Διαστημικά συντρίμια από τον ISS

Στις 27/4 ο αστροναύτης Chris Williams από τον ISS (Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) απαθανάτισε αυτή τη στιγμή με τεχνητά αντικείμενα (πιθανόν τμήμα δορυφόρου) να διαλύονται και να αναφλέγονται εισερχόμενα στη γήινη ατμόσφαιρα. Αυτό συνέβη την ώρα που ο αστροναύτης παρατηρούσε την προσέγγιση του οχήματος “Progress MS-34” με προμήθειες για τον ISS. Τότε, είδε αυτό το συμβάν ακριβώς από κάτω του, καθώς περνούσε πάνω από τη δυτική Αφρική.

 

Όπως έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας, μια ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε μετέωρα (φυσικό αντικείμενο) και «διαστημικά σκουπίδια» (τεχνητό αντικείμενο), είναι ότι τα τελευταία κινούνται αργά και λάμπουν για αρκετά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ συνήθως συνοδεύονται και από πολλά περισσότερα θραύσματα που λάμπουν. Στη φωτογραφία βλέπουμε ακριβώς αυτό.

 

Φωτογραφία: NASA / ISS / JSC / ESRS / University of Texas at El Paso / Chris Williams / Kevin M. Gill (CC BY 4.0)

 

Μάθετε περισσότερα για τα «διαστημικά σκουπίδια», τις απειλές και το «σύνδρομο Kessler», στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Μάθετε περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Τα μοτίβα της αρειανής άνοιξης

Σε αυτή τη φωτογραφία που ελήφθη από την κάμερα HiRISE του δορυφόρου “Mars Reconnaissance Orbiter”, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη, βλέπουμε μια περιοχή κοντά στον βόρειο πόλο του πλανήτη, με παγωμένους αμμόλοφους.

 

Οι αμμόλοφοι που απεικονίζονται εδώ είναι παρόμοιοι με τους αμμόλοφους Barchan, που βρίσκονται συνήθως σε ερημικές περιοχές της Γης και έχουν γενικά σχήμα ημισελήνου με τις αιχμηρές άκρες των απότομων πλαγιών να είναι προσανατολισμένες προς την κατεύθυνση του ανέμου.

Οι λευκές περιοχές αποτελούνται από πάγους νερού και διοξειδίου του άνθρακα. Ο ξηρός πάγος δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό χειμώνα, όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. 

 

Κατά την άνοιξη, ο ήλιος θερμαίνει τις σκουρόχρωμες περιοχές της άμμου (οι οποίες αποτελούνται από ολιβίνη και πυροξένη) αποτελεσματικότερα. Η συσσωρευμένη θερμότητα οδηγεί τον υπερκείμενο διαφανή ξηρό πάγο να εξαχνωθεί (δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση) απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και οι τοπικές μικροεκρήξεις (λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος) εκτινάσσουν τη σκουρόχρωμη άμμο τριγύρω. Έτσι δημιουργούνται και τα μαύρα «εκρηκτικά» σημάδια που φαίνονται στη φωτογραφία. Μετά από λίγες εβδομάδες, οι αμμοθύελλες σβήνουν όλα αυτά τα σημάδια, για να ξαναδημιουργηθούν την επόμενη άνοιξη. 

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / University of Arizona (Public Domain image ESP_025118_2570)

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Megatsunami ύψους μισού χιλιομέτρου

Μπορείτε να φανταστείτε ένα κύμα να «σκαρφαλώνει» σε ύψος περίπου μισού χιλιομέτρου στην πλαγιά ενός βουνού; Αυτό είναι ένα παράδειγμα ενός megatsunami που συνέβη πέρυσι το καλοκαίρι στην περιοχή Tracy Arm στην Αλάσκα, όπου βρίσκεται η άκρη του παγετώνα South Sawyer. Η έρευνα για αυτό το συμβάν, δημοσιεύτηκε στις 6/5 στο επιστημονικό περιοδικό “Science”.

 

Τι συνέβη όμως εκεί; Όπως και σε παλαιότερες ανάλογες περιπτώσεις, έτσι και εδώ, σημαντικό ρόλο έπαιξε η ταχεία οπισθοχώρηση του παρακείμενου παγετώνα που παρατηρήθηκε περίπου 1 μήνα πριν το συμβάν. Αυτή συνέβαλε στην αποσταθεροποίηση της πλαγιάς, η οποία τελικώς κατέρρευσε στις 10/8/2025. Τουλάχιστον 64 εκατομμύρια κυβικά μέτρα βράχων έπεσαν μέσα στο νερό, και αυτό δημιούργησε με τη σειρά του ένα γιγάντιο κύμα (megatsunami), το οποίο ισοπέδωσε τη βλάστηση στις γειτνιάζουσες πλαγιές. Το μέγιστο ύψος στο οποίο ανήλθε το megatsunami στην απέναντι πλαγιά ήταν 481 μέτρα, δηλαδή σχεδόν μισό χιλιόμετρο. Η κατολίσθηση του υλικού, δημιούργησε δόνηση ισοδύναμη με σεισμό 5.4 βαθμών στην κλίμακα Richter.

 

Ο όρος megatsunami (μεγατσουνάμι) αναφέρεται σε ένα αξιοσημείωτα μεγάλο κύμα, πολύ μεγαλύτερο από τα γνωστά tsunami που βλέπουμε σε σεισμούς, το οποίο δημιουργείται από μια υπερβολικά μεγάλη μετατόπιση υλικού (π.χ. ολόκληρη πλαγιά βουνού) εντός υδάτινου όγκου. 

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/science.aec3187

 

Συγκριτικές δορυφορικές εικόνες: Landsat 8, 9 (OLI).

 

Φωτογραφία από το συμβάν, λίγες μέρες μετά (13.08.2025): USGS / John Lyons

 

Περισσότερα για τα tsunami, τα megatsunami αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!