Το Tonga μείωσε πρόσκαιρα κατά 0.1 βαθμούς Κελσίου τη θερμοκρασία στο νότιο ημισφαίριο

Η εντυπωσιακή έκρηξη του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Tonga στις 15/1/2022 γίνεται αντικείμενο μιας ακόμη έρευνας, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Nature Communications Earth & Environment” στα τέλη Μαρτίου. Σύμφωνα με αυτήν, οι συνέπειες της έκρηξης ήταν η πρόσκαιρη ψύξη του νοτίου ημισφαιρίου κατά 0.1 βαθμούς Κελσίου το 2023 και η σχεδόν αμελητέα θέρμανση του βορείου ημισφαιρίου.

 

Αρχικά δεν αναμενόταν κάποια ιδιαίτερη ψύξη σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς η ποσότητα θείου που παρήχθη από το ηφαίστειο δεν ήταν επαρκής για κάτι τέτοιο. Αυτό που αναμενόταν ήταν το ακριβώς αντίθετο, καθώς οι πολύ μεγάλες ποσότητες υδρατμών (οι οποίοι αποτελούν «θερμοκηπιακό» αέριο) που εισήχθησαν στη στρατόσφαιρα, θα ωθούσαν προς τα πάνω τη θερμοκρασία. 

 

Ωστόσο, μετά από έρευνα, παρατηρήσεις και ανάλυση του φαινομένου, τα σωματίδια θείου στο συγκεκριμένο ηφαίστειο ήταν 50% μικρότερα σε μέγεθος σε σχέση με εκείνα του ηφαιστείου Pinatubo (το οποίο, το 1991, με VEI 6, είχε ψύξει πρόσκαιρα αλλά σημαντικά το βόρειο ημισφαίριο). Το μικρότερο μέγεθος των συγκεκριμένων σωματιδίων και η μεγαλύτερη κινητικότητά τους, τα κάνει πιο αποτελεσματικά στην ανάκλαση του ηλιακού φωτός και τη συνεπαγόμενη ψύξη της ατμόσφαιρας. 

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s43247-025-02181-9

 

Λεπτομερές άρθρο με στοιχεία, έρευνες, γραφήματα, βίντεο, κ.α. για την έκρηξη του Tonga: https://antisimvatikos.blogspot.com/2022/01/tonga.html

 

Στη δορυφορική φωτογραφία φαίνεται η εντυπωσιακή έκρηξη του εν λόγω ηφαιστείου.

Περισσότερα για τον δείκτη εκρηκτικότητας ηφαιστείων VEI αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Τοπική επιρροή του ηφαιστείου Tonga στην οζονόσφαιρα

Η έκρηξη του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Tonga στις 15/1/2022, είναι η εντυπωσιακότερη που έχουμε καταγράψει στη σύγχρονη ιστορία. Το ύψος της στήλης του ηφαιστειακού υλικού έφτασε στα 58 km (πέρασε και την στρατόσφαιρα και μπήκε στη μεσόσφαιρα!). Τα κύματα πίεσης από αυτήν την έκρηξη, έκαναν 3 φορές τον γύρο του πλανήτη και καταγράφηκαν ποικιλοτρόπως. Μπορείτε να θυμηθείτε και να δείτε όλα τα στοιχεία και τις καταγραφές για αυτό το άκρως εντυπωσιακό συμβάν, εδώ: https://antisimvatikos.blogspot.com/2022/01/tonga.html όπου μπορείτε να δείτε και γιατί δεν είχε ανάλογες κλιματικές συνέπειες (αυτό εξαρτάται και από άλλα στοιχεία, όπως τη χημική σύσταση του υλικού που εισέρχεται ψηλά στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία μετά την έκρηξη).

 

Αν αναρωτιέστε μήπως το γεγονός ότι το ηφαιστειακό υλικό που έφτασε και πέρασε και την οζονόσφαιρα (η οποία βρίσκεται εντός της στρατόσφαιρας, σε ένα μέσο/ενδεικτικό ύψος 30 km) επηρέασε με κάποιο τρόπο το όζον, αυτό ακριβώς πραγματεύεται και η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο “Science” στις 20/10. Τα συμπεράσματα από διάφορες μετρήσεις που έγιναν από το νησί Reunion (σχετικά κοντά στο σημείο της έκρηξης) 5 μέρες μετά την έκρηξη του Tonga, έδειξαν μία αραίωση του στρώματος του όζοντος κατά 30 %, ενώ σε όλη την περιοχή του Ινδικού και του Ειρηνικού ωκεανού όπου έγιναν μετρήσεις, η συνολική μείωση ήταν γύρω στο 5 %. Πάντως επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας καθώς η μείωση αυτή είναι τοπική και πρόσκαιρη. Ωστόσο η έρευνα συνεισφέρει στην καλύτερη κατανόηση των χημικών διαδικασιών αραίωσης του όζοντος, καθώς η ταχύτητα με την οποία συνέβη αυτή, έστω και τοπικά, είναι πρωτοφανής (άλλη μια «πρωτιά» για αυτήν την ηφαιστειακή έκρηξη).

 

Κύρια αιτία για αυτήν την αραίωση ήταν οι μεγάλες ποσότητες υδρατμών που εκτόξευσε (και) στην οζονόσφαιρα αυτή η έκρηξη. Το νερό αντέδρασε με μόρια χλωρίου στην ατμόσφαιρα απελευθερώνοντας άτομα χλωρίου. Τα τελευταία αντιδρώντας με μόρια όζοντος τα διαλύουν προς μόρια οξυγόνου και οξειδίου του χλωρίου. Το οξείδιο του χλωρίου αντιδρά και αυτό με μόρια όζοντος διαλύοντάς τα, ενώ το αρχικό άτομο του χλωρίου απελευθερώνεται εκ νέου στην ατμόσφαιρα για να αρχίσει και πάλι ο ίδιος χημικός κύκλος. Ένα άτομο χλωρίου υπολογίζεται πως μπορεί να αντιδράσει (διαλύσει) μερικές χιλιάδες μόρια όζοντος κατά μέσο όρο, πριν μετατραπεί σε κάποια ακίνδυνη μορφή.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adg2551

 

Σχήμα (από την παραπάνω έρευνα) που εξηγεί σχηματικά τον τρόπο πώς τα ηφαιστειακά υλικά συνέβαλλαν στη διάλυση μορίων του όζοντος (Ο3).

 

Περισσότερα για το όζον, την αραίωση και την «τρύπα» του όζοντος, το φαινόμενο του «θερμοκηπίου» και την «κλιματική αλλαγή», όπως και πολλά άλλα σπάνια ή/και εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, θα βρείτε με σχήματα, φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό αλλά και αναλυτικές επιστημονικές εξηγήσεις, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Στα 58 km η ηφαιστειακή στήλη του Tonga!

Θα θυμάστε την εντυπωσιακή έκρηξη του ηφαιστείου κοντά στο νησί Hunga Tonga του Ειρηνικού στις 15/1. Το καινούριο, ακόμη πιο εντυπωσιακό, στοιχείο που έγινε γνωστό από δορυφορικές μετρήσεις των δορυφόρων GOES-17 (NOAA) και Himawari-8 (JAXA), είναι ότι η στήλη τέφρας έφτασε τελικά στη μεσόσφαιρα, σε μέγιστο ύψος 58 km! (Για σύγκριση η στήλη τέφρας από το Pinatubo, το 1991, είχε φτάσει στο, επίσης εντυπωσιακό, ύψος των 35-40 km).

 

Η προεξέχουσα κορυφή της στήλης αυτής, εξαχνώθηκε σχεδόν αμέσως λόγω των εξαιρετικά ξηρών συνθηκών στη μεσόσφαιρα. Ωστόσο, μια μεγάλη ποσότητα αερίων και τέφρας απλώθηκε στη στρατόσφαιρα σε ύψος ~30 km, καλύπτοντας μια έκταση 160.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Όταν το ηφαιστειακό υλικό φτάνει τόσο ψηλά στη στρατόσφαιρα, όπου οι άνεμοι δεν είναι τόσο ισχυροί, η τέφρα, το διοξείδιο του θείου (SO2), το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και οι υδρατμοί μπορούν να μεταφερθούν σε όλο τον πλανήτη, κάτι που συνέβη μέσα σε 2 βδομάδες, όπως διαπιστώθηκε από παρατηρήσεις των δορυφόρων CALIPSO και Suomi-NPP. 

 

Αυτά τα ηφαιστειακά προϊόντα θα μείνουν στη στρατόσφαιρα για πάνω από ένα χρόνο. Ωστόσο, επειδή η ποσότητα διοξειδίου του θείου (SO2) δεν ήταν αρκετή (0.5 Mt από το Tonga, 20 Mt από το Pinatubo, ενώ εκτιμάται ότι χρειάζονται τουλάχιστον 5 Mt για να υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα), δεν αναμένεται να έχει κάποια σημαντική κλιματική συνέπεια τους επόμενους μήνες. 

 

Η έκρηξη του Hunga Tonga, είναι η ισχυρότερη που έχει καταγραφεί ως σήμερα, μετά την έκρηξη του Pinatubo (1991), ενώ ο οργανισμός CTBTO (The Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty Organization), αναφέρει πως είναι ο ισχυρότερος επίγειος ήχος που έχει καταγράψει μέχρι σήμερα, από το 1996 που πραγματοποιεί μετρήσεις.

 

Ο συνδυασμός της ηφαιστειακής θερμότητας και της ποσότητας υγρασίας από τον ωκεανό (καθώς επρόκειτο για υποθαλάσσιο ηφαίστειο) έκανε αυτή την έκρηξη τόσο εντυπωσιακή. Ήταν σαν να τροφοδοτείς με υπερβολική θερμότητα μια μεγάλη ποσότητα νερού/υδρατμών, δηλαδή ό,τι συμβαίνει σε μια υπερκαταιγίδα, αλλά πολύ ισχυρότερο και ταχύτερα/εκρηκτικά εξελισσόμενο. Το ύψος της ηφαιστειακής στήλης του Tonga (58 km) είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί από δορυφόρο και σχεδόν 3 φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο ύψος της ισχυρότερης καταιγίδας στον πλανήτη μας.

 

Τέλος, έχουμε γράψει πολλές φορές για τα NLCs (νυχτερινά φωτεινά νέφη, NοctiLucent Clouds). Μάλιστα πέρυσι, υπήρξε και καταγραφή τους από τη χώρα μας για 1η φορά. Λεπτομέρειες τόσο για αυτά όσο και για την ιστορική αυτή καταγραφή, μπορούν να βρεθούν εδώ: https://antisimvatikos.blogspot.com/2021/07/nlcs.html. Επειδή αυτά τα νέφη αποτελούνται από υδρατμούς προερχόμενους από χαμηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα ενδεχομένως με την ανυψωτική βοήθεια ατμοσφαιρικών κυμάτων βαρύτητας ή από αντιδράσεις υδροξυλίου με μεθάνιο, ενώ χρειάζονται και πυρήνες συμπύκνωσης όπως π.χ. σκόνη από μετέωρα ή από ηφαίστεια, θα ήταν ενδιαφέρον να δούμε τις φετινές καταγραφές, καθώς θα πλησιάζουμε προς το θερινό ηλιοστάσιο, ιδιαίτερα μετά την έκρηξη του Tonga.

 

Περισσότερες πληροφορίες για το Hunga Tonga, συγκεντρωμένες σε ένα άρθρο: https://antisimvatikos.blogspot.com/2022/01/tonga.html

 

Πηγή βίντεο: https://eoimages.gsfc.nasa.gov/.../tonga_goeshmw_2022015.mp4

 

Οργανισμός CTBTO: https://twitter.com/CTBTO

 

Η έκρηξη του Tonga

Από το πρωί σήμερα κυριαρχούν στο διαδίκτυο εντυπωσιακά βίντεο από δορυφόρους που δείχνουν την εντυπωσιακή έκρηξη του ηφαιστείου Tonga (το οποίο είχε και τις προηγούμενες μέρες δραστηριότητα, όμως σίγουρα υποδεέστερη σε σύγκριση με το σημερινό συμβάν), στο ηφαιστειογενές νησί Hunga Tonga, που βρίσκεται περίπου 1800 km βορειοανατολικά της Ν.Ζηλανδίας και ~3000 km ανατολικά της Αυστραλίας. Το νησί αυτό βρίσκεται σχεδόν πάνω στο ηφαιστειακό τόξο που σχηματίζεται, εκεί όπου η πλάκα του Ειρηνικού υποχωρεί κάτω από την Ινδο-Αυστραλιανή πλάκα.

 

Το ωστικό κύμα από την έκρηξη της 15ης Ιανουαρίου (ώρα 0400 UTC, ήτοι 6 ώρα Ελλάδος), ακούστηκε ως τα νησιά Φίτζι (~800 km μακριά), αλλά και τη Ν. Ζηλανδία (~1800 km μακριά το βορειότερο άκρο). Τσουνάμι καταγράφηκε στα γύρω νησιά (π.χ. στο νησί Tonga, σε απόσταση 30 km, ύψους 2 m, ενώ προηγήθηκε και σεισμική δόνηση μεγέθους 4 R). Η τέφρα του ηφαιστείου εκτοξεύτηκε αρκετά ψηλά, μέσα στη στρατόσφαιρα, ξεπερνώντας τα 20 km σε ύψος.

 

Στο βίντεο, υπάρχει η καταγραφή της έκρηξης από δυο διαφορετικούς δορυφόρους. Παρατηρήστε, εκτός των άλλων, και τα εντυπωσιακά ατμοσφαιρικά κύματα βαρύτητας γύρω από το ηφαίστειο τη στιγμή της έκρηξης.

 

Πηγές βίντεο: Himawari-8 (Ιαπωνικός δορυφόρος) -- https://twitter.com/_TheSeaning και https://twitter.com/weatherdak (μπείτε στα προφίλ τους για ακόμη περισσότερο εντυπωσιακό υλικό)

 

Μπορείτε να βρείτε και εντυπωσιακές φωτογραφίες εδώ: https://www.facebook.com/tongageologicalservice και https://twitter.com/asalmendez

 

Στις φωτογραφίες υπάρχει και ένα στιγμιότυπο με ηλεκτρική εκκένωση μέσα στο πυκνό συνονθύλευμα στάχτης, αερίων με τις τριβές ανάμεσα στους χιλιάδες τόνους του εκτοξευόμενου υλικού, να προκαλούν τον απαραίτητο διαχωρισμό ηλεκτρικών φορτίων για την πρόκληση τέτοιων συμβάντων (https://twitter.com/.../status/1482149788825141248/photo/1). Είναι κάτι συνηθισμένο και το έχουμε δει και σε άλλες εκρήξεις ηφαιστείων, ωστόσο δεν παύει να είναι εντυπωσιακό. (Μπορείτε να δείτε όλες τις ηλεκτρικές εκκενώσεις που καταγράφηκαν κατά την έκρηξη του ηφαιστείου αυτού, εδώ: https://www.facebook.com/watch/?v=612979443146187)

 

Επίσης, και αυτό είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο, δίπλα από το ηφαίστειο (παρατηρήστε και τις ηλεκτρικές εκκενώσεις, κάποιες από αυτές εντυπωσιακές): https://twitter.com/asalmendez/status/1482073006205718537

 

Άρθρο με νεώτερα και περισσότερα για αυτό το ιστορικό συμβάν, εδώ: https://antisimvatikos.blogspot.com/2022/01/tonga.html.