Υπόηχοι και "φαντάσματα"

Τα αποτελέσματα ενός πολύ ενδιαφέροντος πειράματος, δημοσιεύτηκαν στις 27/4 στο επιστημονικό περιοδικό “Frontiers in Behavioral Neuroscience” στην αναζήτηση συσχέτισης υπόηχων με αρνητικές ψυχολογικές και άλλες επιδράσεις στον άνθρωπο. Υπόηχος θεωρείται κάθε ήχος με συχνότητα κάτω από 20 Hz, το οποίο αποτελεί και κατώφλι ακοής για τον άνθρωπο. 

 

36 συμμετέχοντες υποβλήθηκαν στο ακόλουθο πείραμα. Κάθισαν σε ένα δωμάτιο μόνοι τους ακούγοντας μουσική διαφόρων ειδών. Παράλληλα, σε ένα άλλο δωμάτιο σε επιλεγμένες περιόδους, παράγονταν υπόηχος συχνότητας 18 Hz χωρίς να το γνωρίζουν. Στη συνέχεια, ρωτήθηκαν για την υποκειμενική τους εμπειρία καθώς άκουγαν μουσική, αν αντιλήφθηκαν υπόηχους, ενώ έδωσαν και δείγμα σάλιου.

Όπως και σε παλαιότερα αντίστοιχα πειράματα, κατά τη διάρκεια των υπόηχων, τους οποίους δεν αντιλήφθηκαν, υπήρξαν συναισθήματα άγχους, φόβου, θλίψης, εκνευρισμού ή ανησυχίας, δηλαδή αρνητικά. Στα δείγματα σάλιου, ανιχνεύτηκαν επίπεδα κορτιζόλης αυξημένα σε σχέση με εκείνα στις περιπτώσεις που άκουγαν μουσική χωρίς υπόηχους.

 

Οι υπόηχοι μπορούν να παραχθούν με φυσικό ή τεχνητό τρόπο γύρω μας. Από σεισμικά κύματα μέχρι ελαττωματικά ανεμιστηράκια σε συστήματα εξαερισμού. Μάλιστα, επιβλητικοί παλαιοί πύργοι και κάστρα, σωφρονιστικά και ψυχιατρικά ιδρύματα και γενικότερα κατασκευές με επιμήκεις διαδρόμους, παλαιότερης κατασκευής, είναι επιρρεπή σε δημιουργία υπόηχων όταν υπάρχει αερισμός στο εσωτερικό τους. 

 

Η σύνδεση μεταξύ υπόηχων και αρνητικών συναισθημάτων, είναι πιθανότατα ο λόγος για τον οποίο, πολλά τέτοια μέρη αναφέρονται ως «στοιχειωμένα» ή ότι έχουν «φαντάσματα». Ένα παράδειγμα τέτοιου μέρους στην Ελλάδα, είναι το Σανατόριο της Πάρνηθας (δεξιά φωτογραφία), ενώ στο εξωτερικό το “Eastern State” στις ΗΠΑ (αριστερή φωτογραφία). Παρατηρήστε την ομοιότητα όσο αφορά τους διαδρόμους και τον εξαερισμό τους από τις πόρτες στους πλευρικούς τοίχους. 

 

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πως ένας μεγάλος αριθμός τάφων της νεολιθικής εποχής σε Αγγλία και Ιρλανδία, είχαν κατασκευαστεί σκοπίμως με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργούνται θόρυβοι με τον αέρα, τέτοιοι που να προκαλούν δέος ή φόβο. Είχαν μεγάλους σε μήκος και σχετικά στενούς διαδρόμους με ελεύθερη είσοδο για τον αέρα, κάτι που αποτελεί ευνοϊκή διάταξη για τη δημιουργία υποήχων. 

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.frontiersin.org/.../fnbeh.2026.1729876/full

 

Αριστερή φωτογραφία: https://commons.wikimedia.org/.../File:Eastern_State...

 

Δεξιά φωτογραφία: https://commons.wikimedia.org/.../File:Old_Sanatorium...

 

Περισσότερα για τις επιστημονικές έρευνες σχετικά με τους υπόηχους και την ψυχολογική τους επίδραση στον άνθρωπο, θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!