Τι είναι το ανάλημμα;

Τι θα γινόταν αν βγαίνατε με την κάμερά σας και έναν ευρυγώνιο φακό, τόσο ευρυγώνιο ώστε να αποτυπώνεται όλος ο ουρανός πάνω από το κεφάλι σας και λαμβάνατε μία φωτογραφία κάθε μέρα την ίδια ώρα (εδώ στις 12 το μεσημέρι) από το ίδιο σημείο; Θα είχατε 365 φωτογραφίες και αν τις κάνατε βίντεο θα βλέπατε αυτό ακριβώς (για το βόρειο ημισφαίριο, και σε γεωγραφικό πλάτος περίπου 40 μοιρών)! 

 

Το οκτώ που σχηματίζει ο Ήλιος (κίτρινη τελεία) ονομάζεται ανάλημμα και το σχήμα οφείλεται σε 2 λόγους. Πρώτον, ο άξονας της Γης έχει κλίση περίπου 23.5 μοιρών σε σχέση με το επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο (λόξωση εκλειπτικής). Σε αυτόν οφείλεται η άνω-κάτω κίνηση του Ήλιου κατά τη διάρκεια ενός έτους στο ανάλημμα. Δεύτερον, η τροχιά της Γης είναι ελλειπτική γύρω από τον Ήλιο και σε αυτό, έμμεσα, οφείλεται η δεξιά-αριστερή κίνηση του Ήλιου κατά τη διάρκεια ενός έτους στο ανάλημμα. Επομένως, αν η Γη είχε απολύτως κυκλική τροχιά και ο άξονάς της μηδενική κλίση ως προς το επίπεδο της τροχιάς της, τότε το ανάλημμα θα ήταν ένα σημείο μόνο, καθώς ο Ήλιος θα εμφανιζόταν στο ίδιο σημείο, ακριβώς την ίδια ώρα, κάθε μέρα του έτους.

 

Στο βίντεο, στο κέντρο βρίσκεται το ζενίθ σας, το πάνω μέρος αντιπροσωπεύει τον βόρειο ορίζοντα (παρατηρήστε τον πολικό αστέρα και την μικρή αλλά και την μεγάλη Άρκτο) και το κάτω μέρος το νότιο ορίζοντα. Η τελεία που περνά ταχύτατα είναι η Σελήνη ενώ οι μικρότερες τελείες είναι οι άλλοι πλανήτες. Ο Ήλιος φτάνει στο μέγιστο (ανώτερο σημείο στο ανάλημμα, κοντά στο ζενίθ του παρατηρητή) το καλοκαίρι. Από πίσω, σε εκείνη την περίοδο, θα αναγνωρίσετε τον αστερισμό του Ωρίωνα (μην ξεχνάτε, είναι μέρα και όχι νύχτα), ενώ στο χαμηλότερο σημείο, τον χειμώνα, θα διακρίνετε τους αστερισμούς του Σκορπιού και Τοξότη. 

 

Βίντεο: Tony Dunn -- https://bsky.app/profile/tony873004.bsky.social

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στο τρίτομο έργο «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), το οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!