Κυριακή 31 Αυγούστου 2025

4 διαφορετικοί κόσμοι σε μία διαστημική φωτογραφία

Κατά την αποστολή «ετήσιας παραμονής» στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) η οποία αποτέλεσε «μαραθώνιο» για το ανθρώπινο σώμα, ο αστροναύτης Scott Kelly τράβηξε αυτή τη φωτογραφία τον Ιούλιο του 2015 και αυτή απεικονίζει, από κάτω προς τα πάνω, τη Σελήνη, την Αφροδίτη, τον Δία και τη Γη. Στη Γη διακρίνεται και η νυχτερινή φωταύγεια (airglow) πράσινου και κίτρινου χρώματος, την οποία έχουμε δει και σε άλλες αναρτήσεις μας. 4 διαφορετικοί κόσμοι σε μία φωτογραφία!

 
Η αποστολή ετήσιας παραμονής στον ISS είχε ως σκοπό την έρευνα των επιπτώσεων στην υγεία των αστροναυτών από τη μακρόχρονη παραμονή τους στο διάστημα. Καθώς ο Scott Kelly είχε και έναν ταυτόσημο δίδυμο αδερφό, ο τελευταίος που έμεινε στη Γη βοήθησε ως «υποκείμενο ελέγχου και σύγκρισης» όσο αφορά τις επιπτώσεις του διαστημικού ταξιδιού. Μαζί με τον Scott Kelly, αυτές τις 340 μέρες παραμονής στον ISS, ήταν και ο Ρώσος κοσμοναύτης Mikhail Kornienko.
 
Φωτογραφία: NASA / Scott Kelly 
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 
Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τους εξωπλανήτες αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 
 

Σάββατο 30 Αυγούστου 2025

Στα ίχνη του παγετώνα Múlajökull

Βρισκόμαστε στην Ισλανδία όπου βλέπουμε τον παγετώνα Múlajökull, ο οποίος έχει τη χαρακτηριστική μορφή που μοιάζει με «πόδι του ελέφαντα» (piedmont glacier). Αυτό το είδος παγετώνα, εξαπλώνεται σε σχήμα λοβού και δημιουργείται όταν ο πάγος ρέει αργά από μια απότομη κοιλάδα βρίσκοντας έξοδο σε μια σχετικά επίπεδη πεδιάδα.
 
Τα περιφερειακά του όρια αφήνουν τα σημάδια τους στο έδαφος τριγύρω, σε περιόδους επέκτασής του, κάτι που έχει συμβεί 8 φορές από το 1924. Τα πιο μακρινά, εξωτερικά του όρια εκτιμάται ότι σχηματίστηκαν κάποια στιγμή από το 1717 ως το 1760, όταν ο παγετώνας είχε τη μέγιστη έκτασή του κατά τη «Μικρή Παγετωνική Περίοδο» (Little Ice Age).
 
Κατά τις οπισθοχωρήσεις του, εμφανίζεται μια σειρά από μικρούς λοφίσκους γύρω του, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν πολύχρωμες λίμνες όπως αυτές στη φωτογραφία. Οι λίμνες που βρίσκονται πιο κοντά στον παγετώνα, περιέχουν νερό που είναι πλουσιότερο σε ιζήματα με αποτέλεσμα να είναι πιο θολές και να έχουν μια απόχρωση πιο κιτρινωπή – καφέ. Αυτές που είναι πιο μακριά, έχουν λιγότερα αιωρήματα, με αποτέλεσμα να φαίνονται πιο «καθαρές» με χρώμα γαλαζοπράσινο. Σε ορισμένες περιπτώσεις αρκετά παλαιών λιμνών, οι οποίες μπορεί να έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε διάφορα άλγη, το χρώμα τους μετατοπίζεται προς το βαθύ πράσινο.
 
Φωτογραφία: LandSat 8 (OLI), 14.06.2025
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 
 

Παρασκευή 29 Αυγούστου 2025

"Νεογέννητο" πλανητικό σύστημα με εξωπλανήτη

Βρισκόμαστε 434 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Αετού και βλέπουμε τη φωτογραφία ενός «νεογέννητου» πλανητικού συστήματος, ηλικίας μόλις 5 εκατομμυρίων ετών. Στο κέντρο των δακτυλίων βρίσκεται (σκιασμένο) το άστρο με όνομα WISPIT 2 και είναι παρόμοιο με τον Ήλιο μας.

 
Το πιο εντυπωσιακό σε αυτή τη φωτογραφία, είναι ο «νεογέννητος» εξωπλανήτης (με όνομα WISPIT 2b) που έχει σχηματιστεί «σκουπίζοντας» όλο το υλικό στην τροχιά του και αφήνοντας πίσω του ένα κενό στον δίσκο σκόνης και αερίων που περιβάλλουν το άστρο. Η μάζα του είναι περίπου 5 φορές αυτής του Δία, ενώ η απόστασή του από το μητρικό του άστρο, είναι περίπου δεκαπλάσια σε σχέση με αυτή του Δία από τον Ήλιο. 
 
Οι σκοτεινοί αυτοί δακτύλιοι «μαρτυρούν» τις τροχιές των μελλοντικών εξωπλανητών σε νέα πλανητικά συστήματα όπως αυτό και είναι συναρπαστικό να μπορούμε να επιβεβαιώσουμε, με απευθείας φωτογράφιση, αυτή τη θεωρία. Για τη συγκεκριμένη λήψη, χρησιμοποιήθηκε το VLT (Very Large Telescope) στη Χιλή.
 
Περισσότερα για τους εξωπλανήτες, τη διαστημική εξερεύνηση, αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 24 Αυγούστου 2025

Τα νυχτερινά φωτεινά νέφη από τον ISS

Πώς θα φαίνονταν τα νυχτερινά φωτεινά νέφη (ή νυχαυγή νέφη) από το διάστημα; Αυτήν την ερώτηση απαντά η συγκεκριμένη φωτογραφία που ελήφθη στις 14/7 από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Τα νυχτερινά φωτεινά νέφη είναι ένα στρώμα αραιών νεφών που βρίσκεται σε πολύ μεγαλύτερο ύψος, γύρω στα 80 km, σε σχέση με τα γνώριμα νέφη της τροπόσφαιρας (~10-15 km) με τα οποία είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Είναι ορατά σε χρονικό εύρος 1-2 μηνών πέριξ του θερινού ηλιοστασίου και σε σχετικά μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (συνήθως μεταξύ 50o και 70o αν και σε σπάνιες περιπτώσεις καταγράφονται και σε χαμηλότερα πλάτη, π.χ. και στην Ελλάδα το 2021: https://www.facebook.com/TaFisikaFainomena/posts/1015982749208483), μετά τη δύση του Ηλίου. 
 
Τα νέφη αυτά φωτίζονται από τον Ήλιο, ενώ αυτός βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα (ανάμεσα στις 6 και 18-20 μοίρες κάτω από τον ορίζοντα του παρατηρητή) και αποκτούν ένα χαρακτηριστικό μπλε χρώμα, λόγω της απορρόφησης του ερυθρού μέρους του ορατού φάσματος του ηλιακού φωτός από το όζον της στρατόσφαιρας.
 
Χρειάζονται ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες για να σχηματιστούν (από –120 βαθμούς Κελσίου και χαμηλότερα), ώστε να ευνοείται η ύπαρξη παγοκρυστάλλων διαμέτρου ~0.1 μικρομέτρων. Επίσης, θα πρέπει να υφίστανται υδρατμοί (προερχόμενοι από χαμηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα ενδεχομένως με την ανυψωτική βοήθεια ατμοσφαιρικών βαρυτικών κυμάτων ή από αντιδράσεις υδροξυλίου με μεθάνιο) και πυρήνες συμπύκνωσης (π.χ. σκόνη από μετέωρα ή από ηφαίστεια). 
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Σάββατο 23 Αυγούστου 2025

Android Earthquake Alert στο κινητό σας

Όσοι έχετε Android, έχετε και τη δυνατότητα να ειδοποιηθείτε για σεισμό που επίκειται σε δευτερόλεπτα ως και 1’ πριν αρχίσει να σείεται το έδαφος κάτω από τα πόδια σας. Μάλιστα, πολλοί μπορεί ήδη να έχετε λάβει ειδοποιήσεις για πρόσφατους σεισμούς και να νιώσατε τη δόνηση μερικά δευτερόλεπτα αργότερα. Πώς συμβαίνει αυτό;

 
Πρόκειται για το AEA (Android Earthquake Alert – δηλαδή συναγερμός σεισμού Android), το οποίο ξεκίνησε από τις ΗΠΑ το 2020 και σταδιακά επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο. Όταν ξεκινούν οι πρώτες ανεπαίσθητες δονήσεις, τότε τα κινητά που βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο, τις ανιχνεύουν με τα ενσωματωμένα επιταχυνσιόμετρά τους και βρίσκουν σχεδόν άμεσα το επίκεντρο. Στη συνέχεια στέλνουν ειδοποιήσεις στους χρήστες της ευρύτερης περιοχής που πρόκειται να επηρεαστεί (κατά προσέγγιση). Επειδή οι ειδοποιήσεις στέλνονται πολύ ταχύτερα από ό,τι ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα, οι χρήστες που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από το επίκεντρο θα έχουν στη διάθεσή τους αρκετά πολύτιμα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που θα λάβουν την ειδοποίηση, ώστε να προστατευτούν.
 
Από το 2021 ως και το 2024, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Science” στις 17/7, το σύστημα AEA έστειλε ειδοποιήσεις για 1279 σεισμικά γεγονότα, με μόλις 3 από αυτά να είναι “false alarms” (ψευδώς θετικά) εκ των οποίων τα 2 προκλήθηκαν από καταιγίδα. Επίσης, το 85% των χρηστών που έλαβε ειδοποίηση, ένιωσε δόνηση και το 36% την έλαβε πριν η δόνηση αρχίσει.
 
Ο αλγόριθμος αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω, καθώς έχουν υπάρξει και αστοχίες, όπως στον σεισμό της Τουρκίας-Συρίας το 2023, όπου υποεκτιμήθηκε από το μοντέλο και στάλθηκαν ειδοποιήσεις σε ελάχιστους. Στις μετέπειτα βελτιώσεις, η ομάδα της Google κάνοντας μια προσομοίωση του τότε σεισμού με τον βελτιωμένο αλγόριθμο, διαπιστώθηκε ότι αυτός θα είχε στείλει ειδοποιήσεις σε πάνω από 10 εκατομμύρια χρήστες, πιθανότατα σώζοντας αρκετές ζωές.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/science.ads4779
 
Ο χάρτης από την παραπάνω έρευνα, δείχνει τους σεισμούς που ανιχνεύθηκαν και για τους οποίους στάλθηκαν προειδοποιήσεις από το ΑΕΑ.
 
Περισσότερα για τους σεισμούς, τα ηφαίστεια αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Παρασκευή 22 Αυγούστου 2025

Ο κυκλώνας Erin μέσα από το "μάτι" του

Ο κυκλώνας Erin, ο οποίος επηρέασε τα νησιά της Καραϊβικής και έφτασε στη μέγιστη κατηγορία 5 της κλίμακας Saffir-Simpson στις 16/8, με μέγιστη καταγεγραμμένη ταχύτητα ανέμου τα 260 km/h και χαμηλότερη πίεση στο κέντρο του τα 915 hPa, χάρισε δυο εντυπωσιακά πλάνα στους επαγγελματίες που, με κίνδυνο της ζωής τους, πετάνε στο «μάτι» κάθε κυκλώνα για να πάρουν πολύτιμες μετρήσεις.

 
Το πρώτο πλάνο είναι στιγμιότυπο από το βίντεο των “Hurricane Hunters” (αποτελούν μέρος της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ), το οποίο μπορείτε να βρείτε εδώ: https://x.com/53rdWRS/status/1956826995263766946 και δείχνει πώς το αεροπλάνο τους εισερχόμενο στο κέντρο ή «μάτι» του κυκλώνα Erin αντικρίζει τον Ήλιο. 
 
Το κέντρο ενός κυκλώνα, είναι η πιο «ήσυχη» περιοχή του όπου επικρατεί ασθενής άνεμος, ενώ εκεί σημειώνεται η χαμηλότερη πίεσή του. Γύρω από αυτό, υπάρχει ένα «τείχος» νεφών και πνέουν σφοδρότατοι άνεμοι δημιουργώντας μια εξαιρετική αντίθεση κατά μήκος μόλις λίγων εκατοντάδων μέτρων.
 
Η δεύτερη φωτογραφία προέρχεται από την επίσημη σελίδα του εθνικού κέντρου κυκλώνων των ΗΠΑ (https://x.com/NHC_Atlantic) και είναι από αεροπλάνο που βρίσκεται στο «μάτι» αλλά κοιτάζει προς τη θαλάσσια επιφάνεια. Εκεί παρατηρήστε την εντυπωσιακή διαφορά στους ανέμους ανάμεσα στο «ήσυχο μάτι» (αριστερά) και στους σφοδρότατους ανέμους γύρω από αυτό (δεξιά). 
 
Περισσότερα για τους τυφώνες, τους κυκλώνες, τις τροπικές καταιγίδες, τις διαφορές τους, την κλίμακα Saffir-Simpson, αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 


 

Κυριακή 17 Αυγούστου 2025

Λάμψη κορώνας σε καταιγιδοφόρο νέφος στις ΗΠΑ

Αυτό το φυσικό φαινόμενο είδαν όσοι κοιτούσαν στην κορυφή των καταιγιδοφόρων νεφών, το απόγευμα στις 21/6 στο Anniston της Alabama των ΗΠΑ. Μια λευκή στήλη φωτός που αλλάζει απότομα σχήμα κάθε λίγο! Τι είναι όμως αυτό; Στα Αγγλικά ονομάζεται “crown flash” (στα Ελληνικά θα μπορούσαμε ίσως να το αποδώσουμε ως «λάμψη κορώνας» ή «λάμψη στέμματος») και πρόκειται για ένα αρκετά σπάνιο φαινόμενο που προκύπτει ως συνδυασμός της επιρροής του, διαρκώς μεταβαλλόμενου, ηλεκτρικού πεδίου του καταιγιδοφόρου νέφους πάνω στους παγοκρυστάλλους που βρίσκονται κοντά στην κορυφή του και της κατάλληλης θέσης του παρατηρητή ως προς τον Ήλιο.

 
Πιο συγκεκριμένα, αν και δεν υφίσταται ακόμη οριστική απάντηση για τον τρόπο δημιουργίας αυτού του φαινομένου, η επικρατούσα θεωρία υπαγορεύει ότι μικροσκοπικοί παγοκρύσταλλοι (σαν αυτούς που συμμετέχουν σε άλλα οπτικά φαινόμενα που έχουμε δει) οι οποίοι υφίστανται κοντά στις κορυφές αναπτυσσόμενων καταιγιδοφόρων νεφών, ανακλούν ή διαθλούν το ηλιακό φως προς τα μάτια του παρατηρητή. 
 
Γιατί όμως υπάρχουν αυτές οι απότομες αλλαγές στο σχήμα του; Το ηλιακό φως ανακλάται ή διαθλάται από αυτούς τους παγοκρυστάλλους, η διεύθυνση των οποίων καθορίζεται από το ισχυρό ηλεκτρικό πεδίο του καταιγιδοφόρου νέφους. Το πεδίο αυτό μεταβάλλεται απότομα κάθε φορά που συμβαίνει μια ανακατανομή του ηλεκτρικού φορτίου μέσα στο νέφος (π.χ. όταν εκδηλώνεται κεραυνός). Το αποτέλεσμα αυτής της απότομης μεταβολής, αποτυπώνεται και στον προσανατολισμό των παγοκρυστάλλων που συμμετέχουν στη δημιουργία αυτού του φαινομένου.
 
Βίντεο: Skyla Garmon --- Πηγή: https://twitter.com/spann
 
Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!