Καταιγίδες από φωτιές στο Κάνσας

Ίσως ένα από τα πιο εντυπωσιακά βίντεο που δημιουργήθηκε με μια σειρά δορυφορικών φωτογραφιών, οι οποίες ελήφθησαν πάνω από το Κάνσας των ΗΠΑ στις 15/5. Στο κέντρο του πλάνου φαίνονται καπνοί από τις φωτιές που μαίνονταν εκείνη τη μέρα. Οι ενισχυμένοι άνεμοι τις εντείνουν και από κάποια στιγμή και μετά αναπτύσσονται pyrocumulus (σαν τα γνωστά νέφη cumulus που μοιάζουν με «βαμβάκι» αλλά με ανυψωτικό αίτιο την έντονη θερμότητα από τις πυρκαγιές) και εξελίσσονται σε pyrocumulonimbus*, δηλαδή σε καταιγιδοφόρα νέφη με αίτιο τη φωτιά. Εν ολίγοις, οι φωτιές δημιούργησαν τις δικές τους καταιγίδες. Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει, όμως το βλέπουμε όλο και συχνότερα.

 

*Αυτό το νέφος δημιουργείται σε μεγάλες πυρκαγιές και πρόκειται για καταιγιδοφόρο νέφος έντονης κατακόρυφης ανάπτυξης που προκαλείται από την ανύψωση πολύ θερμών αερίων μαζών, οι οποίες εκτονώνονται, ψύχονται και συμπυκνώνονται από ένα ύψος και πάνω. Δημιουργείται δηλαδή με τον ίδιο μηχανισμό που δημιουργούνται και οι θερμικές καταιγίδες του καλοκαιριού (χωρίς φωτιά), μόνο που σε αυτήν την περίπτωση τα ανοδικά ρεύματα είναι πολύ ισχυρότερα.

 

Πηγή: https://bsky.app/profile/weatherdak.bsky.social

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Εντυπωσιακός πυρο-σωρειτομελανίας πάνω από τον Καναδά, από αεροπλάνο

Σε αυτές τις δυο εντυπωσιακές, αλλά παράλληλα τρομακτικές, φωτογραφίες βλέπουμε ένα καταιγιδοφόρο νέφος κατακόρυφης ανάπτυξης, το αίτιο του οποίου βρίσκεται σε μία από τις μεγάλες φωτιές που καίνε (και) φέτος τον Καναδά. Ονομάζεται pyrocumulonimbus ή pyro-Cb συντομότερα, δηλαδή πυρο-σωρειτομελανίας. Οι λήψεις είναι από αεροπλάνο από τον Jeremy Scheetz που τις τράβηξε στις 16/8 στην πυρκαγιά του Crater Creek. 

 

Δυστυχώς, ανάλογα νέφη έχουμε δει και στη χώρα μας (π.χ. στις φωτιές του 2021 στην Πάρνηθα, όπου αναπτύχθηκαν pyro-Cu, δηλαδή πυρο-σωρείτες, βλέπε εδώ πανοραμικά https://1.bp.blogspot.com/.../Untitled_Panorama1_CC.jpg αλλά και στις πρόσφατες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο). Αυτά τα νέφη μπορούν να προκαλέσουν ασθενείς τοπικές βροχές (κάτι τέτοιο καταγράφηκε στη φωτιά της Πάρνηθας πριν λίγες ημέρες), ενώ σε πολύ μεγάλες φωτιές (π.χ. Καναδάς ή Αυστραλία 2020, βλέπε εδώ: https://www.facebook.com/TaFisikaFa.../posts/627243018082460), μπορούν να αναπτυχθούν αρκετά ώστε να έχουν και ηλεκτρική δραστηριότητα (κεραυνούς).

 

Φωτογραφίες: https://twitter.com/jeremy_scheetz. 

 

 

Πρωτόγνωρος καύσωνας για τον Καναδά

Ένας πρωτόγνωρος καύσωνας για την περιοχή του δυτικού Καναδά, συνέβη τις τελευταίες μέρες του Ιουνίου. Ρεκόρ θερμοκρασιών συνετρίβησαν κυριολεκτικά, καθώς σε αρκετές περιοχές τα παλιά ρεκόρ ξεπεράστηκαν κατά 6, 7 ως και 10 βαθμούς Κελσίου (ανάλογα την περιοχή). Οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεπέρασαν και τους 49 βαθμούς (αναφερόμαστε πάντα στον Καναδά και σε γεωγραφικά πλάτη άνω των 50 μοιρών…)

 

Πιο συγκεκριμένα, στο Lytton, στις 29/6, καταγράφηκε μέγιστη θερμοκρασία 49.6 βαθμών Κελσίου που, πλέον, αποτελεί και το νέο καναδικό ρεκόρ απόλυτα μέγιστης θερμοκρασίας. Τα προηγούμενα ρεκόρ ήταν 47.9 και 46.6 βαθμοί, και σημειώθηκαν μόλις μία μέρα και δυο μέρες πριν αντίστοιχα (28 και 27/6). Δηλαδή το ρεκόρ απόλυτα μέγιστης θερμοκρασίας έσπασε 3 φορές σε 3 διαδοχικές μέρες στον Καναδά! Ανάλογη είναι η κατάσταση και στις βορειοδυτικές ΗΠΑ.

 

Οι Καναδοί, χωρίς κλιματιστικά, αναγκάστηκαν να βρουν άλλους τρόπους για να κρατήσουν δροσερές τις οικίες τους, όπως την ανάρτηση αλουμινόχαρτων στα παράθυρά τους (βλέπε εικόνα από https://twitter.com/ninethreeseven).

 

 

Στις 29/6, άρχισαν να ξεσπάνε καταιγιστικές φωτιές, όπως αναμένετο. Ο Kyle Brittain από την περιοχή του Καναδά που επλήγη περισσότερο από τον καύσωνα, καταγράφει εντυπωσιακά pyrocumulonimbus (καταιγιδοφόρα νέφη που αναπτύσσονται από τις φωτιές αυτές - τα είχαμε δει και στις φωτιές της Αυστραλίας πέρυσι - βλέπε 2η εικόνα παρακάτω). 

 

 

Πηγή εικόνας: https://twitter.com/KyleTWN/status/1410094875387645952

 

Δυστυχώς, όπως ανακοινώθηκε επισήμως από τις αρχές, εκατοντάδες αιφνίδιοι θάνατοι στην περιοχή, οφείλονται πιθανότατα στον ακραίο και επίμονο καύσωνα, ενώ ο αριθμός των θυμάτων αναμένεται να αυξηθεί. Βλέπε και https://www.reuters.com/.../death-rate-soars-canadas.../

Pyrocumulonimbus στις δυτικές ΗΠΑ

Ένα εντυπωσιακό νέφος τύπου pyrocumulonimbus (ή Cumulonimbus flammagenitus όπως αποκαλείται), είχε την ευκαιρία να καταγράψει κατά την πτήση της από το San Jose προς το Las Vegas στις ΗΠΑ, στις 5/9, η Thalia Dockery. Δυστυχώς, οι φωτιές συνεχίζουν ακόμη και σήμερα σε πολλές περιοχές των δυτικών ΗΠΑ με την παρατεταμένη ξηρή και πολύ θερμή περίοδο που προηγήθηκε, να κάνει την κατάσταση αρκετά δυσκολότερη.

Τι είναι αυτό όμως το νέφος; Αυτό δημιουργείται σε πολύ μεγάλες πυρκαγιές και πρόκειται για καταιγιδοφόρο νέφος που προκαλείται από την εξαναγκασμένη και ιδιαίτερα βίαιη ανύψωση θερμών αερίων μαζών, που οδηγούνται σε συμπύκνωση από ένα ύψος και πάνω. Δημιουργείται δηλαδή με τον ίδιο μηχανισμό που δημιουργούνται και οι θερμικές καταιγίδες του καλοκαιριού (χωρίς φωτιά), μόνο που σε αυτήν την περίπτωση τα ανοδικά ρεύματα είναι πολύ ισχυρότερα.

Το καταιγιδοφόρο αυτό νέφος μπορεί να δώσει ότι και ένα "κανονικό" καταιγιδοφόρο νέφος, ήτοι βροχές που πολλές φορές μπορεί να σβήσουν εν μέρει την φωτιά που το προκάλεσε αλλά και κεραυνούς που μπορεί να προκαλέσουν νέες πυρκαγιές, ιδιαίτερα αν η περιοχή στην οποία πέφτουν είναι ταλαιπωρημένη από την ξηρασία.

Πρόδρομος του pyrocumulonimbus είναι το pyrocumulus που αποτελεί νέφωση σε ανάπτυξη αλλά όχι αρκετά ανεπτυγμένη ώστε να καταστεί καταιγιδοφόρα.

Φωτογραφία: Thalia Dockery -- https://twitter.com/SweetBrown_Shug

Καταιγιστικές φωτιές με Pyrocumulonimbus και overshooting top στην Αυστραλία

Από τις φωτιές στην Αυστραλία, έχουμε δει πολλές εντυπωσιακές και συνάμα τρομακτικές εικόνες, ενώ έχουμε αναφερθεί και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Κάποιες από αυτές τις εικόνες, είναι και οι παρακάτω, από την περιοχή Moss Vale της Νέας Νότιας Ουαλίας, στις 4/1.

Παρατηρήστε ένα pyrocumulonimbus όπως αποκαλείται. Ίσως να έχετε ακούσει τον όρο αυτές τις μέρες λόγω των ανεξέλεγκτων πυρκαγιών στην Αυστραλία. Τι είναι αυτό όμως; Αυτό δημιουργείται σε πολύ μεγάλες (καταιγιστικές) πυρκαγιές και πρόκειται για καταιγιδοφόρο νέφος που προκαλείται από την εξαναγκασμένη και ιδιαίτερα βίαιη ανύψωση θερμών αερίων μαζών, που οδηγούνται σε συμπύκνωση από ένα ύψος και πάνω. Δημιουργείται δηλαδή με τον ίδιο μηχανισμό που δημιουργούνται και οι θερμικές καταιγίδες του καλοκαιριού (χωρίς φωτιά), μόνο που σε αυτήν την περίπτωση τα ανοδικά ρεύματα είναι πολύ ισχυρότερα.

Το καταιγιδοφόρο αυτό νέφος μπορεί να δώσει ότι και ένα "κανονικό" καταιγιδοφόρο νέφος, ήτοι βροχές που πολλές φορές μπορεί να σβήσουν εν μέρει την φωτιά που το προκάλεσε αλλά και κεραυνούς που μπορεί να προκαλέσουν νέες πυρκαγιές, ιδιαίτερα αν η περιοχή στην οποία πέφτουν είναι ταλαιπωρημένη από την ξηρασία και τον συνεχή καύσωνα (όπως στην Αυστραλία).

Επίσης, στην μία εικόνα παρατηρήστε τον "θόλο" που έχει δημιουργηθεί στο pyrocumulonimbus, ψηλά στην κορυφή του. Αυτό ονομάζεται overshooting top και δημιουργείται όταν τα θερμά ανοδικά ρεύματα (εδώ από την φωτιά) έχουν αρκετή ορμή ώστε να υπερβούν το "ταβάνι" τους, δηλαδή το μέγιστο ύψος στο οποίο μπορούν να φτάσουν και συνήθως αυτό συμπίπτει με την τροπόπαυση. Το "ταβάνι" στην φωτογραφία αυτή οριοθετείται από το επίπεδο εκείνο στο οποίο το νέφος ψηλά διαχέεται πλέον οριζόντια. Εδώ, ο "θόλος" του overshooting top ωστόσο, ξεπερνά αυτό το επίπεδο και μάλιστα αρκετά!

Γενικότερα τώρα, η εξαναγκασμένη ανύψωση αερίων μαζών πάνω από το επίπεδο ισορροπίας τους, μπορεί να δημιουργήσει ταλαντώσεις οι οποίες π.χ. μπορούν να καταγραφούν ως ατμοσφαιρικά βαρυτικά κύματα στο airglow (για την ερμηνεία αυτών βλέπε και παλιότερες αναρτήσεις μας ή τον τόμο Ι του έργου μας). Για παράδειγμα, σε αυτήν την εικόνα από τον Ιούλιο του 2015, βλέπετε κυματισμούς στο αμυδρό πράσινο airglow, οι οποίοι φωτογραφήθηκαν στο Σούνιο, και προκλήθηκαν από τις πυρκαγιές που μαίνονταν εκείνη την νύχτα στην Αττική:

Φωτογραφίες από Αυστραλία: https://twitter.com/astromike91

---------------------------------------------

*Δείτε τα περιεχόμενα των τόμων Ι και ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», εδώ: https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_40.html και αποκτήστε τους τώρα μαζί με τα 3 δώρα μας, από την σελίδα μας!

**Για τους φοιτητές! Δείτε το δίτομο έργο των συνήθων διαφορικών εξισώσεων με λυμένα και άλυτα θέματα (με απαντήσεις), μεθοδολογίες και διαγράμματα επίλυσης, συνολικά 1040 σελίδων, με μόλις 20 ευρώ τελική τιμή! https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_21.html