιού σε μάγμα και αντίστροφα θα μπορούσε να έχει βοηθήσει στη δημιουργία αυτής της ποικιλίας στη σύνθεση.

 

Πέραν αυτού, ο “Teghaza 001” παρέχει και στοιχεία για μια πρώιμη απώλεια νερού του «κόκκινου πλανήτη». Αυτό γίνεται μέσω των μετρήσεων της αναλογίας υδρογόνου προς δευτέριο (βαρύτερο ισότοπο του υδρογόνου). Τόσο αυτός, όσο και ο παλαιότερος μετεωρίτης “Allan Hills 84001”, υποδεικνύουν ότι ο πρώιμος Άρης περιείχε υψηλότερη αναλογία υδρογόνου προς δευτέριο από ό,τι σήμερα. Επειδή το ελαφρύτερο υδρογόνο διαφεύγει στο διάστημα πιο εύκολα από ότι το δευτέριο, αυτό υποδηλώνει μεγάλη απώλεια υδρογόνου, και επομένως νερού.

 

Το αρχαίο μαγνητικό πεδίο του Άρη, θα προστάτευε την ατμόσφαιρα από τον ηλιακό άνεμο, μειώνοντας τη διαφυγή υδρογόνου. Αλλά μετά την εξαφάνιση του πεδίου πριν από περίπου 3.9 δισεκατομμύρια χρόνια, η απώλεια νερού επιταχύνθηκε. Οι νέες μετρήσεις, δείχνουν ότι αυτή η απώλεια ήταν ήδη σε εξέλιξη πριν από 4.1 δισεκατομμύρια χρόνια. Οι ερευνητές αναμένουν ότι ο “Teghaza 001” μπορεί να αποκαλύψει και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες, καθώς εμφανίζει σαφή αλλοίωση από νερό ή άλλα υγρά που υπήρχαν στον αρειανό φλοιό, και η λίστα των πιθανών πηγών είναι μεγάλη.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aea3420

 

Σχήμα (από την παραπάνω έρευνα): o Άρης και οι διαδικασίες που πιθανολογείται ότι λάμβαναν χώρα σε αυτόν πριν 4.1 δισεκατομμύρια έτη.

 

Πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, όπως και για τη θεωρία του γεωδυναμό, και τις συνέπειές της στη Γη, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στη διαστημική εξερεύνηση αλλά και γενικότερα στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η έκλειψη Ηλίου από την τροχιά της Σελήνης

Θα έχετε δει διάφορες εντυπωσιακές φωτογραφίες από την έκλειψη Ηλίου πριν λίγες ημέρες. Δυστυχώς, η (ολική) έκλειψη δεν ήταν ορατή από τη χώρα μας. Η οπτική γωνία της έκλειψης που παρουσίασε το KARI (Ινστιτούτο Αεροδιαστημικής της Κορέας) ωστόσο, σίγουρα κόβει την ανάσα. Είναι λήψη από τον “Danuri”, έναν κορεάτικο δορυφόρο σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, του οποίου ανάλογες εντυπωσιακές λήψεις έχουμε δει και στο παρελθόν.

 

Εδώ, απεικονίζεται τμήμα της σεληνιακής επιφάνειας να σκιάζει τμήμα της Γροιλανδίας στο βάθος, κατά τα αρχικά στάδια της ηλιακής έκλειψης. Η σκιά αυτή, στη συνέχεια πέρασε από τη δυτική Ισλανδία και φυσικά την Ισπανία.

 

Πηγή: https://x.com/kari2030 (Official Korea Aerospace Research Institute’s account)

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Κρατήρας βάθρου στον Άρη

Πέρυσι, στις 16/8, μία από τις εικόνες που κατέγραψε η κάμερα HiRISE του δορυφόρου “Mars Reconnaissance Orbiter”, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη, ήταν και αυτή όπου φαίνεται ο κρατήρας που άφησε πίσω του μια παλαιότερη πρόσκρουση μετεωρίτη στην επιφάνεια του Άρη, και συγκεκριμένα στην περιοχή “Arcadia Planitia”. Πρόκειται για έναν «κρατήρα βάθρου» (pedestal crater), ο οποίος είναι γενικά επίπεδος και καταλήγει σε απότομες αυλακώσεις ή γκρεμούς στην περιφέρειά του (όπως εδώ). Η μορφή του σμιλεύτηκε σε συνδυασμό με τον πάγο που υπήρχε στην περιοχή κατά τη στιγμή της πρόσκρουσης.

 

Ένα τέτοιο γεγονός, ανασύρει υλικό από το υπέδαφος και το εκτινάσσει σε διαφορετικές αποστάσεις από το σημείο πρόσκρουσης. Η ταχύτατη εκτίναξη του υλικού, έχει δημιουργήσει και τις ακτινωτές γραμμές, η νοητή προέκταση των οποίων οδηγεί στο σημείο πρόσκρουσης. Υλικό από διαφορετικά βάθη βρίσκεται σε διαφορετικές αποστάσεις. Αυτά τα γεγονότα είναι «θησαυρός πληροφοριών» για τους επιστήμονες, καθώς πρόκειται για μια «εύκολη και δωρεάν» διάτρηση του αρειανού εδάφους, που οδηγεί σε αποκάλυψη στοιχείων για το υπέδαφος. Ωστόσο, εδώ υπάρχει σημαντική διάβρωση με τον χρόνο, έτσι η διαδικασία ανάκτησης πληροφοριών γίνεται πιο περίπλοκη.

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona (Public Domain image ESP_089323_2180)

 

Μάθετε πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η "κληρονομιά" του "Cassini"

Συχνά ξεχνάμε την ομορφιά τόσο του πλανήτη μας αλλά και του διαστήματος. Για το τελευταίο, το “Cassini” (1997-2017) ήταν ένα από αυτά τα ανθρώπινα δημιουργήματα που άφησε πίσω του μια τεράστια κληρονομιά από εικόνες του ηλιακού μας συστήματος, πέρα από τον πλούτο επιστημονικών δεδομένων. Εικόνες που θαυμάζουμε και σήμερα. Εδώ βλέπουμε τον Μίμα, τον μικρό παγωμένο δορυφόρο του Κρόνου, έναν από τους εκατοντάδες, με διάμετρο περίπου 400 km μόλις.

 

Στο φόντο φαίνεται τμήμα του βορείου ημισφαιρίου του Κρόνου το οποίο σκιάζεται κατά τόπους από το σύστημα των δακτυλίων του. Εμφανίζεται γαλάζιο/μπλε, καθώς οι ηλιακές ακτίνες διανύουν μια μεγάλη απόσταση μέσα στην ατμόσφαιρα του πλανήτη, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τον εντονότερο διασκορπισμό των μικρότερων μηκών κύματος (προς το μπλε του ορατού φάσματος).

 

Εικόνα: NASA / JPL / Space Science Institute (PIA06176)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Οι συνέπειες των συνεχόμενων ωρών καθιστικής ζωής

Η καθιστική ζωή μας κάνει κακό και πολλές έρευνες έχουν αναδείξει αυτό το πρόβλημα της σύγχρονης ζωής. Αν και η έρευνα που παρουσιάζουμε σήμερα εδώ, και η οποία δημοσιεύτηκε από ερευνητές του Παν/μιου της Γλασκώβης στο επιστημονικό περιοδικό “PLOS Medicine” τον Ιούλιο καταλήγει σε παρόμοια συμπεράσματα, γίνεται συγκεκριμενοποίηση του τρόπου με τον οποίο αθροίζονται οι ώρες της καθιστικής ζωής ανά ημέρα. 

 

Πιο συγκεκριμένα, σε ανάλυση δεδομένων της βρετανικής βάσης βίο-δεδομένων (UK Biobank) από 91292 άτομα που παρακολουθήθηκαν για περίπου 12 έτη, υπήρξε διάκριση ανάμεσα σε εκείνους που βρίσκονταν καθισμένοι (ή ξαπλωμένοι ενώ ήταν ξύπνιοι, κατά τη διάρκεια της ημέρας) για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα άνω των 30 λεπτών και σε εκείνους που είχαν μικρότερα ή διακοπτόμενα τέτοια διαστήματα. Η πρώτη κατηγορία συσχετίστηκε με υψηλότερο ρίσκο εμφάνισης καρκίνου (διαφόρων τύπων) και θανάτου από αυτόν κατά 9% ενώ η δεύτερη κατηγορία είχε αντίστοιχη μείωση σε αυτό το ρίσκο.

 

Στατιστικά, αντικαθιστώντας 1 ώρα καθιστικής ζωής την ημέρα από έστω και ελαφριά φυσική δραστηριότητα, συσχετίζεται με 12% μειωμένο ρίσκο θανάτου από καρκίνο. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι, φαίνεται πως έχει σημασία όχι μόνο το άθροισμα των ωρών καθιστικής ζωής ανά ημέρα, αλλά και το πώς αυτές κατανέμονται. Δηλαδή έχει σημασία αν το άτομο κάθεται για πολλές ώρες χωρίς διάλειμμα ή τις ίδιες ώρες αλλά με διαλείμματα στο ενδιάμεσο.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1004767

 

Περισσότερα για την αντιμετώπιση των ασθενειών, τη γεροντολογία, αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας! 

 

 

Περσείδες 2026

Η «βροχή των Περσειδών», η γνωστή καλοκαιρινή «βροχή μετεώρων», κορυφώνεται κάθε χρόνο τις νύχτες από 9/8 ως και 13/8 με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα τα βράδια 11/8 και 12/8. Ευτυχώς φέτος, το φως του φεγγαριού δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στη θέασή της, καθώς τα βράδυ της κορύφωσης, θα βρισκόμαστε σε φάση νέας σελήνης. 

 

Όσοι ξενυχτήσουν, είτε με καλή παρέα είτε μόνοι, και έχοντας την απαραίτητη υπομονή, κάτω από τον έναστρο ουρανό, δεν αποκλείεται να δουν και κάποιο πολύ μεγάλο και εντυπωσιακό μετέωρο, όπως συνήθως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις. Αυτά, πολλές φορές, καταγράφονται νωρίς το βράδυ όσο ο αστερισμός του Περσέα είναι ακόμη χαμηλά. Στη συνέχεια, υπάρχουν αυξομειώσεις στη συχνότητα, ενώ προς το ξημέρωμα καταγράφονται περισσότερα.

 

Τα μετέωρα φαίνονται σαν να έρχονται από τον αστερισμό του Περσέα (βορειοανατολικά στον ουρανό), για αυτό ονομάζονται και «Περσείδες», ωστόσο ο παρατηρητής μπορεί να κοιτάει οπουδήποτε στον ουρανό και κατά προτίμηση στα πιο σκοτεινά τμήματα (με τη λιγότερη φωτορύπανση στο σημείο που βρίσκεται).

 

Φέτος δεν αναμένεται κάποια έξαρση στη δραστηριότητά των «Περσειδών», επομένως στην κορύφωσή της αναμένονται γύρω στα 80-100 μετέωρα ανά ώρα, υπό την προϋπόθεση ότι ο παρατηρητής είναι σε απολύτως σκοτεινό μέρος, στην ύπαιθρο μακριά από κάθε φως και η νύχτα είναι ανέφελη.

Ωστόσο, από του χρόνου αναμένεται να υπάρξει ενδιαφέρον. Όσοι έχετε τον τόμο ΙΙ από τα "Φυσικά φαινόμενα", γνωρίζετε γιατί.

 

Ώρες ανατολής και δύσης Σελήνης για την Ελλάδα τον Αύγουστο του 2026: https://www.timeanddate.com/moon/greece/athens?month=8...

 

Πολλά περισσότερα για τα μετέωρα, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, την συχνότητα εμφάνισής τους, τον κίνδυνο σύγκρουσής τους με την Γη, τις «καταιγίδες μετεώρων» που αναμένονται στο μέλλον, με χάρτες, εικόνες, διαγράμματα κ.α. θα βρείτε στις σελ. 59 και 68 του τόμου ΙΙ του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Ο «αστέρας του Scholz» και το άστρο HD7977

Πριν από περίπου 70000 έτη, ένα διπλό σύστημα αστέρων με όνομα «αστέρας του Scholz», από το επίθετο του αστρονόμου που το ανακάλυψε το 2013, πέρασε από το νέφος Oort, φτάνοντας σε απόσταση μόλις 1 έτους φωτός από τη Γη! Στη μικρότερη απόστασή του, αυτό το άστρο (διπλό σύστημα για την ακρίβεια), υπολογίζεται πως θα είχε φαινόμενο μέγεθος +11 στον νυχτερινό ουρανό. Αυτή τη στιγμή, το συγκεκριμένο διπλό σύστημα βρίσκεται περίπου 20 έτη φωτός μακριά μας. Δεν είναι όμως το μόνο!

 

Η αποστολή Gaia της ESA ξεκίνησε το 2013 (και δεν είχε συμμετοχή στην ανακάλυψη του παραπάνω αστέρα) με σκοπό να καταγράψει την θέση και την τροχιά διαφόρων άστρων με ακρίβεια, και κατέληξε σε έναν μακροσκελή κατάλογο με μερικά δισεκατομμύρια καταγεγραμμένα άστρα. Από αυτά ξεχωρίζουν λιγότερα από 20 άστρα, τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά, με αστρονομικούς όρους, στον Ήλιο μας. Η αποστολή αυτή μας βοήθησε να κατανοήσουμε την κίνηση των άστρων όπως ποτέ πριν και αποκάλυψε πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ «γειτονικών» άστρων και του ηλιακού μας συστήματος.

 

Μία τέτοια αλληλεπίδραση αναλύεται σε έρευνα προς δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό “The Planetary Science Journal”, μεταξύ του άστρου HD7977 το οποίο μοιάζει με τον Ήλιο μας και βρίσκεται στον αστερισμό της Κασσιόπης. Στην έρευνα αναφέρεται πως πριν 2.5 εκατομμύρια έτη, το άστρο αυτό είχε προσεγγίσει τον Ήλιο αρκετά και βρέθηκε σε απόσταση μεταξύ 6000 – 10000 AU (Αστρονομικών Μονάδων, όπου 1 AU είναι η απόσταση Γης – Ήλιου και χρησιμοποιείται ως μέτρο σύγκρισης αστρονομικών αποστάσεων).

 

Αυτή η κοντινή διέλευση του συγκεκριμένου άστρου, φαίνεται να επηρέασε βαρυτικά κάποια από τα αντικείμενα στο νέφος Oort (μια «αποθήκη» κομητών που περικυκλώνει το ηλιακό μας σύστημα και εκτείνεται σε αποστάσεις από 2000 ως 100000 AU) με αποτέλεσμα να προκαλέσει μια «βροχή» νέων κομητών μεγάλης περιόδου προς το εσωτερικό ηλιακό σύστημα, η οποία καταγράφεται μέχρι τις μέρες μας. 

 

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, επειδή η προσομοίωση κομητών μεγάλης περιόδου ενέχει αβεβαιότητα, αναμένονται νεότερα δεδομένα εντός ενός έτους από το Gaia, που θα βοηθήσουν στην επαλήθευση ή μη αυτής της υπόθεσης. Σε αυτό προστίθεται και η βοήθεια με πολύτιμα δεδομένα από το παρατηρητήριο “Vera Rubin” για το οποίο έχουμε αναφερθεί λεπτομερώς σε παλαιότερες αναρτήσεις μας.

 

Επειδή η διέλευση του αστέρα του Scholz είναι πιο πρόσφατη σε σχέση με εκείνη του HD7977, οι βαρυτικές συνέπειες του πρώτου στο νέφος Oort αναμένεται να παρατηρηθούν σε περίπου 1 εκατομμύριο έτη από σήμερα.

 

Έρευνα εγκεκριμένη για δημοσίευση στο “The Planetary Science Journal”: https://arxiv.org/abs/2606.25069

 

Σχήμα: το νέφος Oort σε σχέση με το ηλιακό μας σύστημα (μικροσκοπικό παραλληλόγραμμο στο κέντρο του νέφους). Public Domain.

 

Περισσότερα για τον αστέρα του Scholz, άλλους αστέρες που έχουν πλησιάσει ή θα πλησιάσουν στο μέλλον τον Ήλιο αλλά και πολλά άλλα για τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

3D επεξεργαστές και nanostacking

Το 2025, στο συνέδριο “Symposium on VLSI Technology and Circuits”, παρουσιάστηκε μία νέα τεχνική ανάπτυξης chips με τρανζίστορ διάστασης μικρότερης του 1 νανομέτρου (nm) και συγκεκριμένα 0.7 nm. Η τεχνική αυτή ονομάζεται “Nanostacking”, εντός 5ετίας αναμένεται να βρίσκεται στην αγορά, ενώ σε μια δεκαετία θα την έχει κατακτήσει. Με τη νέα τεχνική μπορούν να τοποθετηθούν ως 100 δισεκατομμύρια τρανζίστορ σε ένα μικροσκοπικό chip, όταν με την τρέχουσα των 2 nm δεν ξεπερνούσαν τα 50. Παράλληλα, αντιμετωπίζονται και οι αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις καθώς, η νέα τεχνική πετυχαίνει 50% υψηλότερη απόδοση με 70% μείωση των ενεργειακών απαιτήσεων σε σχέση με την προηγούμενη τεχνική.

 

Ουσιαστικά νανο-στρώσεις από τρανζίστορ τοποθετούνται η μία πάνω στην άλλη, σε μια «τρισδιάστατη αρχιτεκτονική». Σε αυτήν την κλίμακα, αυτό το οικοδόμημα «χτίζεται» άτομο-προς-άτομο. Η ατομική κλίμακα βρίσκεται στο 1 Angstrom ή 0.1 nm προς την οποία θα φτάσει η IBM με αυτήν την νέα τεχνική. Οι συνέπειες αναμένεται να είναι μεγάλες σε κλάδους όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Κβαντική Υπολογιστική αλλά και σε συσκευές όπως οι βηματοδότες αλλά και οι αισθητήρες αυτοκινήτων και γενικότερα όπου χρησιμοποιούνται μνήμες SRAM (ένα είδος υπολογιστικής μνήμης που προσφέρει σχεδόν στιγμιαία -κάτω του 1 νανοδευτερολέπτου- πρόσβαση στα δεδομένα που αποθηκεύει).

 

Η 3D αρχιτεκτονική στα chips, συνοδευόμενη από εξειδικευμένες τεχνικές, ήταν μια πρόταση που υπήρχε από καιρό για την αντιμετώπιση προβλημάτων που ανακύπτουν, όταν τα τρανζίστορ μικραίνουν αρκετά, ώστε κβαντικά φαινόμενα να δημιουργούν προβλήματα. Δυο γνωστά προβλήματα σε αυτήν την κλίμακα είναι η «διαρροή πύλης» (gate leakage) που αποτελεί ανεπιθύμητη ροή φορτίου προς μέρη που δεν θα έπρεπε, μέσω του κβαντικού «φαινομένου της σήραγγας» από τα ολοένα λεπτότερα μονωτικά υλικά και η «παγίδευση φορτίου» (charge trapping) όπου ηλεκτρόνια παγιδεύονται σε ατέλειες του υλικού από το οποίο διέρχονται.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://ieeexplore.ieee.org/document/11074866

 

Εικόνα της νέας 3D αρχιτεκτονικής: IBM

 

Περισσότερα για τον νόμο του Moore, τις εξελίξεις στους υπερυπολογιστές αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!