Η μορφολογία του Ιαπετού

Ο Ιαπετός είναι ο τρίτος μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του Κρόνου με διάμετρο περίπου 1500 km και ανακαλύφθηκε το 1671 από τον αστρονόμο Giovanni Domenico Cassini. Ένα από τα πολύ ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του, είναι μία πολύ μακριά οροσειρά με μήκος άνω των 1500 km στον ισημερινό του με αποτέλεσμα να τον κάνει να μοιάζει από μακριά σαν «καρύδι». Η οροσειρά αυτή έχει τοπικά υψώματα της τάξης των 15 km. Στη φωτογραφία που τράβηξε το “Cassini” το 2007, βλέπετε τμήμα αυτής της οροσειράς. Μάλιστα περίπου στη μέση και λίγο πάνω αριστερά, υπάρχει ένα λευκό σημάδι που έχει προέλθει από σχετικά πρόσφατη σύγκρουση με συνέπεια να έχει αποκαλυφθεί πάγος από το υπόστρωμα.

 

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες, αλλά όχι ακόμη μια ευρέως αποδεκτή απάντηση για τη δημιουργία αυτής της οροσειράς, όπως μεταβολές στην ταχύτητα περιστροφής του δορυφόρου παλαιότερα ή την κατάρρευση ενός δαχτυλιδιού, ανάλογου με αυτά του Κρόνου, που μπορεί να τον συνόδευε.

 

Ο δορυφόρος αυτός είναι παλιρροϊκά συγχρονισμένος με τον Κρόνο κάτι αξιοσημείωτο, καθώς απέχει 2.5 φορές περισσότερο από τον Κρόνο σε σχέση με τον Υπερίωνα (άλλος φυσικός δορυφόρος του Κρόνου) ο οποίος δεν είναι παλιρροϊκά συγχρονισμένος. 

 

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του είναι οι δυο όψεις του. Μία σκοτεινή και μία φωτεινή και παγωμένη. Η αργή περιφορά του γύρω από τον Κρόνο προλαβαίνει να δημιουργήσει μια επαρκή διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στην επιφάνεια που έχει μέρα και σε εκείνη που έχει νύχτα. Με την πάροδο του χρόνου, πάγος από τη «θερμή» επιφάνεια εξαχνώνεται και επανασυμπυκνώνεται κυρίως στους πόλους του πλανήτη. Αυτό έχει δημιουργήσει μια σκοτεινή (θερμή) όψη και μια φωτεινή (παγωμένη) των οποίων η διαφορά ανακλαστικότητας εντείνει αυτή τη μεταφορά.

 

Τέλος, έχει ένα παρόμοιο χαρακτηριστικό με τον Μίμα (άλλο φυσικό δορυφόρο του Κρόνου) που έχει προέλθει από βίαιη σύγκρουση του παρελθόντος και τον κάνει να μοιάζει με το “Death Star” από το “Star Wars”.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / Space Science Institute

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, όπως και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!