Το Tonga μείωσε πρόσκαιρα κατά 0.1 βαθμούς Κελσίου τη θερμοκρασία στο νότιο ημισφαίριο

Η εντυπωσιακή έκρηξη του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Tonga στις 15/1/2022 γίνεται αντικείμενο μιας ακόμη έρευνας, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Nature Communications Earth & Environment” στα τέλη Μαρτίου. Σύμφωνα με αυτήν, οι συνέπειες της έκρηξης ήταν η πρόσκαιρη ψύξη του νοτίου ημισφαιρίου κατά 0.1 βαθμούς Κελσίου το 2023 και η σχεδόν αμελητέα θέρμανση του βορείου ημισφαιρίου.

 

Αρχικά δεν αναμενόταν κάποια ιδιαίτερη ψύξη σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς η ποσότητα θείου που παρήχθη από το ηφαίστειο δεν ήταν επαρκής για κάτι τέτοιο. Αυτό που αναμενόταν ήταν το ακριβώς αντίθετο, καθώς οι πολύ μεγάλες ποσότητες υδρατμών (οι οποίοι αποτελούν «θερμοκηπιακό» αέριο) που εισήχθησαν στη στρατόσφαιρα, θα ωθούσαν προς τα πάνω τη θερμοκρασία. 

 

Ωστόσο, μετά από έρευνα, παρατηρήσεις και ανάλυση του φαινομένου, τα σωματίδια θείου στο συγκεκριμένο ηφαίστειο ήταν 50% μικρότερα σε μέγεθος σε σχέση με εκείνα του ηφαιστείου Pinatubo (το οποίο, το 1991, με VEI 6, είχε ψύξει πρόσκαιρα αλλά σημαντικά το βόρειο ημισφαίριο). Το μικρότερο μέγεθος των συγκεκριμένων σωματιδίων και η μεγαλύτερη κινητικότητά τους, τα κάνει πιο αποτελεσματικά στην ανάκλαση του ηλιακού φωτός και τη συνεπαγόμενη ψύξη της ατμόσφαιρας. 

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s43247-025-02181-9

 

Λεπτομερές άρθρο με στοιχεία, έρευνες, γραφήματα, βίντεο, κ.α. για την έκρηξη του Tonga: https://antisimvatikos.blogspot.com/2022/01/tonga.html

 

Στη δορυφορική φωτογραφία φαίνεται η εντυπωσιακή έκρηξη του εν λόγω ηφαιστείου.

Περισσότερα για τον δείκτη εκρηκτικότητας ηφαιστείων VEI αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Τα "παροδικά φωτεινά συμβάντα" στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης

Το πιο πρόσφατο βιβλίο του Δρ. Χρήστου Ντουντουλάκη, τα «Παροδικά Φωτεινά Συμβάντα», θα μπορείτε να το βρείτε στην 21η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης στις 8-11/5/2025, στο stand των εκδόσεων «Οσελότος».

Το βιβλίο αυτό περιέχει μία εξήγηση (με κατανοητό τρόπο για όλους τους αναγνώστες που ψάχνονται να μάθουν περισσότερα) για όλες τις ηλεκτρικές εκκενώσεις της ανώτερης ατμόσφαιρας, όπως π.χ. τα red sprites ή «κόκκινα δαιμόνια». Ξεκινά από το πώς δημιουργούνται οι καταιγίδες και παρουσιάζει όλα τα φαινόμενα που προκύπτουν άμεσα ή έμμεσα από αυτές ως το όριο Karman (ή όριο του διαστήματος, σε ύψος 100 km από τη γήινη επιφάνεια).

 

Περισσότερα για την πρωτοποριακή ομάδα των Ελλήνων που καταγράφουν αυτά τα φαινόμενα, μπορείτε να βρείτε εδώ: https://antisimvatikos.blogspot.com/.../tles-greek...

 

Το βιβλίο αυτό μπορείτε, φυσικά, να το αποκτήσετε πάντοτε και από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Λεμούριοι και αντί-γήρανση

Οι λεμούριοι νάνοι της Μαδαγασκάρης, μπορούν να αντιστρέφουν πρόσκαιρα το «ρολόι» της κυτταρικής γήρανσης κατά την πολύμηνη περίοδο χειμερίας νάρκης. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Biology Letters” στις 12/2. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 15 λεμούριους οι οποίοι χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Την ομάδα που έπεσε σε νάρκη (με τη χρήση χαμηλών θερμοκρασιών ώστε να εξομοιωθούν οι χειμερινές συνθήκες που τους ωθούν σε αυτήν) και μια ομάδα που παρέμεινε ξύπνια.

 

Στην ομάδα που έπεσε σε νάρκη, παρατηρήθηκε ότι τα τελομερή μάκραιναν, όμως όταν ξυπνούσαν τότε το μήκος τους επέστρεφε στα προ της νάρκης επίπεδα. Η επιμήκυνση αυτή, πιθανόν να αποτελεί έναν μηχανισμό αντιμετώπισης της κυτταρικής φθοράς που προκύπτει κατά την αναθέρμανση και το ξύπνημα του οργανισμού τους. Ένα αντίστοιχο φαινόμενο έχει παρατηρηθεί στον οργανισμό των αστροναυτών στον ISS. Η επιμήκυνση των τελομερών βοηθά τα κύτταρα να διαιρεθούν περισσότερες φορές, επιμηκύνοντας έτσι και τη ζωή τους σε στρεσογόνες περιόδους. Αυτό φαίνεται να λειτουργεί καθώς οι λεμούριοι νάνοι ζουν πάνω από 2 φορές περισσότερο από τα υπόλοιπα θηλαστικά που έχουν παρόμοιο μέγεθος (30 έτη έναντι περίπου 12-15).

 

Κάθε φορά που ένα κύτταρο διαιρείται, μικρά τμήματα των τελομερών του, τα οποία βρίσκονται στις άκρες των χρωμοσωμάτων, χάνονται με αποτέλεσμα τα τελομερή να μικραίνουν με το πέρασμα των χρόνων. Το χρόνιο στρες, ο καθιστικός τρόπος ζωής και η έλλειψη ύπνου επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία, και στο τέλος τα τελομερή δεν μπορούν να παρέχουν πλέον προστασία κάτι που οδηγεί τα κύτταρα να μην μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Το πώς ακριβώς οι λεμούριοι καταφέρνουν να επιμηκύνουν τα τελομερή τους δεν είναι σαφές. Εφόσον γίνει κατανοητός αυτός ο μηχανισμός, θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να αποτρέψουν τις συνδεδεμένες με το γήρας ασθένειες στους ανθρώπους, χωρίς παράλληλα να αυξάνουν το ρίσκο ανεξέλεγκτης διαίρεσης των κυττάρων οδηγώντας στον καρκίνο.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://royalsocietypublishing.org/.../10.../rsbl.2024.0531

 

Φωτογραφία λεμούριου: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CHEIROGALEUS-1.JPG (CC BY 4.0)

 

Περισσότερα για τα τελομερή, την αντί-γήρανση όπως και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Τα κύτταρα του δέρματος "επικοινωνούν" με ηλεκτρικά σήματα για την επούλωση πληγών

Μετά από κάποιον τραυματισμό, τα τραυματισμένα κύτταρα του δέρματος εκπέμπουν αργούς (χαμηλής συχνότητας) ηλεκτρικούς παλμούς οι οποίοι ενεργοποιούν τα γειτονικά κύτταρα, ώστε να ξεκινήσει η επούλωση της πληγής. Αυτό αναφέρεται σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS), στις 17/3.

 

Δεν είναι μόνο οι νευρώνες που «επικοινωνούν» μέσω ηλεκτρικών σημάτων, αλλά και τα κύτταρα του δέρματος. Οι ηλεκτρικοί παλμοί των τελευταίων μπορούν να ανιχνευτούν ως και μισό χιλιοστό μακριά (μερικές δεκάδες κύτταρα μακριά), ενώ διαρκούν περίπου 1-2 δευτερόλεπτα όταν οι αντίστοιχοι παλμοί των νευρώνων διαρκούν χιλιοστά του δευτερολέπτου. Οι παλμοί αυτοί συνεχίζονταν για πάνω από 5 ώρες αποτελώντας κάτι σαν «συναγερμό» για τα γειτονικά κύτταρα, ώστε να απορρίψουν τα κατεστραμμένα κύτταρα και να αναπαραχθούν με στόχο να κλείσει η πληγή.

 

Μια παρόμοια έρευνα (περί επούλωσης πληγών με τη χρήση ηλεκτρικού πεδίου που παράγεται από ράμματα ηλεκτρομηχανικής ίνας μαγνησίου, ενσωματωμένης σε βιοδιασπώμενο πολυμερές) είχε δημοσιευτεί στο “Nature Communications” τον περασμένο Οκτώβριο. Σε εκείνη, οι κινέζοι ερευνητές συμπέραναν ότι με τη χρήση αυτής της ίνας, η οποία δημιουργούσε ηλεκτρικό πεδίο μέσω των μηχανικών κινήσεων, η επούλωση γίνονταν στον μισό χρόνο και το ρίσκο για βακτηριακή λοίμωξη βρέθηκε ότι ήταν μειωμένο. Επίσης, το κόστος αυτής της ίνας είναι παρόμοιο με αυτό των σημερινών «συμβατικών» ινών.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα (Μάρτιος 2025): https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2427123122

 

Δημοσιευμένη Έρευνα (Οκτώβριος 2024): https://www.nature.com/articles/s41467-024-52354-x

 

Εικόνα κυττάρου του δέρματος: https://flic.kr/p/o16T6U (CC BY-NC-ND 4.0)

 

Περισσότερα για τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Χιονοστιβάδα στο Νεπάλ

Πλάνα που κόβουν την ανάσα, από χιονοστιβάδα στη βορειοανατολική πλευρά του βουνού Annapurna ΙΙ στο Nepal, στις 4/4. Η λήψη έγινε από το χωριό Pisang και αν δείτε το βίντεο μέχρι το τέλος, θα διαπιστώσετε ότι υπολείμματα (αεροζόλ που περιέχει κυρίως χιόνι μαζί με χώμα και κονιορτό από το έδαφος) από τη χιονοστιβάδα φτάνουν μέχρι το χωριό. Ευτυχώς, δεν υπάρχουν πληροφορίες για απώλειες. 

 

Οι χιονοστιβάδες εκκινούν όταν το βάρος ενός στρώματος χιονιού, ιδιαίτερα σε απότομες πλαγιές, είναι μεγαλύτερο από αυτό που μπορεί να συγκρατηθεί (π.χ. όταν υφίσταται συμπαγές στρώμα χιονιού πάνω σε ασθενέστερο ή όταν σημειώνεται υετός ή όταν υπάρχουν μεγάλες θερμοκρασιακές διαφορές καθ’ύψος στο στρώμα χιονιού ή όταν σημειωθούν μηχανικές δονήσεις από σεισμική ή ανθρώπινη δραστηριότητα, κ.α. ή συνδυασμός αυτών). Οι μεγαλύτερες από αυτές, μπορούν, καθώς αποκτούν μεγάλη ταχύτητα κατερχόμενες, να συμπαρασύρουν πέτρες, βράχους ακόμη και δέντρα στο διάβα τους.

 

Πηγή και πληροφορίες: https://bsky.app/profile/subfossilguy.bsky.social

Εύρεση μακριών αλυσίδων υδρογονανθράκων στον Άρη

Το 2013, το rover “Curiosity” ερευνώντας τον αρειανό κρατήρα “Yellowknife Bay”, ο οποίος μοιάζει με αυτό που κάποτε μπορεί να ήταν ο πυθμένας αρχαίας λίμνης, συνέλλεξε δείγματα από το υπέδαφος τρυπώντας σε βάθος ως και 10 εκατοστά με το τρυπάνι του. Το δείγμα αυτό εξετάστηκε με διάφορες τεχνικές στο εργαστήριο του “Curiosity” και βρέθηκαν χημικές ενδείξεις ότι εκεί πράγματι υπήρχε μια λίμνη πριν 3.7 δισεκατομμύρια έτη. Το δείγμα περιείχε οργανικά μόρια, θείο, μεθάνιο και νιτρικά άλατα. Η λίμνη αυτή υπήρχε εκεί για αρκετά εκατομμύρια έτη, παρέχοντας ένα περιβάλλον με στοιχεία απαραίτητα για τη δημιουργία ζωής.

 

Πρόσφατα, το ίδιο δείγμα εξετάστηκε με έναν διαφορετικό τρόπο, στο εργαστήριο SAM (Sample Analysis at Mars) του “Curiosity” και τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό “Proceedings of the National Academy of Sciences” στις 24/3. Εκεί ανακαλύφθηκε ότι το συγκεκριμένο δείγμα περιείχε μακριές αλυσίδες υδρογονανθράκων που περιείχαν τουλάχιστον 10-12 άτομα άνθρακα. Αυτές πιθανόν να αποτελούσαν τμήμα λιπαρών οξέων που είχαν διατηρηθεί στο δείγμα και αποσπάστηκαν κατά τη θέρμανσή του στο πείραμα. Αυτά τα οξέα αποτελούν οργανικά μόρια που μπορεί να συνδέονται με την ύπαρξη αρχαίας ζωής στον Άρη, όμως προκύπτουν και από αβιοτικές διαδικασίες. Ωστόσο, η εύρεσή τους θεωρείται ούτως ή άλλως σημαντική.

 

Εκτιμάται ότι τα δείγματα από τον πυθμένα αυτής της αρχαίας αρειανής λίμνης, μπορεί να περιέχουν και μεγαλύτερες αλυσίδες υδρογονανθράκων (με πάνω από 12 άτομα άνθρακα), ωστόσο το εργαστήριο SAM του “Curiosity” δεν έχει τη δυνατότητα να τις ανιχνεύσει. Κάτι τέτοιο θα ήταν σημαντικό καθώς, οι αβιοτικές διαδικασίες παράγουν λιπαρά οξέα με αλυσίδες υδρογονανθράκων που περιέχουν λιγότερα από 12 άτομα άνθρακα. Για αυτό το λόγο, θα πρέπει να επιστραφούν αυτά τα δείγματα στη Γη, ώστε να εξεταστούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Αντίστοιχα δείγματα συλλέγει και το “Perseverance” στον κρατήρα “Jezero” που αποτελούσε τον πυθμένα μιας ακόμη αρχαίας αρειανής λίμνης. Μια μελλοντική αποστολή αναμένεται να μαζέψει όλα αυτά τα πολύτιμα δείγματα.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.pnas.org/doi/abs/10.1073/pnas.2420580122

 

Εικόνα: https://svs.gsfc.nasa.gov/14808/#media_group_377732

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τις προκλήσεις της, τους τρόπους αντιμετώπισης που έχουν προταθεί, όπως και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

CRISPR εναντίον καρκίνου

Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Advanced Science” στο τέλος του προηγούμενου έτους, ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ χρησιμοποίησαν την τεχνική CRISPR σε ποντίκια, στοχεύοντας στην αποκοπή ενός συγκεκριμένου γονιδίου σε καρκινικά κύτταρα όγκων στο κεφάλι και το λαιμό, με αποτέλεσμα να εξολοθρεύσουν το 50% των καρκινικών όγκων. Οι καρκίνοι στο κεφάλι και τον λαιμό είναι πολύ συνηθισμένοι και αποτελούν την 5η αιτία θανάτου από καρκίνο.

 

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αν και η συγκεκριμένη τεχνική, ως σήμερα δεν χρησιμοποιούνταν κατά του καρκίνου καθώς υπήρχε η υπόθεση ότι δεν αρκεί η επέμβαση σε ένα συγκεκριμένο γονίδιο σε αυτές τις περιπτώσεις, ωστόσο στην παρούσα έρευνα αποδεικνύεται ότι ορισμένα γονίδια είναι απολύτως απαραίτητα για την επιβίωση των καρκινικών κυττάρων, κάνοντας την τεχνική CRISPR ένα αποτελεσματικό εργαλείο. Η ερευνητική ομάδα ήδη εργάζεται πάνω σε άλλους τύπους καρκίνων, όπως εκείνον στο συκώτι, το λέμφωμα και το μυέλωμα.

 

Η τεχνική CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats), αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη τεχνική κατά την οποία, ακολουθίες DNA προκαρυωτικών οργανισμών (π.χ. βακτηρίων), μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εισαχθούν σε ασθενείς με προβληματικό DNA, να αναγνωρίσουν το κομμάτι προς διόρθωση, να το αποκόψουν και να δώσουν «οδηγίες», ώστε να αντικατασταθεί με ένα υγιές λειτουργικό τμήμα. Ουσιαστικά συνίσταται σε τροποποίηση του DNA μέσω της επέμβασης στα κύτταρα του ασθενούς, με σκοπό τη ριζική και αποτελεσματική διόρθωση προβληματικών μερών του γονιδιώματος που συνδέονται με βαριές ή θανατηφόρες ασθένειες, όπως ο καρκίνος. Αυτό γίνεται με μεταφορά, με τη βοήθεια ιών ως «οχήματα», οδηγιών για την παραγωγή «διορθωμένου» DNA στα κύτταρα του ασθενούς.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://advanced.onlinelibrary.wiley.com/.../advs.202411032

 

Περισσότερα για το CRISPR αλλά και τις εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!