Η αρειανή άνοιξη

Η κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), τράβηξε αυτή τη φωτογραφία της αρειανής επιφάνειας την άνοιξη του 2018. Οι πραγματικές διαστάσεις της επιφάνειας που απεικονίζεται, είναι της τάξης του χιλιομέτρου. Κατά την αρειανή άνοιξη, υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη», τα οποία βλέπουμε εδώ.

 

Καταρχάς, βλέπουμε τους γνωστούς αμμόλοφους. Στις υπήνεμες πλευρές τους υπάρχουν λευκές περιοχές οι οποίες αποτελούν παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα (ξηρό πάγο). Ο ξηρός πάγος δημιουργείται στην επιφάνεια του Άρη κατά τον αρειανό «χειμώνα», όπου μια τυπική θερμοκρασία είναι -120 βαθμοί Κελσίου. Ωστόσο, ο πάγος αυτός, στις αρειανές συνθήκες, δεν λιώνει αλλά εξαχνώνεται, δηλαδή περνά απευθείας από τη στερεά στην αέρια φάση, ενώ λόγω της πολύ χαμηλής πίεσης του αρειανού περιβάλλοντος, το κάνει αυτό με «εκρηκτικό» τρόπο. 

 

Κατά την άνοιξη, ο ήλιος θερμαίνει τις σκουρόχρωμες περιοχές της άμμου (οι οποίες αποτελούνται από ολιβίνη και πυροξένη) αποτελεσματικότερα. Η συσσωρευμένη θερμότητα οδηγεί τον υπερκείμενο διαφανή ξηρό πάγο να εξαχνωθεί απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και οι τοπικές μικροεκρήξεις εκτινάσσουν τη σκουρόχρωμη άμμο τριγύρω. Έτσι δημιουργούνται και οι σκοτεινές κηλίδες που φαίνονται στη φωτογραφία. Μετά από λίγες εβδομάδες, οι αμμοθύελλες σβήνουν όλα αυτά τα σημάδια, για να ξαναδημιουργηθούν την επόμενη άνοιξη.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στο τρίτομο έργο «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), το οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Αμμόλοφοι στον Άρη

Μοιάζουν με περίτεχνα κοσμήματα, αλλά πρόκειται για αμμόλοφους στον Άρη! Αυτές οι, σχεδόν παράλληλες, ζώνες αμμόλοφων βρίσκονται στον αρειανό κρατήρα Noachis Terra. Η φωτογραφία αντιστοιχεί σε πραγματικό πλάτος 5 km και ελήφθη σε τροχιά γύρω από τον Άρη από το “Mars Reconnaissance Orbiter” το οποίο βρίσκεται σε λειτουργία εδώ και 20 έτη.

 

Οι αμμόλοφοι ξεκινούν να σχηματίζονται, συνήθως πίσω ή πάνω από κάποια εμπόδια (π.χ. πέτρες, λόφους), με το μέτωπό τους κάθετα στη διεύθυνση του ανέμου. Οι αποστάσεις μεταξύ τους και το σχήμα τους, εξαρτώνται από την ένταση και τη διεύθυνση του ανέμου στην περιοχή. Ο άνεμος συμπαρασύρει κόκκους σκόνης, εναποθέτοντάς τους σταδιακά σε ψηλότερα σημεία και σχηματίζοντας έτσι τον αμμόλοφο. Στη συνέχεια ο ίδιος ο αμμόλοφος αποτελεί το «εμπόδιο» που θα προκαλέσει τη δημιουργία ενός ακόμη αμμόλοφου, σχεδόν παράλληλα με αυτόν, στην υπήνεμη πλευρά του κ.ο.κ. Στο πέρασμα του χρόνου, οι αμμόλοφοι αυτοί μπορεί να κινούνται, θυμίζοντας θαλάσσια κύματα αλλά σε πολύ αργή κίνηση.

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / UArizona

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Πτώση μετεωριτών στη Σελήνη

Στο βίντεο αυτό φαίνεται η πρόσκρουση τριών μετεωριτών, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, στην επιφάνεια της Σελήνης, τα ξημερώματα στις 15/12. Τα μετέωρα αυτά, πιθανόν να προήλθαν από την τότε εξελισσόμενη «βροχή των Διδυμίδων». Μια και η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα όπως η Γη, δεν υπάρχει κάποιο ορατό ίχνος πριν την πρόσκρουση του αντικειμένου στο σεληνιακό έδαφος. Η συγκεκριμένη λήψη έγινε με τηλεσκόπιο, από τον γνωστό, από παλαιότερες αναρτήσεις μας, Ιάπωνα ερασιτέχνη αστρονόμο, στην περιοχή Hiratsuka της Ιαπωνίας. Στο προφίλ του θα δείτε και άλλες τέτοιες παλαιότερες λήψεις. 

 

Πηγή: https://x.com/dfuji1

 

Πολλά περισσότερα για τα μετέωρα, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τη συχνότητα εμφάνισής τους, τον κίνδυνο σύγκρουσής τους με την Γη, τις «καταιγίδες μετεώρων» που αναμένονται στο μέλλον, με χάρτες, εικόνες, διαγράμματα κ.α. στις σελ. 59 και 68 του τόμου ΙΙ αλλά και στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Πυλώνες φωτός στον Καναδά

Πυλώνες φωτός (light pillars) στην περιοχή Mushaboom του Καναδά, όπως καταγράφηκαν στις 12/12, με τη θερμοκρασία να βρίσκεται στους -5 βαθμούς Κελσίου εκείνη την ώρα.

 

Πυλώνες (ή στήλες) φωτός, έχουμε δει σε διάφορες παλαιότερες αναρτήσεις μας. Αυτοί δημιουργούνται όταν υπάρχει κάποια πηγή φωτός χαμηλά και επίπεδοι παγοκρύσταλλοι ψηλά, οι οποίοι δρουν συνολικά ως κάτοπτρα, ανακλώντας το φως από την πηγή προς τον παρατηρητή. Άλλες φορές, πηγή φωτός είναι ο Ήλιος που δύει και άλλες φορές ακόμη και τα φώτα των πόλεων, σε κρύα κλίματα όπου οι παγοκρύσταλλοι αιωρούνται μέχρι αρκετά χαμηλά, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.

 

Φωτογραφία: Wanda Boutilier -- https://x.com/BoutilierWanda

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Μικροί αστεροειδείς ανακαλύπτονται συνεχώς και πολλές φορές αργά

Οι μικροί (διάμετρος μερικών δεκάδων μέτρων) αστεροειδείς που ανακαλύπτονται κάθε μήνα, κυριολεκτικά τελευταία στιγμή, λίγες μέρες ή και ώρες πριν, ή και καθόλου (βλέπε Chelyabinsk 2013), και η τροχιά τους περνά πολύ κοντά από τη Γη, είναι δεκάδες. Στο βίντεο, για παράδειγμα, βλέπετε την τροχιά 18 αστεροειδών που πέρασαν πολύ κοντά από τη Γη, πιο κοντά από τη Σελήνη, τον μήνα Νοέμβριο και ανακαλύφθηκαν εντός του μήνα εκείνου. 

 

Στο πρώτο τμήμα του βίντεο απεικονίζονται οι τροχιές των συγκεκριμένων αστεροειδών γύρω από τον Ήλιο (κέντρο), στο δεύτερο πάλι φαίνονται οι τροχιές τους ενώ η Γη είναι στο κέντρο και η λευκή τροχιά είναι εκείνη της Σελήνης γύρω από τη Γη, ενώ στο τρίτο παρουσιάζεται το τι θα βλέπαμε αν είχαμε μια κάμερα σε κάθε έναν από τους 18 αστεροειδείς, η οποία θα έβλεπε προς τη Γη.

 

Περισσότερα για τους τρέχοντες αστεροειδείς και μια λίστα με τα στοιχεία τους (κάτω δεξιά στη σελίδα), μπορείτε να βρείτε εδώ: https://minorplanetcenter.net/

 

Βίντεο: Tony Dunn -- https://bsky.app/profile/tony873004.bsky.social

 

Περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Ιριδισμοί στη βάση Amundsen–Scott της Ανταρκτικής

Μέσα Νοεμβρίου κοντά στη βάση Amundsen–Scott της Ανταρκτικής και ο ήλιος ήδη έχει περάσει πάνω από τον ορίζοντα, για το «καλοκαίρι». Οι ιριδισμοί κάτω από τον ήλιο, εξαιτίας των παγοκρυστάλλων στα νέφη, θυμίζουν κάτι από άλω και ίσως και κάτι από οριζόντιο τόξο. Ωστόσο πρόκειται για τμήμα ενός άλλου ατμοσφαιρικού οπτικού φαινομένου, της «κορώνας».

 

Το «στέμμα» ή «κορώνα» (ηλιακή ή σεληνιακή), αποτελείται από πολύχρωμους ομόκεντρους κύκλους, με κέντρο την εκάστοτε πηγή φωτός και δημιουργείται από την περίθλαση του φωτός από τα μικροσκοπικά σταγονίδια ή τους παγοκρυστάλλους (στη συγκεκριμένη περίπτωση) των νεφών. Εδώ, επειδή δεν εμφανίζεται ολόκληρη καθώς το στρώμα νεφών δεν είναι συμπαγές γύρω από τον Ήλιο, και δεν είναι προφανής η κυκλική γεωμετρία των πολύχρωμων κύκλων, συνήθως αποκαλείται απλά «ιριδισμός».

 

Φωτογραφία: Lea Schlickmann, IceCube / NSF

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Καλή χρονιά με οπτικό θέαμα από τον Καναδά

Καλή χρονιά με υγεία και χαρά για όλους τους φίλους μας! Δεν θα μπορούσαμε να μην ξεκινήσουμε τη νέα χρονιά με φως και θέαμα! Αυτά έβλεπε από το μπαλκόνι της στις 12/12, στο Saskatchewan του Καναδά η Cheryl Kaban σε ένα πολύ κρύο ξημέρωμα εκεί (θερμοκρασία -32 βαθμών Κελσίου με αίσθηση ψύχους -40).

 

Αιτία για αυτά τα οπτικά φαινόμενα, είναι οι αιωρούμενοι παγοκρύσταλλοι (diamond dust) που συνήθως απαντώνται σε χιονοδρομικά κέντρα, χιονισμένες πλαγιές και γενικότερα σε περιοχές χιονοστρωμένες με πολύ χαμηλές (αρνητικές) θερμοκρασίες όπως εδώ. Μάλιστα, κάποιοι από αυτούς διακρίνονται να αιωρούνται στη φωτογραφία αυτή. Αυτοί δρουν ως μικροσκοπικά πρίσματα διαθλώντας το φως. Οι συνθήκες που (συχνά) επικρατούν εκεί, είναι μια άσκηση εύρεσης σπάνιων οπτικών φαινομένων που υπό άλλες συνθήκες (π.χ. με τη βοήθεια των παγοκρυστάλλων σε νέφη) είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εμφανιστούν και να καταγραφούν.

 

Το φως που πέφτει σε αυτούς, σε συνδυασμό με το διαφορετικό σχήμα του καθενός, το πλήθος τους, την καθαρότητά τους και τις διαφορετικές γωνίες εισόδου του φωτός στους παγοκρυστάλλους, οδηγούν σε αυτό το υπερθέαμα. Αλλαγές στις παραπάνω ποιοτικές και ποσοτικές παραμέτρους, οδηγούν και σε διαφορετικά είδη και αριθμούς οπτικών φαινομένων που παρατηρούμε σε κάθε περίπτωση. Όσοι έχετε τον τόμο Ι από «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τότε με τους χάρτες αναγνώρισης των οπτικών φαινομένων στις σελίδες 81 και 82, θα μπορείτε να αναγνωρίσετε αυτά αλλά και κάθε άλλο αντίστοιχο φαινόμενο που μπορεί να δείτε! Στη συγκεκριμένη φωτογραφία, έχουμε την άλω των 22 μοιρών, τα αντίστοιχα παρήλια και στην κορυφή το ανώτερο εφαπτόμενο τόξο.

 

Φωτογραφία: Cheryl Kaban - https://x.com/kabanck

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!