Πρόσκρουση κομήτη ή αστεροειδή στη Σελήνη

Την άνοιξη του 2024, ένα τμήμα κομήτη ή αστεροειδή προσέκρουσε στην επιφάνεια της Σελήνης δημιουργώντας έναν σχετικά μεγάλο κρατήρα διαμέτρου 222 μέτρων, ενώ υλικό από την πρόσκρουση εκτινάχθηκε καλύπτοντας μια επιφάνεια με διάμετρο 100 χιλιομέτρων περίπου. Συμβάντα αυτού του μεγέθους εκτιμάται ότι συμβαίνουν μια φορά στα 130 χρόνια περίπου. Τον κρατήρα ανίχνευσε η διαστημική συσκευή “Lunar Reconnaissance Orbiter” που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον φυσικό μας δορυφόρο και η αντίστοιχη έρευνα με την ανάλυση του συμβάντος, από όπου και η συγκριτική φωτογραφία «πριν και μετά» που συνοδεύει την ανάρτηση, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Science Advances” στα μέσα Σεπτέμβρη.

 

Ο κρατήρας που ονομάστηκε “Thomas McGetchin” στη μνήμη του πρώην διευθυντή του σεληνιακού και πλανητικού ινστιτούτου στο Houston, είναι περίπου 3 φορές μεγαλύτερος από τον μεγαλύτερο που έχει καταγράψει το “Lunar Reconnaissance Orbiter”. Η συσκευή αυτή έχει κάνει αναρίθμητες καταγραφές νέων κρατήρων από το 2009, κάτι που δείχνει ότι η ανώτερη σεληνιακή επιφάνεια (τα πρώτα 2 εκατοστά) «ανακατεύεται» ή «ανανεώνεται» αν προτιμάτε, με υλικό από πιο χαμηλά (λόγω αυτών των συγκρούσεων), κάθε 80000 έτη περίπου. Τέτοιες συγκρούσεις αλλά και το εκτινασσόμενο υλικό τους, είναι υπό έρευνα και για τις πιθανές συνέπειές τους στην προγραμματισμένη σεληνιακή βάση.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aeh7812

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, τις μελλοντικές βάσεις σε Σελήνη, Άρη και αλλού, τη ζωή στο διάστημα, τις προκλήσεις αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Νέφη με απότομες άκρες

Σε αυτές τις φωτογραφίες από το Greene της Ν. Υόρκης στις ΗΠΑ στα μέσα Σεπτεμβρίου, βλέπουμε ένα στρώμα υψισυννεφιάς το οποίο τερματίζεται απότομα, αφήνοντας καθαρό τον υπόλοιπο ουρανό. Έχουμε δει κάμποσες φορές τέτοιες ή ακόμη πιο εντυπωσιακές περιπτώσεις.

 

Αυτές οι απότομες άκρες που φαίνονται ιδιαίτερα εντυπωσιακές σε μια εκτεταμένη στρωματόμορφη νεφική μάζα όπως αυτή στη φωτογραφία, δημιουργούνται συνήθως χάρη σε διερχόμενα μέτωπα καιρού (π.χ. θερμό μέτωπο) τα οποία φέρουν σημαντικά θερμότερο αέρα, σε σχέση με αυτόν που «αντικαθιστούν», ο οποίος μπορεί να συγκρατήσει και περισσότερη υγρασία. Αυτό οδηγεί σε απουσία συμπύκνωσης και νεφών στη «θερμή» πλευρά. 

 

Φωτογραφία: J. Ranzie - Πηγή: https://x.com/mark_tarello

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Δόξα από αεροπλάνο, πάνω από τις ΗΠΑ

Πετώντας με αεροπλάνο κάπου στις νότιες ΗΠΑ στα μέσα Σεπτέμβρη, η Amy Minton παρατήρησε πάνω στα νέφη ένα φαινόμενο που αποτελείται από πολύχρωμους ομόκεντρους δακτυλίους στην ευθεία που ενώνει τον ήλιο με το αεροπλάνο. Αυτό είναι ένα φυσικό οπτικό φαινόμενο που ονομάζεται «glory» (στα ελληνικά συνήθως αποδίδεται με τον όρο «δόξα», ενώ ο όρος «φωτοστέφανο» αναφέρεται σε άλλο αλλά παρόμοιο οπτικό φαινόμενο). 

 

Το φαινόμενο αυτό μπορείτε να το δείτε όταν βρίσκεστε πάνω από νέφη (π.χ. σε αεροπλάνο όπως εδώ) ή ομίχλη (π.χ. σε ύψωμα ή κορυφή βουνού) που περιέχει σταγονίδια συγκεκριμένης διαμέτρου (της τάξης των 10 μικρομέτρων). Οφείλεται σε συνδυασμό οπισθοσκέδασης και περίθλασης των φωτεινών επιφανειακών κυμάτων του ηλιακού φωτός από τα σταγονίδια του νέφους ενώ δημιουργείται πάντα στο διαμετρικό, ως προς τον ήλιο, σημείο (ανθήλιο). 

 

Με πιο απλά λόγια, το φως του ήλιου αλληλεπιδρά με το στρώμα των μικροσκοπικών σταγονιδίων με τέτοιο τρόπο, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι η ανάκλασή του πίσω σε εμάς με ταυτόχρονη ανάλυσή του στα χρώματα της ίριδας. Δηλαδή μοιάζει με το γνωστό «ουράνιο τόξο», μόνο που η διαδικασία που παράγει τη «δόξα» είναι διαφορετική (δεν οφείλεται μόνο σε διάθλαση ή μόνο σε περίθλαση) και πιο περίπλοκη (υπεισέρχεται και η έννοια των "επιφανειακών κυμάτων" στην εξήγηση του φαινομένου – ουσιαστικά το φως, συμπεριφερόμενο ως κύμα «παγιδεύεται» στην επιφάνεια του σταγονιδίου και ένα τμήμα του «δραπετεύει» από αυτήν προς τον παρατηρητή).

 

Πηγή: Amy Minton / https://x.com/spann

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η μορφολογία του Ιαπετού

Ο Ιαπετός είναι ο τρίτος μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του Κρόνου με διάμετρο περίπου 1500 km και ανακαλύφθηκε το 1671 από τον αστρονόμο Giovanni Domenico Cassini. Ένα από τα πολύ ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του, είναι μία πολύ μακριά οροσειρά με μήκος άνω των 1500 km στον ισημερινό του με αποτέλεσμα να τον κάνει να μοιάζει από μακριά σαν «καρύδι». Η οροσειρά αυτή έχει τοπικά υψώματα της τάξης των 15 km. Στη φωτογραφία που τράβηξε το “Cassini” το 2007, βλέπετε τμήμα αυτής της οροσειράς. Μάλιστα περίπου στη μέση και λίγο πάνω αριστερά, υπάρχει ένα λευκό σημάδι που έχει προέλθει από σχετικά πρόσφατη σύγκρουση με συνέπεια να έχει αποκαλυφθεί πάγος από το υπόστρωμα.

 

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες, αλλά όχι ακόμη μια ευρέως αποδεκτή απάντηση για τη δημιουργία αυτής της οροσειράς, όπως μεταβολές στην ταχύτητα περιστροφής του δορυφόρου παλαιότερα ή την κατάρρευση ενός δαχτυλιδιού, ανάλογου με αυτά του Κρόνου, που μπορεί να τον συνόδευε.

 

Ο δορυφόρος αυτός είναι παλιρροϊκά συγχρονισμένος με τον Κρόνο κάτι αξιοσημείωτο, καθώς απέχει 2.5 φορές περισσότερο από τον Κρόνο σε σχέση με τον Υπερίωνα (άλλος φυσικός δορυφόρος του Κρόνου) ο οποίος δεν είναι παλιρροϊκά συγχρονισμένος. 

 

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του είναι οι δυο όψεις του. Μία σκοτεινή και μία φωτεινή και παγωμένη. Η αργή περιφορά του γύρω από τον Κρόνο προλαβαίνει να δημιουργήσει μια επαρκή διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στην επιφάνεια που έχει μέρα και σε εκείνη που έχει νύχτα. Με την πάροδο του χρόνου, πάγος από τη «θερμή» επιφάνεια εξαχνώνεται και επανασυμπυκνώνεται κυρίως στους πόλους του πλανήτη. Αυτό έχει δημιουργήσει μια σκοτεινή (θερμή) όψη και μια φωτεινή (παγωμένη) των οποίων η διαφορά ανακλαστικότητας εντείνει αυτή τη μεταφορά.

 

Τέλος, έχει ένα παρόμοιο χαρακτηριστικό με τον Μίμα (άλλο φυσικό δορυφόρο του Κρόνου) που έχει προέλθει από βίαιη σύγκρουση του παρελθόντος και τον κάνει να μοιάζει με το “Death Star” από το “Star Wars”.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / Space Science Institute

 

Περισσότερα για τη διαστημική εξερεύνηση, όπως και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Μετεωρίτης "ματώνει" την επιφάνεια του Άρη

Ένας σχετικά νέος κρατήρας σύγκρουσης που δημιουργήθηκε από μετεωρίτη στην επιφάνεια του Άρη φαίνεται σε αυτήν την εντυπωσιακή λήψη από την κάμερα υψηλής ανάλυσης “HiRISE” της διαστημικής συσκευής Mars Reconnaissance Orbiter (σε τροχιά γύρω από τον Άρη), το 2018. 

 

Φαίνεται σαν «πληγή» που ματώνει, όμως τι είναι αυτό; Ο κρατήρας έχει διάμετρο μόλις 5 μέτρων, ωστόσο η σκοτεινή «ουρά» που φαίνεται πίσω του είναι της τάξης του χιλιομέτρου. Με τη σύγκρουση «σκάφτηκε» και ανασηκώθηκε υλικό κάτω από την επιφάνεια. Στον Άρη αυτό το υλικό (βασάλτης) είναι πιο σκούρο από την συνήθη επιφανειακή ανοιχτόχρωμη ερυθροκίτρινη άμμο. Με τη σύγκρουση προκλήθηκε κατολίσθηση στην πλαγιά και το σκουρόχρωμο υλικό δημιούργησε αυτό το δραματικό σκηνικό. Παρατηρήστε δίπλα από την πρόσκρουση, πάνω αριστερά στην εικόνα, τα λευκά ίχνη που έχει αφήσει μια παλαιότερη κατολίσθηση στην πλαγιά. 

 

Φωτογραφία: NASA / JPL / University of Arizona (Public Domain)

 

Μάθετε πολλά περισσότερα για τον «κόκκινο» πλανήτη, τις συνθήκες του, την ιστορία του, τις αποστολές εκεί, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Μεσοκυκλωνικός υδροσίφωνας στη Florida

Εντυπωσιακό σκηνικό με υδροσίφωνα μεγάλης διαμέτρου, πιθανόν μεσοκυκλωνικό, καταγράφηκε στην Pensacola της Florida των ΗΠΑ στις 7/9.

 

Ο υδροσίφωνας (ή σίφωνας θαλάσσης) είναι γενικά ασθενέστερος από τον σίφωνα ξηράς, ενώ ο μηχανισμός δημιουργίας του είναι λίγο διαφορετικός. Φυσικά, υπάρχει και η περίπτωση δημιουργίας του, σπανιότερα όμως, με τον ίδιο μηχανισμό με τον σίφωνα ξηράς, οπότε ένας τέτοιος υδροσίφωνας είναι ισχυρότερος (και αποκαλείται tornadic waterspout ή μεσοκυκλωνικός υδροσίφωνας, κάτι που φαίνεται να ισχύει στην συγκεκριμένη περίπτωση).

 

Δημιουργείται κάτω από νέφη TCu (Towering Cumulus, πυργοειδείς σωρείτες), Cb (Cumulonimbus, σωρειτομελανίες) αλλά έχει καταγραφεί και με Cu (Cumulus, σωρείτες). Σε γενικές γραμμές είναι μικρότερος σε διαστάσεις σε σχέση με εκείνον της ξηράς και συνοδεύεται από μικρότερες ταχύτητες ανέμου. Υδροσίφωνες παρατηρούνται και στις θάλασσες της χώρας μας και σε σχετικά μεγάλη συχνότητα καταγράφονται σε Ρόδο, Κέρκυρα και στις ακτές της βόρειας Κρήτης.

 

Βίντεο: Julie Senter / Πηγή: https://x.com/spann

 

Περισσότερα για τους σίφωνες ξηράς και θαλάσσης, τους κονιορτοστρόβιλους, τους νεφοστρόβιλους, κ.α, με χάρτες, διαγράμματα, πίνακες και εντυπωσιακές εικόνες από τη χώρα μας και το εξωτερικό, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής! Ρωτήστε μας! 

Βραχύβιο δεκάγωνο στο νότιο πόλο του Κρόνου

Από παλαιότερες αναρτήσεις μας γνωρίζατε ότι ο Κρόνος έχει έναν εξαγωνικό στρόβιλο στο βόρειο πόλο του. Η εξαγωνική αυτή δομή είναι γνωστή εδώ και τουλάχιστον 40 χρόνια και ανακαλύφθηκε από το “Voyager” το 1981. Για τον νότιο πόλο του Κρόνου δεν υπήρχε κάτι αντίστοιχο μέχρι το 2023 οπότε και άρχισε να δημιουργείται αυτό που φαίνεται στη φωτογραφία του άρθρου και ελήφθη από το “Hubble” τον Αύγουστο του 2025, ενώ παρουσιάστηκε φέτος τον Σεπτέμβριο μέσα από την έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Science Advances”.

 

Πρόκειται για ένα δεκάγωνο! Ένας γιγάντιος πολικός στρόβιλος με 10 πλευρές! Αν και το πώς δημιουργήθηκε είναι ακόμη υπό διερεύνηση, μοιάζει με τους αντίστοιχους πολικούς στροβίλους που έχουμε στη Γη, αλλά στον Κρόνο είναι πολύ μεγαλύτεροι. Εκτιμάται ότι ένα άλλο αντικυκλωνικό σύστημα λίγο πιο βόρεια από αυτό, αποτέλεσε το έναυσμα για τη δημιουργία αυτού του γιγάντιου στάσιμου στροβίλου.

 

Έτσι, ο Κρόνος έχει ένα μακρόβιο εξάγωνο στον βόρειο πόλο του και ένα, πιθανόν βραχύβιο, δεκάγωνο (το οποίο θα παρακολουθηθεί και από το JWST) στο νότιο πόλο του. Η δυναμική ρευστών είναι η κύρια αιτία στην οποία οφείλουν τις γεωμετρίες τους αυτοί οι στρόβιλοι. Η διάτμηση των ανέμων καθ’ ύψος στην ατμόσφαιρα του Κρόνου μπορεί να δημιουργήσει στάσιμα κύματα όπως αυτά. Το μεγάλο βάθος της ατμόσφαιρας του αέριου γίγαντα παίζει ρόλο στην ανεμπόδιστη δημιουργία τέτοιων κυμάτων. Στη Γη αυτό είναι δύσκολο, καθώς η ατμόσφαιρα είναι πολύ «ρηχή» και η ροή του ανέμου καθορίζεται (ή εμποδίζεται) εν μέρει ή εν πολλοίς από τη γεωμορφολογία. Αυτό τελικά οδηγεί σε πολικούς στροβίλους λιγότερο οργανωμένους, κυματοειδούς μορφής και κατά βάση κυκλικής γεωμετρίας.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aee4251

 

Φωτογραφία: NASA, ESA, STScI, Agustin Sánchez-Lavega (UPV), Amy Simon (NASA-GSFC), Michael Wong (UC Berkeley) - Επεξεργασία: Alyssa Pagan

 

Περισσότερα για την Αστρονομία και την Αστροφυσική, τις μαύρες τρύπες, τους αστέρες νετρονίων, τους λευκούς και τους καφέ νάνους, τους ερυθρούς γίγαντες, τα νεφελώματα, την αστρική εξέλιξη και την πυρηνοσύνθεση, αλλά και πολλά άλλα θα βρείτε στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Ενδοκανναβινοειδή και "ευφορία" αθλητών μεγάλων αποστάσεων

Έμπειροι αθλητές που τρέχουν πολύ μεγάλες αποστάσεις, μαραθωνίους (~42 km) ή υπερμαραθωνίους, βρίσκονται σε μια κατάσταση «ευφορίας» παρά την καταπόνηση που υφίσταται το σώμα τους. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβρη στο επιστημονικό περιοδικό “BMC Medicine”, εξετάζεται ο ρόλος των ενδοκανναβινοειδών σε αυτήν την κατάσταση που βιώνουν οι αθλητές. Τα ενδοκανναβινοειδή είναι φυσικά μόρια (νευροδιαβιβαστές) που παράγει ο οργανισμός μας για να ρυθμίσει βασικές λειτουργίες και να διατηρήσει την εσωτερική ισορροπία του σώματος. Δεν αποθηκεύονται στο σώμα, αλλά συντίθενται ακριβώς τη στιγμή που τα χρειάζεται ο οργανισμός για να αντιμετωπίσει κάποιο ερέθισμα. Τα δυο κυριότερα μόρια είναι η ανανδαμίνη (ΑΕΑ, η «ουσία της ευδαιμονίας ή ευφορίας») και η 2-αραχιδογλυκερόλη (2-AG).

 

Το πρώτο πείραμα περιέλαβε 19 έμπειρους αθλητές οι οποίοι έτρεξαν μαραθώνιο γύρω από τη λίμνη Baldeney στη Γερμανία. Δείγμα αίματος από αυτούς ελήφθη πριν την αρχή της άσκησης, στα 14 km, στα 28 km και στο τέλος αλλά και 45 λεπτά μετά το τέλος της άσκησης. Για συγκριτικούς λόγους, οι αθλητές επέστρεψαν λίγες εβδομάδες αργότερα στο ίδιο σημείο και περπάτησαν γύρω από τη λίμνη για τον ίδιο χρόνο που χρειάστηκαν για να τρέξουν τον μαραθώνιο. Αυτό που βρέθηκε είναι ότι η συγκέντρωση της ανανδαμίνης δεν αυξάνει μόνο στην αρχή του μαραθωνίου αλλά συνεχίζει να αυξάνει διαρκώς καθ’ όλη τη διάρκεια της άσκησης ενώ και 45 λεπτά μετά το πέρας της, παραμένει υψηλή. Για σύγκριση, κατά τη διάρκεια του περπατήματος, η συγκέντρωση της ουσίας ήταν πολύ μικρότερη.

 

Στο δεύτερο πείραμα, με πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις, συμμετείχαν 36 αθλητές οι οποίοι έτρεξαν 100, 160 και 230 km (TorTour de Ruhr). Και εδώ ελήφθη αίμα πριν και μετά τον αγώνα. Έτσι και εδώ, η ανανδαμίνη ήταν ιδιαίτερα αυξημένη μετά τον αγώνα ενώ και η 2-AG ήταν επίσης αρκετά αυξημένη σε αυτήν την περίπτωση. Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του οργανισμού παραμένει ιδιαίτερα ενεργό σε τρέξιμο ακόμη και πολύ μεγάλων αποστάσεων. Επόμενο βήμα για τους ερευνητές, είναι να κατανοήσουν τον ακριβή ρόλο που παίζουν αυτά τα μόρια στην ευφορία, τη μείωση του στρες και την αίσθηση του πόνου κατά τη διάρκεια του τρεξίματος.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1186/s12916-026-05186-z

 

Πολλά περισσότερα και πολύ ενδιαφέροντα για την άσκηση, την υγεία, τη μακροζωία, τις τελευταίες εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα, την αποτροπή εκδήλωσης ασθενειών όπως και πολλά περισσότερα, στον πιο συναρπαστικό τόμο της τριλογίας, τον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Οι καθαριστές αέρος με φίλτρα HEPA έχουν θετική επίδραση στη γνωστική λειτουργία για τους άνω των 40

Οι καθαριστές αέρα με φίλτρα HEPA (High Efficiency Particulate Air) φαίνεται πως έχουν μετρήσιμη θετική επίδραση στη γνωστική λειτουργία ιδιαίτερα σε άτομα ηλικίας άνω των 40 ετών, από τον πρώτο μήνα χρήσης. Σε αυτό το πολύ σημαντικό συμπέρασμα κατέληξε έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο στο “Scientific Reports”.

 

Τι είναι το φίλτρο HEPA; Το φίλτρο αυτό παγιδεύει, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του, τουλάχιστον το 99.97% των αιωρούμενων σωματιδίων με διάμετρο τουλάχιστον 0.3 μικρόμετρα. Σε αστικές περιοχές με μόλυνση όπου η πυκνότητα των αιωρούμενων σωματιδίων από τους δρόμους και τα κτήρια είναι υψηλή, υφίσταται αρνητική επίδραση στη γνωστική λειτουργία μετά από μόλις μερικές ώρες. Οπότε η επιβάρυνση των μόνιμων κατοίκων σε τέτοια περιβάλλοντα είναι σημαντική και αυξάνει το ρίσκο για καρδιαγγειακές και αναπνευστικές νόσους, όπως και για νόσο Alzheimer και Parkinson.

 

Στην έρευνα συμμετείχαν 119 άνθρωποι με ηλικία από 30 ως 74 ετών, οι οποίοι κατοικούσαν στο Somerville της Μασαχουσέτης των ΗΠΑ, δίπλα από 2 μεγάλους αυτοκινητόδρομους. Η πυκνότητα των αιωρούμενων σωματιδίων είναι ιδιαίτερα αυξημένη εκεί και για αυτό επιλέχθηκε η συγκεκριμένη τοποθεσία. Τα άτομα χωρίστηκαν σε 2 τυχαίες ομάδες με τη μία να χρησιμοποιεί καθαριστή αέρα με HEPA για 1 μήνα, και στη συνέχεια τον ίδιο καθαριστή χωρίς HEPA χωρίς να το γνωρίζει. Η άλλη ομάδα έκανε το ίδιο αλλά με αντίστροφη σειρά. Και στις δυο ομάδες, υπήρξε διάλειμμα ενός μηνός ανάμεσα στη μηνιαία χρήση των δυο καθαριστών αέρα.

 

Στη συνέχεια έγιναν διάφορα τεστ γνωστικής ικανότητας, οπτικής μνήμης, κινητικότητας, κ.α. Όσοι ήταν άνω των 40 ετών, παρουσίασαν βελτίωση κατά 12% σε αυτό το τεστ μετά από τη χρήση καθαριστή αέρα με HEPA. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικό και συγκρίσιμο με αυτό που θα ωφελούνταν κάποιος αν αύξανε την ημερήσια άσκησή του, ενώ αποτελεί σημαντική συνεισφορά στη μείωση του ρίσκου πρόωρου θανάτου από όλες τις αιτίες.

 

Η ερευνητική ομάδα θα εξετάσει αν η αύξηση του χρόνου χρήσης του φίλτρου HEPA αυξάνει μακροπρόθεσμα το παραπάνω ποσοστό βελτίωσης, όπως και τη συσχέτιση της βελτίωσης με τις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς λιγότερο από το 10% των συμμετεχόντων ήταν άνω των 60 ετών σε αυτήν την έρευνα.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41598-026-48063-8

 

Χάρτης αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 για το 2023 στις ευρωπαϊκές πόλεις. Ένα φίλτρο HEPA συλλαμβάνει αυτά τα σωματίδια αποτελεσματικά. (https://www.eea.europa.eu/.../particulate-matter-pm2.5)

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Κατολίσθηση στο Mont Viso

Εντυπωσιακή κατολίσθηση βράχων σημειώθηκε στην ανατολική πλευρά του Mont Viso (με κορυφή στα 3840 μέτρα, στις Άλπεις, στη βορειοδυτική Ιταλία) γύρω στις 8 το βράδυ της 1ης Σεπτεμβρίου. Η κατολίσθηση αυτή προσέφερε μόνο θέαμα και ευτυχώς δεν υπήρξαν αναφορές για τραυματίες.

 

Κατολισθήσεις σαν και αυτήν συμβαίνουν πιο συχνά σε απότομες πλαγιές όπως η εικονιζόμενη και μπορούν να προκληθούν για διάφορους λόγους όπως μακροχρόνιες γεωλογικές επιρροές που μπορεί να οδηγήσουν τελικά σε θραύση πετρωμάτων υποστήριξης ή σε οπισθοχώρηση παγετώνων που μέχρι πρότινος παρείχαν επαρκή στήριξη σε βράχους αλλά οφείλονται και σε πιο άμεσες αιτίες όπως ισχυρές βροχοπτώσεις που προκαλούν διάβρωση και εξασθένιση του εδάφους ή σεισμική δραστηριότητα.

 

Φωτογραφία: Fabien Artero / Πηγή: https://bsky.app/profile/subfossilguy.bsky.social

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Εντυπωσιακό σκηνικό από εκτόξευση Falcon 9

Εντυπωσιακό σκηνικό με εκτόξευση Falcon 9 της Space X στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ στο πρωί στις 25/8. Αυτού του είδους το σκηνικό είναι κάτι σύνηθες για τους κατοίκους εκεί. Πύραυλοι σαν αυτόν πετούν σε ικανό ύψος ώστε να δημιουργήσουν προσωρινά τεχνητά νυχτερινά φωτεινά νέφη (NLCs). Δημιουργούνται συχνά σε τέτοιες εκτοξεύσεις χάρη στη μεταφορά υδρατμών και μικροσωματιδίων από τον πύραυλο σε αυτά τα ύψη (~80 km) της ατμόσφαιρας.

 

Τα νυχτερινά φωτεινά νέφη τα έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας. Πρόκειται για ένα στρώμα αραιών νεφών που βρίσκεται σε πολύ μεγαλύτερο ύψος, γύρω στα 80 km, σε σχέση με τα γνώριμα νέφη της τροπόσφαιρας (~5-15 km) με τα οποία είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Είναι ορατά σε σχετικά μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (συνήθως μεταξύ 50o και 70o αν και σε σπάνιες περιπτώσεις καταγράφονται και σε χαμηλότερα πλάτη, π.χ. στη νότια Ευρώπη και στην Ελλάδα το 2021), το καλοκαίρι μετά τη δύση του ηλίου. Τα νέφη αυτά φωτίζονται από τον ήλιο, ενώ αυτός βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα και αποκτούν ένα χαρακτηριστικό μπλε χρώμα, λόγω της απορρόφησης του ερυθρού μέρους του ορατού φάσματος του ηλιακού φωτός από το όζον της στρατόσφαιρας.

 

Χρειάζονται ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες για να σχηματιστούν (από –120 βαθμούς Κελσίου και χαμηλότερα), ώστε να ευνοείται η ύπαρξη παγοκρυστάλλων διαμέτρου ~0.1 μικρομέτρων. Επίσης, θα πρέπει να υφίστανται υδρατμοί (προερχόμενοι από χαμηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα ενδεχομένως με την ανυψωτική βοήθεια ατμοσφαιρικών βαρυτικών κυμάτων ή από αντιδράσεις υδροξυλίου με μεθάνιο ή από πυραύλους όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση της φωτογραφίας) και πυρήνες συμπύκνωσης (π.χ. σκόνη από μετέωρα ή από ηφαίστεια).

 

Φωτογραφία: https://x.com/kimmyfromva

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Τόξο ομίχλης στις ακτές της Βαλτικής

Τόξο ομίχλης στις ακτές της Βαλτικής θάλασσας το πρωί στις 25/8. Το τόξο αυτό είναι λευκό με μία αμυδρή κόκκινη λωρίδα στην εξωτερική ζώνη του και μία αμυδρή ιώδη λωρίδα στην εσωτερική ζώνη. Το πάχος των ζωνών των διαφόρων χρωμάτων στο τόξο ομίχλης είναι μεγαλύτερο σε σχέση με το γνωστό ουράνιο τόξο, με αποτέλεσμα να επικαλύπτονται τα διάφορα χρώματα και να απομένει το άθροισμα τους (το λευκό) και ένα τμήμα των ακραίων λωρίδων (κόκκινης και ιώδους). Η διαφορά ανάμεσα στο γνωστό ουράνιο τόξο και το τόξο ομίχλης έγκειται στη διάμετρο των σταγονιδίων που τα δημιουργούν. Στο πρώτο συμμετέχουν μεγάλα σταγονίδια της τάξης του ενός χιλιοστού. Στο δεύτερο συμμετέχουν μικρότερα, της τάξης των δεκάδων μικρομέτρων.

 

Πηγή: https://x.com/MeteoprognozaPL

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Άλως από πύραυλο

Στη φωτογραφία βλέπουμε τον πύραυλο H3 της JAXA (Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία) να εκτοξεύεται από το διαστημικό κέντρο Tanegashima στην Ιαπωνία, στις 11/8. Η τοπική ώρα είναι λίγο μετά τις 4 τα ξημερώματα. Η πηγή φωτός στη μέση της φωτογραφίας είναι ο πύραυλος και όχι η Σελήνη (δεν είχε φεγγάρι εκείνη τη νύχτα). Το φως είναι τόσο έντονο, ώστε χάρη και στους παγοκρυστάλλους των νεφών εκείνης της νύχτας, γίνεται ορατή μια άλως 22 μοιρών, το γνωστό ατμοσφαιρικό οπτικό φαινόμενο, μόνο που τώρα έχει ως πηγή φωτός κάτι τεχνητό! Πάνω αριστερά διακρίνονται και οι Πλειάδες. Η στήλη των προωθητικών αερίων του πυραύλου δίνει έναν ακόμη πιο «δραματικό» τόνο στη φωτογραφία.

 

Πηγή: https://x.com/dydt_Nao

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

Ο Betelgeuse όπως δεν τον έχετε ξαναδεί

Έχετε δει ποτέ σε φωτογραφία τον Betelgeuse; Αυτή ορίστηκε ως «φωτογραφία της εβδομάδας» στις 24/8, στην ιστοσελίδα του ESO (European Southern Observatory) και δικαίως! Τα δεδομένα για αυτή τη φωτογραφία ελήφθησαν το 2023 με το τηλεσκόπιο Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), και αυτή παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στις 24/8. Σε αυτήν που αποτελεί μια από τις πιο λεπτομερείς εικόνες που έχουμε μέχρι σήμερα για τα χαρακτηριστικά της επιφάνειας του «διάσημου» πορτοκαλί αστεριού στον αστερισμό του Ωρίωνα, 600 έτη φωτός μακριά, είναι εμφανείς οι έντονες ανομοιομορφίες, σε αντίθεση με τον Ήλιο μας ο οποίος είναι σχετικά λείος και σφαιρικός. Ο Betelgeuse είναι ένας κόκκινος υπεργίγαντας σχεδόν 800 φορές μεγαλύτερος. 

 

Οι κορυφές και οι κοιλότητες του άστρου αυτού, προέρχονται από την κίνηση γιγάντιων φυσαλίδων θερμού ιονισμένου αερίου που ανεβαίνουν από τα βάθη του αστεριού στην επιφάνειά του. Αυτή η μεγάλης κλίμακας κίνηση του αερίου οδηγεί σε αυτά τα «θερμά σημεία» στην επιφάνεια του αστεριού. Ωστόσο, το φωτεινότερο θερμό σημείο που φαίνεται στις νέες παρατηρήσεις εμφανίζεται και σε δεδομένα που καταγράφηκαν επτά χρόνια νωρίτερα, δηλαδή φαίνεται να έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σχέση με την προβλεπόμενη από τα τρέχοντα μοντέλα.

 

Η επίμονη φύση αυτών των θερμών σημείων μπορεί να συνδέεται με έναν συνοδό αστέρα, όπως προτάθηκε πρόσφατα από παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο VLT (Very Large Telescope) του ESO. Η ερευνητική ομάδα είχε κίνητρο να μελετήσει την επιφάνεια του αστεριού για να δει αν τα θερμά σημεία θα μπορούσαν να σχετίζονται με γεγονότα όπως η δραματική εξασθένιση του Betelgeuse το 2020. Ως ένα αστέρι που πλησιάζει στο τέλος της ζωής του, υπάρχει ένας ακόμη λόγος που το άστρο αυτό προσελκύει τους αστρονόμους. «Η κατάληξή του ως υπερκαινοφανής καθιστά συναρπαστικό να γνωρίζουμε πώς μοιάζει στην πραγματικότητα τώρα», λέει ο επικεφαλής συγγραφέας της αντίστοιχης έρευνας W. Dent. Όταν ο Betelgeuse τελικά εκραγεί, θα είναι αρκετά φωτεινός ώστε να είναι ορατός από έναν γήινο παρατηρητή ακόμη και στο φως της ημέρας. 

 

Φωτογραφία: ALMA (ESO / NAOJ / NRAO) / W. Dent et al. / https://www.eso.org/public/images/potw2634a/

 

Στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε, εκτός πολλών άλλων, να μάθετε περισσότερα για τους υπερκαινοφανείς, τις μελανές οπές, τους βαρυτικούς φακούς, τη Γενική και Ειδική θεωρία της Σχετικότητας, την αστρική εξέλιξη, με απλό και κατανοητό τρόπο, μέσω διαφωτιστικών σχημάτων. Μπορείτε να τον αποκτήσετε από εμάς, με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα στη σελίδα μας! Ρωτήστε μας!

 

 

Ο Άρης από το Viking 2

Μια φωτογραφία από το παρελθόν του Άρη. Το “Viking Lander 2” έκανε αυτή τη λήψη τον Μάιο του 1979. Είναι περίπου μεσημέρι τοπική ώρα και η τοποθεσία είναι η “Utopia Planitia” η οποία αποτελεί μια μεγάλη επίπεδη επιφάνεια στο εσωτερικό ενός γιγάντιου κρατήρα σύγκρουσης διαμέτρου ~3300 km. Βρίσκεται σε αρεογραφικό πλάτος περίπου 47 μοιρών, δηλαδή κάπου στη μέση της διαδρομής από τον ισημερινό προς τον βόρειο πόλο του Άρη. Το λευκό ανάμεσα στους βράχους και την άμμο είναι ξηρός πάγος.

 

Το “Viking Lander 2” ήταν μέρος της αποστολής “Viking 2” στον Άρη και προσεδαφίστηκε στον Άρη τον Σεπτέμβριο του 1976. Οι μπαταρίες του άντεξαν 3,5 χρόνια και η τελευταία επικοινωνία με τη Γη ήταν τον Απρίλιο του 1980. Η αποστολή του ήταν η λήψη φωτογραφιών και η συλλογή δεδομένων για το έδαφος και τον καιρό στον Άρη.

 

Φωτογραφία: NASA / JPL-Caltech / Andrea Luck / https://flic.kr/p/2oDimoo

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους εξωπλανήτες, την αναζήτηση εξωγήινης ζωής, τη διαστημική εξερεύνηση μεσοπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα, την αστρομηχανική και πολλά άλλα συναρπαστικά θέματα, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας! 

 

 

Ασυνήθιστα αργό μετέωρο καταγράφεται στην Ιαπωνία

Ένα ασυνήθιστα αργό μετέωρο εμφανίστηκε στον ουρανό της πόλης Hiratsuka της Ιαπωνίας στις 21/8, λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα τοπική ώρα. Η ανάλυση αυτού του μετεώρου έδειξε ότι η αρχική του ταχύτητα ήταν 11,2 km/s, διήνυσε 196 km μέσα στην γήινη ατμόσφαιρα και μπήκε με αρκετά μικρή γωνία, κάτι που το οδήγησε σε αυτήν την μακράς διάρκειας πτήση.

 

Λόγω αυτών των χαρακτηριστικών του, ένα πιθανό ενδεχόμενο θα ήταν να επρόκειτο για αστεροειδή τύπου Arjuna. Αυτοί οι αστεροειδείς έχουν τροχιές που είναι πολύ παρόμοιες με την γήινη και βρίσκονται σχετικά κοντά στη Γη αποτελώντας NEO (Near-Earth Objects). Σαν αποτέλεσμα, ένας τέτοιος αστεροειδής θα εισερχόταν με μικρή γωνία και θα φαινόταν για πολλή ώρα σε έναν γήινο παρατηρητή, αφήνοντας ασυνήθιστα μεγάλο ίχνος στον ουρανό.

 

Πηγή: https://x.com/dfuji1

 

Μάθετε περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Ξεπερνώντας τα 110 έτη ζωής

Πώς κάποιοι άνθρωποι περνάνε τα 110 έτη ζωής χωρίς ασθένειες; Προσπάθεια απάντησης αυτού του ερωτήματος είναι και η έρευνα που δημοσιεύτηκε στα τέλη Αυγούστου στο επιστημονικό περιοδικό “Cell Reports”. Σύμφωνα με την έρευνα, οι άνθρωποι αυτοί έχουν σε αφθονία, σε σχέση με τον μέσο όρο, ένα συγκεκριμένο τύπο κυττάρων (τα CD4 CTLs) τα οποία αντιμετωπίζουν τον καρκίνο, ωστόσο ίσως να μην κάνουν μόνο αυτό. Στην πραγματικότητα, ο ρόλος τους στον οργανισμό αυτών των ανθρώπων που ξεπερνούν τα 110 έτη, παραμένει εν πολλοίς υπό διερεύνηση. 

 

Δεν είναι όμως μόνο ο καρκίνος που λείπει από αυτούς, αλλά και άλλες ασθένειες όπως άνοια και καρδιολογικές παθήσεις. Τα προαναφερθέντα κύτταρα, ενώ συνήθως είναι στο 4% των συνολικών Τ κυττάρων, σε ανθρώπους ηλικίας 100-109 ετών το ποσοστό αυτό ανέβαινε στο 10% και στους άνω των 110 ετών έφτανε στο 18% περίπου.

 

Αυτά τα κύτταρα απαντώνται αντιδρώντας σε κάποια «απειλή» για τον οργανισμό, συνήθως καρκίνος, ωστόσο κανείς από τους εξετασθέντες του δείγματος δεν είχε νοσήσει. Έτσι, αναζητείται η αιτία που προκαλεί την παραγωγή αυτών των κυττάρων σε αφθονία, τι ρόλο έχουν στον οργανισμό και γιατί αυτό γίνεται σε συγκεκριμένους οργανισμούς. Ίσως να πρόκειται για μια εξελικτική αμυντική αντίδραση. Σίγουρα είναι μια συναρπαστική έρευνα, οι καρποί της οποίας ίσως δώσουν την ευκαιρία σε πολλούς να αποφύγουν οδυνηρές ασθένειες και να ζήσουν μια καλύτερη ζωή.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://doi.org/10.1016/j.celrep.2026.117728

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στη Γεροντολογία αλλά και τις γενικότερες εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

 

 

Σμήνος μετεώρων στη Χαβάη

Ένα σμήνος μετεώρων καταγράφηκε στις 19/8 λίγο μετά τα μεσάνυχτα από αστρονόμο στην κορυφή Mauna Kea της Χαβάης μέσω της κάμερας CFHT-Asahi. Τι είναι όμως ένα «σμήνος μετεώρων»; Ένας απλός ορισμός για αυτά θα μπορούσε να είναι: «πολλά μετέωρα που πέφτουν σχεδόν ταυτόχρονα, όντας σχετικά κοντά χωρικά και ακολουθώντας σχεδόν την ίδια κατεύθυνση (κοινό ακτινοβόλο σημείο)».

 

Πώς προκύπτουν αυτά; Πιθανότατα από τον θρυμματισμό μεγαλύτερου μετεωροειδούς, ο οποίος συνέβη λίγες μέρες ή ώρες πριν την είσοδό του στη γήινη ατμόσφαιρα. Τα μικρότερα κομμάτια στα οποία διαλύθηκε, αποτελούν και το σμήνος μετεώρων που καταγράφηκε.

 

Έχει καταγραφεί κάτι τέτοιο στο παρελθόν; Αν και σπάνιες οι καταγραφές αυτού του φαινομένου, ωστόσο υπάρχουν και τις έχουμε φιλοξενήσει κατά καιρούς και στη σελίδα μας (π.χ. Νορβηγία 2022, Ιαπωνία 2025).

 

Πηγή: CFHT και Asahi Shimbun / https://x.com/IchiTanaka13796

 

Πολλά περισσότερα για τα μετέωρα, τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τη συχνότητα εμφάνισής τους, τον κίνδυνο σύγκρουσής τους με την Γη, τις «καταιγίδες μετεώρων» που αναμένονται στο μέλλον, με χάρτες, εικόνες, διαγράμματα κ.α. στις σελ. 59 και 68 του τόμου ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος») τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Πρόσκρουση Falcon 9 στην Σελήνη

Εικόνες από το “Lunar Reconnaissance Orbiter”, δορυφόρο της NASA σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, αποκαλύπτουν τον κρατήρα που δημιούργησε η μη-προγραμματισμένη πτώση ενός πυραύλου “Falcon 9” της “Space X”, στο έδαφος του φυσικού μας δορυφόρου στις 5/8. Ο νέος αυτός κρατήρας έχει μέγιστο βάθος 3-4 m και διάμετρο 18 m. Από το εκτοξευμένο υλικό, εκτιμάται ότι ο πύραυλος κατά την σύγκρουση, έπεσε υπό γωνία 60 μοιρών ως προς το έδαφος (δηλαδή 30 μοίρες σε σχέση με την κατακόρυφο). Η ταχύτητά του λίγο πριν την κρούση, ήταν σχεδόν 9000 km/h και η μάζα του 3,9 τόνους. 

 

Ο πύραυλος χρησιμοποιήθηκε σε ένα (επιτυχές) εγχείρημα για την αποστολή δυο ρομποτικών οχημάτων στη Σελήνη στις 15/1/2025. Ενώ το πρώτο κομμάτι του πυραύλου που χρησιμοποιείται για την απογείωση, προσγειώθηκε ομαλά στη συνέχεια, το δεύτερο κομμάτι που δίνει την απαραίτητη ώθηση για την τελική τροχιά προς τη Σελήνη παρέμεινε στο διάστημα χωρίς άλλα καύσιμα μετά την αποστολή του. Για 15 μήνες ήταν εντελώς ακυβέρνητο, καθοδηγούμενο από τις «ορέξεις» της βαρύτητας και της ηλιακής δραστηριότητας, μέχρι τελικά να πέσει στη Σελήνη στις 5/8/2026.

 

Βίντεο: NASA / GSFC 

 

Μάθετε περισσότερα για τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τις «βολίδες», τους αστεροειδείς, τους κομήτες, τις διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με χάρτες και φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στον τόμο ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Ο τυφώνας "Bavi"

Ο τυφώνας “Bavi” (όνομα που του δόθηκε από την Ιαπωνική μετεωρολογική υπηρεσία) όπως τον κατέγραψε ο μετεωρολογικός δορυφόρος GOES-18 στις 4/7 με τον ήλιο να βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα του δορυφόρου και να δίνει έναν πιο δραματικό τόνο στον μακρόβιο τυφώνα που ξεκίνησε από τον δυτικό Ειρηνικό ωκεανό ως τροπική καταιγίδα και πέρασε από τις Μαριάνες νήσους, το Γκουάμ, τις Φιλιππίνες, και την Ταιβάν. Ο τυφώνας αυτός ήταν ισοδύναμος με έναν κυκλώνα κατηγορίας 5 (η ανώτερη κατηγορία στην κλίμακα Saffir-Simpson) με την χαμηλότερη καταγεγραμμένη πίεση στο «μάτι» του στα 901 hPa και τους ισχυρότερους ανέμους να έχουν ταχύτητα 285 km/h. Ο τυφώνας διαλύθηκε στις 16/7.

 

Φωτογραφία: GOES-18 / CIRA / NOAA

 

Περισσότερα για τους κυκλώνες, τους τυφώνες, τις τροπικές καταιγίδες, τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, αλλά και όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!