Ο Μίμας και οι δακτύλιοι του Κρόνου

Η διαστημική συσκευή Cassini, στις 07.11.2004, τράβηξε αυτή τη φωτογραφία, όντας 3.7 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τον Κρόνο. Σε αυτήν, διακρίνεται ο Μίμας (ένας από τους, τουλάχιστον 83, φυσικούς δορυφόρους του Κρόνου, με διάμετρο σχεδόν 400 km), το βόρειο ημισφαίριο του Κρόνου, οι σκιές των δακτυλίων του πάνω του (η σκοτεινότερη ζώνη είναι η σκιά του πυκνότερου δακτυλίου Β), ενώ σε πρώτο πλάνο χαμηλά στη φωτογραφία, φαίνεται τμήμα των δακτυλίων F (εξωτερικός λεπτός), Α (χαμηλότερος πλατύτερος με ορατό το χάσμα Encke), όπως και τμήμα του χάσματος Cassini στο κάτω άκρο της. Κάτω από το χάσμα Cassini, θα βλέπαμε τον δακτύλιο Β.

 

Περισσότερα για τους δακτυλίους του Κρόνου: https://solarsystem.nasa.gov/resources/12669/saturns-rings/

 

Φωτογραφία: NASA / JPL – CalTech / SSI / Jason Major (https://twitter.com/JPMajor) 

 

 

Εντυπωσιακός κονιορτοστρόβιλος στον Καναδά

Κονιορτοστρόβιλος (dust devil) στην περιοχή Haines Junction του Καναδά, στις αρχές Απριλίου. Έχουμε αναφέρει και σε παλαιότερες αντίστοιχες αναρτήσεις μας, ότι ένας κονιορτοστρόβιλος, πολλές φορές είναι ακίνδυνος, όμως ορισμένες φορές μπορεί να γίνει αρκετά επικίνδυνος, σηκώνοντας ακόμη και σχετικά βαριές πρόχειρες κατασκευές. Στο παρόν βίντεο, βλέπουμε μια περίπτωση κονιορτοστρόβιλου μέτριας έντασης.

 

Θυμίζουμε ότι αυτοί οι στρόβιλοι δημιουργούνται με καλό και ζεστό καιρό σε ξηρό έδαφος όπως αυτό στο βίντεο. Η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στην ξηρή και θερμή επιφάνεια του εδάφους και του αέρα λίγο πάνω από αυτήν, μαζί με κάποιους τυχαίους τοπικούς μικροστροβιλισμούς (ύπαρξη διάτμησης) στον άνεμο, είναι αρκετά για να δημιουργηθούν και να γιγαντωθούν αυτοί οι στρόβιλοι.

Επικαιροποιημένοι παγκόσμιοι γεωλογικοί χάρτες από τη NOAA

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA, National Oceanic and Atmospheric Administration), διαθέτει για όλους τους χρήστες, ανανεωμένους παγκόσμιους χάρτες (με τελευταία ανανέωση τον Μάρτιο του 2022), περί σεισμών, ηφαιστειακών εκρήξεων και tsunami από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Οι εικόνες που συνοδεύουν την ανάρτηση, είναι τμήμα των χαρτών αυτών. Θα τους βρείτε, μαζί με άλλους ενδιαφέροντες χάρτες και στοιχεία, εδώ: https://www.ncei.noaa.gov/.../visualizing-disasters-new...

 

Ενώ οι σύνδεσμοι για τους χάρτες είναι εδώ:

 

1) https://www.ngdc.noaa.gov/.../tsunami-sources-poster.pdf

2) https://www.ngdc.noaa.gov/.../significant-earthquakes...

3) https://www.ngdc.noaa.gov/.../significant-volcanic...

 

 

Έντονο οριζόντιο τόξο σε Kentucky και Alabama

Πολύ όμορφο θέαμα με το οριζόντιο τόξο να κλέβει την παράσταση, στον ουρανό του Kentucky και της Alabama στις ΗΠΑ, την 20η Απριλίου. Θυμίζουμε ότι το οριζόντιο τόξο είναι ένα ατμοσφαιρικό οπτικό φαινόμενο που ξεχωρίζει από το γεγονός ότι έχει πολύ έντονα χρώματα (τα εντονότερα και εντυπωσιακότερα που θα δείτε σε οπτικό φαινόμενο), κάτι που προκαλείται από τη (διπλή) διάθλαση των ηλιακών ακτίνων από κάθετες, μεταξύ τους, πλευρές (την πλαϊνή και την κατώτερη) του παγοκρυστάλλου. Το οριζόντιο τόξο μπορεί να έχει σχετικά μεγάλο μήκος (εφόσον υπάρχουν νέφη) και παρουσιάζει σχεδόν μηδενική καμπυλότητα (για αυτό λέγεται και οριζόντιο). Στη χώρα μας μπορεί να εμφανιστεί από τέλη Απριλίου ως και Αύγουστο.

 

1η φωτογραφια: Scott M Crawford, Berea, KY (Kentucky) --- https://twitter.com/SoundsLikeCraw

 

2η φωτογραφία: Daniel Fell, Mt. Washington, KY --- Πηγή: https://twitter.com/MarcWeinbergWX

 

3η φωτογραφία: Clay Steres, Nichvegas, KY --- https://twitter.com/EmersonBiggin13

 

4η φωτογραφία (άλως 22 μοιρών και οριζόντιο τόξο): Ashley Farmer, Alabama --- Πηγή: https://twitter.com/DanielleDozier

 

Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με αυτά και άλλα φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής!

 

 

Η ισχυρότερη ηλιακή καταιγίδα που γνωρίζουμε, συνέβη πριν 9125 έτη

Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια αρκετά ισχυρή ηλιακή καταιγίδα που άφησε τα «σημάδια» της στη Γη, 9125 χρόνια πριν το σήμερα. 

 

Πώς όμως το βρήκαν αυτό; Κατά τη διάρκεια ηλιακών καταιγίδων, ο Ήλιος εκτοξεύει μεγάλες ποσότητες σωματιδίων (π.χ. πρωτόνια και ηλεκτρόνια) με αρκετά μεγάλες ενέργειες. Αυτά τα σωματίδια αντιδρούν με τα διάφορα άτομα και μόρια της γήινης ατμόσφαιρας παράγοντας, εκτός των άλλων και ραδιενεργά ισότοπα (ραδιοϊσότοπα) όπως το Βηρύλλιο-10 και το Χλώριο-36. Αυτά κατακρημνίζονται (π.χ. μέσω της χιονόπτωσης) στη γήινη επιφάνεια και μπορούν να βρεθούν σε κολώνες πάγου στη Γροιλανδία και στην Ανταρκτική (όπως έγινε και στη συγκεκριμένη έρευνα). Τρυπώντας σε ένα σημείο, κάθετα έναν παγετώνα, μπορεί να εξαχθεί μια κατακόρυφη κυλινδρική παγοκολώνα. Κάθε τέτοια κολώνα πάγου, αποτελεί κάτι σαν κατακόρυφο χρονολόγιο, καθώς κάθε στρώμα πάγου σε αυτήν την κολώνα, αντιστοιχεί σε διαφορετική χρονιά και έχει «εγκλωβίσει» τα ατμοσφαιρικά χαρακτηριστικά της εκάστοτε χρονιάς (όπως αυξημένες ποσότητες ραδιοισοτόπων σαν τα προαναφερθέντα).

 

Αυτό το γεγονός, ήταν 2 τάξεις μεγέθους (100 φορές) ισχυρότερο από ό,τι έχουμε καταγράψει σε ανάλογα γεγονότα στη σύγχρονη εποχή και αν συνέβαινε σήμερα, θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τους δορυφόρους (και τις τηλεπικοινωνίες στον πλανήτη μας), τα δίκτυα ηλεκτρισμού, ενώ θα αποτελούσε σημαντικό παράγοντα κινδύνου και για τους αστροναύτες που βρίσκονται έξω από την προστασία της γήινης ατμόσφαιρας.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41467-021-27891-4

 

 

Οι κίνδυνοι από τη μεταφορά ανοσολογικής μνήμης

Το ανοσοποιητικό σύστημα «θυμάται». Αυτή η «μνήμη» συνήθως προέρχεται από προηγούμενες απειλές που έχει αντιμετωπίσει ο οργανισμός, όπως βακτήρια και ιούς, και αποτελεί πλεονέκτημα. Αλλά όταν αυτή η μνήμη δημιουργείται από εσωτερικούς παράγοντες, όπως η χρόνια φλεγμονή, μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια, προκαλώντας λανθασμένη ανοσολογική απόκριση.

 

Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Cell στις 27/4, ερευνητές παρουσιάζουν τον μηχανισμό με τον οποίο η ανοσολογική μνήμη, από μία παλαιότερη φλεγμονή (ασθένεια των ούλων, σε αυτήν την έρευνα), μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία για μια άλλη (π.χ. εδώ, αρθρίτιδα), μέσω αλλαγών στα ανοσοκύτταρα του μυελού των οστών. 

 

Στην έρευνα χρησιμοποιήθηκαν ποντίκια, και η ομάδα έδειξε ότι οι ποντικοί-λήπτες σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, είχαν προδιάθεση για πιο σοβαρή αρθρίτιδα εάν ο δότης τους είχε φλεγμονή στα ούλα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτός ο μηχανισμός δεν αφορά μόνο τις συγκεκριμένες φλεγμονές που εξετάστηκαν εδώ. 

 

Επίσης, αυτή η «μεταφορά ανοσολογικής μνήμης» από τον δότη μυελού των οστών στον λήπτη, πιθανόν να οδηγήσει σε επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο επιλέγονται οι δότες μυελού των οστών, καθώς οι δότες με συγκεκριμένους τύπους ανοσολογικής μνήμης από παλαιότερες φλεγμονές, μπορεί να θέσουν τους λήπτες σε υψηλότερο κίνδυνο φλεγμονωδών νόσων.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.03.043

 

 

Για πρώτη φορά, φυτά μεγαλώνουν σε σεληνιακό χώμα

Σε αυτή τη φωτογραφία βλέπουμε κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία και αποτελεί έναν «σταθμό» για τη σεληνιακή και διαστημική εξερεύνηση! Ερευνητές κατάφεραν να μεγαλώσουν φυτά σε σεληνιακό χώμα, όπως παρουσιάζεται σε έρευνα δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications Biology στις 12/5. 

 

Στη φωτογραφία φαίνονται τα φυτά Arabidopsis (χρησιμοποιήθηκαν αυτά τα φυτά, διότι ο γενετικός τους κώδικας είναι πλήρως χαρτογραφημένος), 6 ημέρες μετά τη φύτευση των σπόρων. Στα 4 δείγματα αριστερά, τα φυτά μεγαλώνουν σε ένα χώμα «αναφοράς» (τύπου JSC-1A όπως ονομάζεται) που προσομοιώνει σεληνιακό έδαφος. Όμως στα 3 δείγματα δεξιά, τα φυτά αναπτύσσονται σε σεληνιακό χώμα που συλλέχθηκε κατά τη διάρκεια των αποστολών Apollo 11, 12 και 17! Το σεληνιακό χώμα που είχαν στη διάθεσή τους οι ερευνητές, ήταν ελάχιστο (μόλις μερικά γραμμάρια).

 

Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους, υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στα φυτά «αναφοράς» και σε αυτά που μεγάλωναν στο σεληνιακό χώμα. Τα δεύτερα μεγάλωναν πιο αργά και προσπαθούσαν να ανταπεξέλθουν στο «ξένο» περιβάλλον, κάτι που φάνηκε και στην ανάλυση των δεδομένων της γονιδιακής έκφρασης αυτών των φυτών, καθώς χρησιμοποιούσαν όλα τα διαθέσιμα «αμυντικά εργαλεία» για να αντιμετωπίσουν διάφορους στρεσογόνους παράγοντες στα συστατικά του χώματος αυτού. Οι ερευνητές, θα χρησιμοποιήσουν αυτά τα δεδομένα, ώστε να βρουν τρόπους να περιορίσουν το stress και το αντίκτυπο στην υγεία και την ανάπτυξη των φυτών σε σεληνιακό (ή αντίστοιχο) έδαφος.

 

Αυτή η έρευνα, αποτελεί τμήμα των διαφόρων ερευνών στο πλαίσιο των αποστολών Artemis για τη (μόνιμη) επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη και τη δημιουργία διαστημικής βάσης με στόχο τη μελλοντική επέκταση της διαστημικής εξερεύνησης προς άλλους πλανήτες και όχι μόνο. Το βήμα που έγινε με αυτήν την έρευνα, μας τοποθετεί στο μονοπάτι ώστε να μπορούμε να καλλιεργούμε φυτά για τροφή και οξυγόνο σε θερμοκήπια, όντας σε ένα εχθρικό, σε σχέση με το γήινο, περιβάλλον όπως αυτό της Σελήνης, με στόχο την, πολύ σημαντική, μερική ή και ολική αυτονομία μελλοντικά.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s42003-022-03334-8

 

Φωτογραφία: UF/IFAS, Tyler Jones

 

Περί διαστημικής εξερεύνησης, όπως και για άλλα συναρπαστικά θέματα στα όρια της ανθρώπινης γνώσης, μπορείτε να βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα». Αποκτήστε τον με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα στη σελίδα μας!