25 χρόνια για το βίντεο που δείχνει τη σταδιακή επέκταση του υπολείμματος του υπερκαινοφανούς του Kepler

Σε αυτό το βίντεο που χρειάστηκε 25 χρόνια για να δημιουργηθεί, βλέπουμε τη σταδιακή επέκταση του υπολείμματος του υπερκαινοφανούς του Kepler, όπως παρατηρήθηκε από το τηλεσκόπιο Chandra (στις ακτίνες Χ) και συνδυάστηκε με φωτογραφίες από το Pan-STARRS (στο ορατό φάσμα), από το 2000 ως και το 2025. 

 

Η συγκεκριμένη έκρηξη υπερκαινοφανούς συνέβη το 1604 και ο αστρονόμος J. Kepler ήταν ανάμεσα σε αυτούς που είχαν την τύχη να την παρατηρήσουν. Σήμερα γνωρίζουμε ότι επρόκειτο για έκρηξη υπερκαινοφανούς τύπου Ια. Αυτή προκύπτει από «λευκό νάνο» σε διπλό σύστημα αστέρων, ο οποίος απορροφά μάζα από τον «συνοδό αστέρα» του και μόλις περάσει μια κρίσιμη μάζα που λέγεται «όριο Chandrasekhar» και ισοδυναμεί με 1,44 ηλιακές μάζες, τότε η πίεση και η θερμοκρασία στον πυρήνα του είναι αρκετή για να εκκινήσει ανεξέλεγκτη θερμοπυρηνική σύντηξη και να οδηγήσει τελικά στην έκρηξη που καταστρέφει ολοκληρωτικά τον λευκό νάνο και αφήνει το υπόλειμμα που παρατηρούμε και στην συγκεκριμένη περίπτωση.

 

Το υπόλειμμα αυτό βρίσκεται 17000 έτη φωτός μακριά από τη Γη και εντός του Γαλαξία μας. Λάμπει στις ακτίνες Χ έντονα, καθώς το υλικό βρίσκεται σε θερμοκρασία εκατομμυρίων βαθμών από την έκρηξη. Για αυτό παρατηρείται από το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra (στις ακτίνες Χ) το οποίο βρίσκεται σε λειτουργία από το 1999. Η ψύξη του σε θερμοκρασία παρόμοια με αυτή του διαστήματος στο οποίο επεκτείνεται και αραιώνει σταδιακά, απαιτεί χρόνο της τάξης των δεκάδων ως εκατοντάδων χιλιάδων ετών. Το βίντεο αυτό απεικονίζει μια περιοχή που στην πραγματικότητα έχει μήκος περίπου 36 έτη φωτός. Δημοσιεύτηκε στις 6/1/2026 από την επίσημη σελίδα του Chandra X-ray Observatory.

 

Πηγές: Ακτίνες Χ: NASA / CXC / SAO – Ορατό φάσμα: Pan-STARRS

 

Περισσότερα για την Αστρονομία και την Αστροφυσική, τις μαύρες τρύπες, τους αστέρες νετρονίων, τους λευκούς και τους καφέ νάνους, τους ερυθρούς γίγαντες, τα νεφελώματα, την αστρική εξέλιξη και την πυρηνοσύνθεση, αλλά και πολλά άλλα θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!