Μικροί αστεροειδείς ανακαλύπτονται συνεχώς και πολλές φορές αργά

Οι μικροί (διάμετρος μερικών δεκάδων μέτρων) αστεροειδείς που ανακαλύπτονται κάθε μήνα, κυριολεκτικά τελευταία στιγμή, λίγες μέρες ή και ώρες πριν, ή και καθόλου (βλέπε Chelyabinsk 2013), και η τροχιά τους περνά πολύ κοντά από τη Γη, είναι δεκάδες. Στο βίντεο, για παράδειγμα, βλέπετε την τροχιά 18 αστεροειδών που πέρασαν πολύ κοντά από τη Γη, πιο κοντά από τη Σελήνη, τον μήνα Νοέμβριο και ανακαλύφθηκαν εντός του μήνα εκείνου. 

 

Στο πρώτο τμήμα του βίντεο απεικονίζονται οι τροχιές των συγκεκριμένων αστεροειδών γύρω από τον Ήλιο (κέντρο), στο δεύτερο πάλι φαίνονται οι τροχιές τους ενώ η Γη είναι στο κέντρο και η λευκή τροχιά είναι εκείνη της Σελήνης γύρω από τη Γη, ενώ στο τρίτο παρουσιάζεται το τι θα βλέπαμε αν είχαμε μια κάμερα σε κάθε έναν από τους 18 αστεροειδείς, η οποία θα έβλεπε προς τη Γη.

 

Περισσότερα για τους τρέχοντες αστεροειδείς και μια λίστα με τα στοιχεία τους (κάτω δεξιά στη σελίδα), μπορείτε να βρείτε εδώ: https://minorplanetcenter.net/

 

Βίντεο: Tony Dunn -- https://bsky.app/profile/tony873004.bsky.social

 

Περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Ο αστεροειδής “Donald Johanson” και η "Lucy"

Στις 20/4, το διαστημικό όχημα της NASA με το όνομα “Lucy”, μας έστειλε φωτογραφίες (μία εκ των οποίων είναι αυτή που συνοδεύει την ανάρτησή μας) καθώς περνούσε σε απόσταση μικρότερη από 1000 km από τον αστεροειδή “Donald Johanson” ο οποίος βρίσκεται στην εσωτερική ζώνη των αστεροειδών (μια ζώνη με αστεροειδείς που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο και βρίσκονται διασκορπισμένοι σε μια τροχιά ανάμεσα στον Άρη και τον Δία). Αυτή η διαστημική κοτρόνα έχει μήκος 8 km και μέγιστο πλάτος 3.5 km.

 

Η “Lucy” είναι μια διαστημική συσκευή που έχει αποστολή διάρκειας 12 ετών (ξεκίνησε στα τέλη του 2021) και αναμένεται να «συναντήσει» 8 διαφορετικούς αστεροειδείς (2 από την κύρια ζώνη των αστεροειδών όπως αυτός που «φιλοξενούμε» σήμερα) και 6 «τρωικούς» (αστεροειδείς που βρίσκονται στην τροχιά του Δία). Οι τελευταίοι θεωρούνται σημαντικοί, καθώς περιέχουν τις «πρώτες ύλες» της δημιουργίας του ηλιακού μας συστήματος, οι οποίες οδήγησαν στον μετέπειτα σχηματισμό των πλανητών.

 

Όπως αυτοί οι αστεροειδείς μπορεί να είναι «απολιθώματα» από την αρχή της δημιουργίας του ηλιακού συστήματος, έτσι και η “Lucy” από την οποία πήρε το όνομά της η διαστημική συσκευή, αποτελούσε το πρώτο γνωστό δείγμα ανθρώπου που είχε βρεθεί. Η “Lucy” ο μισός σκελετός της οποίας βρέθηκε απολιθωμένος στην Αιθιοπία το 1974 από τον παλαιοανθρωπολόγο Donald Johanson (από όπου πήρε το όνομά του ο αστεροειδής στον οποίο αναφερόμαστε σήμερα), χρονολογείται ότι έζησε περίπου 3.2 εκατομμύρια έτη πριν.

 

Η διαστημική συσκευή φέρει φασματογράφους και κάμερες ικανά να αναγνωρίσουν διάφορα στοιχεία στην επιφάνεια των αστεροειδών, να απεικονίσουν το θερμικό τους προφίλ και φυσικά να μας μεταφέρουν τις πιο αναλυτικές εικόνες των «τρωικών» αστεροειδών που θα έχουμε δει ποτέ.

 

Περισσότερα: https://science.nasa.gov/.../nasas-lucy-spacecraft.../

 

 

Φωτογραφία: NASA / Goddard / SwRI / Johns Hopkins APL / NOIRLab

 

Περισσότερα για τους κομήτες, τους αστεροειδείς, τη διαστημική εξερεύνηση αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), που μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Ανίχνευση αστεροειδών μερικών δεκάδων μέτρων

Η πλήρης χαρτογράφηση των αστεροειδών της αστρονομικής «γειτονιάς» μας, οι οποίοι μπορεί να γίνουν εν δυνάμει επικίνδυνοι για τη Γη, συνεισφέρει στην πλανητική μας άμυνα. Δεν είναι μόνο οι μεγάλοι αστεροειδείς με διάμετρο της τάξης των δεκάδων χιλιομέτρων, όπως αυτός που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους 66 εκατομμύρια έτη πριν το σήμερα και οι οποίοι έχουν συχνότητα εμφάνισης μια φορά στα μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια έτη, αλλά και οι αστεροειδείς της τάξης των δεκάδων μέτρων, όπως αυτός στην Tunguska το 1908 αλλά και ο πιο πρόσφατος στο Chelyabinsk το 2013.

 

Προς τούτο, μια ομάδα από το MIT κατάφερε να εφαρμόσει μια φωτογραφική τεχνική για να μπορέσει να ανιχνεύσει για πρώτη φορά αστεροειδείς τόσο μικρού μεγέθους, από τη ζώνη των αστεροειδών (η οποία βρίσκεται ανάμεσα στον Άρη και τον Δία). Με αυτήν την τεχνική μπορούμε πλέον να εντοπίσουμε αντικείμενα με διάμετρο ως και 10 μέτρα, ενώ πριν από αυτήν μπορούσαμε να διακρίνουμε αντικείμενα με διάμετρο όχι μικρότερη από αυτή του χιλιομέτρου (μέγεθος αρκούντως μεγάλο για καταστροφές παγκόσμιας κλίμακας εφόσον συγκρούονταν με τη Γη).

 

Η συγκεκριμένη ομάδα ερευνητών ήταν τμήμα μιας μεγαλύτερης ομάδας η οποία το 2016 είχε ανακαλύψει ένα πλανητικό σύστημα γύρω από το άστρο TRAPPIST-1, το οποίο βρίσκεται 40 έτη φωτός μακριά μας. Για να γίνει αυτή η ανακάλυψη, η ομάδα χρησιμοποίησε τεχνικές ώστε να μειώσει τον «θόρυβο» για να μπορέσουν να φανούν λεπτομέρειες όπως οι εξωπλανήτες εκείνου του συστήματος. Ο «θόρυβος» αυτός συχνά περιέχει και διερχόμενους αστεροειδείς του δικού μας πλανητικού συστήματος. Έτσι, αντιστρέφοντας την έρευνα αυτή τη φορά, οι ερευνητές προσπάθησαν να εφαρμόσουν αυτήν την τεχνική σε πιο πρόσφατες υπέρυθρες φωτογραφίες του JWST (James Webb Space Telescope) προς το σύστημα του TRAPPIST-1, για να εντοπίσουν τους διερχόμενους αστεροειδείς. Αυτοί μπορούν να φανούν ευκολότερα στο υπέρυθρο φάσμα (π.χ. για μήκος κύματος ακτινοβολίας ~ 10 μm), καθώς θερμαίνονται από τον Ήλιο και η υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπουν μπορεί να εντοπιστεί με σχετική ευκολία από το JWST. Η ερευνητική ομάδα τελικώς εντόπισε 138 αστεροειδείς με διάμετρο της τάξης των μερικών δεκάδων μέτρων.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41586-024-08480-z

 

Σχήμα: Ella Maru και Julien de Wit. Καλλιτεχνική αναπαράσταση της ανίχνευσης μικρών αστεροειδών στο υπέρυθρο φάσμα, με τη βοήθεια του JWST (βλέπε https://news.mit.edu/.../mit-astronomers-find-smallest...).

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους κομήτες, τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις διαφορές τους, την πιθανότητα πρόσκρουσής τους στη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Ο μετεωρίτης του Winchcombe

Στις 28/2/2021, μετεωρίτης με εκτιμώμενη διάμετρο 20 εκ., αφού φώτισε τον ουρανό της βόρειας Αγγλίας για περίπου 8’’, έπεσε στο έδαφος και το μεγαλύτερο κομμάτι του βρέθηκε σε έναν δρόμο της πόλης Winchcombe. Ήταν η πρώτη φορά που οι ερευνητές συλλέγουν μετεωρίτη τόσο γρήγορα, καθώς βρέθηκε μόλις 12 ώρες μετά την πτώση του (βλέπε φωτογραφία). Το βάρος όλων των κομματιών του μετεωρίτη, που ανακτήθηκαν και από γειτονικές περιοχές (εντός λίγων ημερών), είναι σχεδόν μισό κιλό.

 

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης του μετεωρίτη, ανακοινώθηκαν σε δημοσίευση στις 16/11 στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances. Η ανάλυση έδειξε ότι ο μετεωρίτης προήλθε από τη ζώνη των αστεροειδών, κοντά στην τροχιά του Δία και περιέχει νερό το οποίο είναι χημικά παρόμοιο με εκείνο στη Γη, υποστηρίζοντας έτσι τη θεωρία που λέει ότι οι αστεροειδείς έφεραν το πολύτιμο αυτό στοιχείο για τη ζωή, στον πλανήτη μας.

 

Τα μικρά σώματα που αρχικά συσσωρεύτηκαν στις εξωτερικές περιοχές του ηλιακού συστήματος (πέρα από την τροχιά του Δία) και απέφυγαν τις υψηλές θερμοκρασίες και την τήξη, είναι καίριας σημασίας για την κατανόηση της αρχικής σύνθεσης του πρωτοπλανητικού δίσκου του ηλιακού μας συστήματος. Αυτά τα μικρά σώματα, στη συνέχεια, ωθήθηκαν βαρυτικά από τους γιγάντιους πλανήτες (π.χ. Δίας, Κρόνος), προς αυτήν την ζώνη που σήμερα αποκαλούμε «κύρια ζώνη των αστεροειδών» (ανάμεσα στον Άρη και στον Δία). Οι μετεωρίτες που περιέχουν ανθρακούχο χονδρίτη, όπως αυτός του Winchcombe, είναι πιθανά θραύσματα αυτών των αστεροειδών και η σύνθεσή τους υποδεικνύει ότι έπαιξαν βασικό ρόλο στη μεταφορά νερού, αμινοξέων και οργανικών υλικών (βασικά συστατικά για τη ζωή) στη Γη και σε άλλους πλανήτες. 

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abq3925

 

Φωτογραφία από τον ερευνητή R. Wilcock: Το μεγαλύτερο κομμάτι του μετεωρίτη, διαλυμένο κατά την πρόσκρουσή του με το έδαφος, στην τοπική επαρχιακή οδό “Rob and Cathryn Wilcock’s driveway”. 

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, την πιθανότητα πρόσκρουσης με τη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Βολίδες, μετεωρίτες και μεγάλα μετέωρα που έχουν καταγραφεί από το 1988

Σε αυτόν τον χάρτη, φαίνονται όλα τα λαμπρά μετέωρα που έχουν καταγραφεί αυτόματα από αισθητήρες υπηρεσιών των ΗΠΑ, από το 1988 ως και σήμερα. Πιο συγκεκριμένα, εδώ καταγράφονται μετέωρα με φαινόμενο μέγεθος -5 και μικρότερο. Όσο πιο μικρό είναι αυτό το νούμερο, τόσο πιο λαμπρό είναι το μετέωρο. Για σύγκριση, σε αυτήν την κλίμακα, η Αφροδίτη μπορεί να φτάσει ως -4.9 περίπου, η Πανσέληνος ως -13 και ο Ήλιος ως -27.

 

Οι μικροί μωβ κύκλοι αντιστοιχούν σε απελευθέρωση ενέργειας ισοδύναμη με περίπου 0.5 κιλοτόνους εκρηκτικού TNT. Οι λίγο μεγαλύτεροι πράσινοι με περίπου 5 kt, οι πιο μεγάλοι με 50 kt, ενώ ο κίτρινος είναι μία ακόμη τάξη μεγέθους παραπάνω, ήτοι ~500 kt και αντιστοιχεί στον μετεωρίτη του Chelyabinsk στις 15/2/2013. Ο συγκεκριμένος, διαμέτρου περίπου 20 m, αποτελεί το μεγαλύτερο φυσικό αντικείμενο που εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα μετά από εκείνον στην Tunguska το 1908. Το φαινόμενο μέγεθός του, στιγμιαία, υπολογίζεται κάτω από -30, δηλαδή ξεπέρασε εκείνο του ήλιου, κάτι που αποδεικνύεται τόσο από το υλικό των διαφόρων καμερών αλλά και από τα εγκαύματα που αναφέρθηκαν στο δέρμα ανθρώπων που βρίσκονταν κοντά στην περιοχή του συμβάντος. 

 

Πηγή και δεδομένα: https://cneos.jpl.nasa.gov/fireballs/

 

 

Οι μετεωρίτες και οι κρατήρες τους

Οι περισσότεροι μετεωρίτες (μετέωρα ή «πεφταστέρια» κατά το κοινώς λεγόμενο, τμήμα των οποίων έχει περάσει από τη γήινη ατμόσφαιρα και έχει καταφέρει να φτάσει στην επιφάνεια της Γης) πέφτουν στη θάλασσα και αυτό είναι αναμενόμενο, καθώς το 70% του πλανήτη μας καλύπτεται από νερό. Ωστόσο, ορισμένες φορές πέφτουν και στην ξηρά, όπως με αυτόν που έπεσε στην Αριζόνα των ΗΠΑ, 50000 έτη πριν το σήμερα και τον κρατήρα του οποίου βλέπουμε σε φωτογραφία που ελήφθη από τον δορυφόρο LandSat 8 στις 16/5.

 

Ο συγκεκριμένος κρατήρας είναι «καλοδιατηρημένος» προσφέροντας πεδίο έρευνας για τους επιστήμονες. Ο μετεωρίτης που προκάλεσε αυτόν τον κρατήρα, εκτιμάται ότι είχε διάμετρο περίπου 50 μέτρων και θα κατέστρεφε μια μεγάλη πόλη αν έπεφτε σε αυτήν. Ο κρατήρας στο έδαφος έχει διάμετρο 1.2 km. 

 

Γενικότερα, δεν χρειάζεται να έχει μεγάλη διάμετρο ένας μετεωρίτης για να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Η τελική ταχύτητα που έχει λίγο πριν χτυπήσει το έδαφος, η γωνία με την οποία προσκρούει και το μέρος στο οποίο πέφτει (στεριά/θάλασσα) παίζουν μεγάλο ρόλο, ενώ μεγάλες καταστροφές μπορούν να προκληθούν και από την εκρηκτική εξαΰλωσή του σε σχετικά χαμηλό ύψος (π.χ. Chelyabinsk 2013 με διάμετρο μετεωρίτη ~20 m αλλά και Tunguska 1908 με εκτιμώμενη διάμετρο της τάξης των 100 m).

 

Ένας μετεωρίτης με διάμετρο της τάξης του χιλιομέτρου, είναι αρκετά μεγάλος για να έχει συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα. Για σύγκριση, ο μετεωρίτης Chicxulub που έπεσε στο Μεξικό πριν 65 εκατομμύρια έτη, και θεωρείται ως ο κύριος παράγοντας αφανισμού των δεινοσαύρων, είχε διάμετρο «μόλις» 15 km, με τον κρατήρα του να έχει διάμετρο 180 km.

 

Φωτογραφια: LandSat 8 (OLI), 16/5/2021.

 

 

Άλλη μία εντυπωσιακή «μονοκερωτίδα»

Άλλη μία λήψη από εντυπωσιακό μετέωρο στο Gulfport, στις νότιες ΗΠΑ στις 21/11 το βράδυ, κατά την διάρκεια της «βροχής μετεώρων» των α-μονοκερωτιδών. Αν και η λήψη είναι από κινητό, παρόλα αυτά είναι εντυπωσιακή!

Φωτογραφία: Pam Fleischmann / Πηγή: https://twitter.com/RicKearbeyWTSP

-------------------------------------------------------------------------

* α-μονοκερωτίδες: https://antisimvatikos.blogspot.com/2019/11/blog-post_15.html

**Περισσότερα για τα μετέωρα και τα μετεωροειδή, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, την συχνότητα εμφάνισής τους, τον κίνδυνο σύγκρουσής τους με την Γη, τα meteor storms που αναμένονται στο μέλλον, με χάρτες, εικόνες, διαγράμματα κ.α. στις σελ. 59 και 68 του τόμου ΙΙ του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε και από την σελίδα μας σε χαμηλότερη τιμή.

*** Δείτε τα περιεχόμενα των τόμων Ι και ΙΙ: https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_40.html