Ο αστεροειδής 2024 YR4 μας απειλεί;

Όταν πρόκειται για καταστροφή, τα ΜΜΕ και οι ενημερωτικές ιστοσελίδες κάνουν party. Έτσι έγινε λοιπόν και με την πληροφορία ότι ένας αστεροειδής με διάμετρο περίπου 60 μέτρα, έχει μια «καταρχάς, όχι εντελώς αμελητέα» πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Γη το 2032. Τι σημαίνει όμως αυτό;

 

Ο εν λόγω αστεροειδής έχει την κωδική ονομασία 2024 YR4. Οι μετρήσεις που έχουν γίνει ως τώρα για τον υπολογισμό της τροχιάς του, αφήνουν μια ελάχιστη πιθανότητα 1.2% για σύγκρουση με τον πλανήτη μας, ωστόσο το πιθανότερο είναι ότι περαιτέρω μετρήσεις οι οποίες θα καθορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την μελλοντική του τροχιά, θα εκμηδενίσουν αυτήν την πιθανότητα.

Αν ο συγκεκριμένος αστεροειδής πέσει στη Γη, ποιο είναι το πιθανότερο σημείο πρόσκρουσης με τα τωρινά δεδομένα και πόσο μεγάλες θα μπορούσαν να είναι οι καταστροφές; Με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, υπολογίζεται ότι θα έπεφτε κάπου κοντά στον ισημερινό, σε μια λωρίδα πιθανών τοποθεσιών που εκτείνεται από τη Βενεζουέλα, την Κολομβία και τη Βραζιλία ως την υποσαχάρια Αφρική κυρίως (βλέπε https://x.com/cosmos4u/status/1884098268583584056). 

 

Οι ζημιές εξαρτώνται από τη γωνία, τη σύσταση του μετεωρίτη αλλά και το σημείο πτώσης (π.χ. αν είναι στεριά ή θάλασσα), όμως οι αναγνώστες μας όπως και όσοι έχουν τον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», γνωρίζουν ότι για να έχει ένας μετεωρίτης καταστροφικές συνέπειες σε πλανητική κλίμακα, θα πρέπει η διάμετρός του να είναι της τάξης του χιλιομέτρου. Ο συγκεκριμένος αστεροειδής, έχοντας μέγεθος μερικών δεκάδων μέτρων, εφόσον πέσει στη Γη, μπορεί να συγκριθεί με εκείνον της Tunguska (και εκείνος εκτιμάται ότι είχε την ίδια διάμετρο) ή με ένα γεγονός ανάλογο του Chelyabinsk.

 

Πριν ξεφυσήσετε με σχετική ικανοποίηση, να τονίσουμε ότι τόσο ο μετεωρίτης της Tunguska (1908, 50-60 μέτρα) όσο και εκείνος του Chelyabinsk (2013, 20 μέτρα), έπεσαν σε ακατοίκητες ή αραιοκατοικημένες περιοχές. Στη 2η περίπτωση, ο μετεωρίτης με μέγεθος ίσο με το 1/3 του 2024 YR4, προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στα κτήρια, τραυματισμούς, εγκαύματα ή ακόμη και πρόσκαιρη τύφλωση σε όσους κοίταξαν προς τον ουρανό εκείνες τις στιγμές. Έτσι, το ενδεχόμενο πτώσης του 2024 YR4 σε κατοικημένες περιοχές, ακόμη και αν είναι απειροελάχιστα μικρό αυτή τη στιγμή, μέχρι οι μετρήσεις να εκμηδενίσουν αυτήν την πιθανότητα, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους αστρονόμους που είναι επιφορτισμένοι με την παρακολούθησή του.

 

Πότε θα γνωρίζουμε οριστικά για την πορεία του; Πιθανότατα το 2028, όταν θα ξαναπεράσει από την αστρονομική μας «γειτονιά» ακολουθώντας μια πιο ακίνδυνη τροχιά και θα υπάρχει η δυνατότητα για λεπτομερή παρατήρησή του.

 

Έχει ξαναγίνει κάτι ανάλογο με άλλον αστεροειδή; Ναι, με τον 99942 Apophis (Άποφις), ο οποίος έχει μέγεθος μισό χιλιόμετρο (πολύ μεγαλύτερος δηλαδή από τον τωρινό) και οι πρώτες παρατηρήσεις της τροχιάς του, έδιναν πιθανότητα σύγκρουσης με τη Γη ίση με 2.7% για το 2029. Αυτό τον τοποθέτησε στη βαθμίδα 4 της 10βάθμιας κλίμακας Torino η οποία ταξινομεί αυτές τις απειλές ανάλογα με το μέγεθός τους και την πιθανότητα σύγκρουσής τους με τη Γη. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη απειλή που γνωρίσαμε ως σήμερα. Για σύγκριση, ο τωρινός κομήτης βρίσκεται στη βαθμίδα 3 της κλίμακας αυτής.

 

Τελικώς, μετά από αλλεπάλληλες παρατηρήσεις το 2013 ανακοινώθηκε ότι η πιθανότητα σύγκρουσης του Apophis με τον πλανήτη μας έχει μηδενικές πιθανότητες τόσο το 2029 όσο και στο επόμενο πέρασμά του το 2036, ενώ το 2021 ακόμη πιο λεπτομερείς μετρήσεις και υπολογισμοί οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο κομήτης δεν θα μας απασχολήσει για τουλάχιστον 100 ακόμη χρόνια.

 

Παρακολούθηση του 2024 YR4: https://cneos.jpl.nasa.gov/sentry/details.html...

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους κομήτες, τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις διαφορές τους, την πιθανότητα πρόσκρουσής τους με τη Γη, την κλίμακα Torino και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η υπερβολίδα του Chelyabinsk

Πριν από 9 χρόνια, στις 15.02.2013, το Chelyabinsk στη Ρωσία θα γίνει γνωστό σε όλο τον πλανήτη για την υπερβολίδα που πρωταγωνίστησε για λίγα δευτερόλεπτα στον ουρανό του. Υπερβολίδα ονομάζεται κάθε λαμπρό μετέωρο με φαινόμενο μέγεθος (προσωρινά) κάτω από -17. Το εκτιμώμενο φαινόμενο μέγεθος για τον μετεωρίτη του Chelyabinsk είναι γύρω στο -30 (δηλαδή πρόσκαιρα λαμπρότερο και από τον Ήλιο, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τις διάφορες καταγραφές).

 

Ο μετεωρίτης αυτός, ήταν ο μεγαλύτερος καταγεγραμμένος, μετά από αυτόν στην Tunguska το 1908. Αυτός του Chelyabinsk είχε διάμετρο ~20 m, και ισοδυναμούσε με μια βόμβα 0.5 Μt ΤΝΤ. Αυτός στην Tunguska, είχε διάμετρο ~60 m με ισοδύναμη ισχύ 12 Mt TNT. Από τον μετεωρίτη του Chelyabinsk καταγράφηκαν ζημιές σε 7200 κτήρια (περιλαμβάνονται και καταρρεύσεις τοίχων) και τραυματισμοί 1500 ανθρώπων (περιλαμβάνονται ακόμη και εγκαύματα από την υπεριώδη ακτινοβολία ή προσωρινή τύφλωση για όσους ήταν πολύ κοντά).

 

Περισσότερα για τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις εντυπωσιακές καταγραφές από παλαιότερα συμβάντα και τις πιθανότητες για μελλοντικά, όπως και την άμυνα που έχει αλλά και αναπτύσσει η ανθρωπότητα απέναντι σε αυτά, στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα!

 

Δείτε το βίντεο εδώ: https://fb.watch/bjTEQIK21S/.

Διασκορπισμένα γυαλιά σε έκταση χιλιομέτρων στην Ατακάμα, προήλθαν από έκρηξη κομήτη, 12000 έτη πριν το σήμερα

Στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, υπάρχει μια λωρίδα περίπου 75 km, γεμάτη με διασκορπισμένα κομμάτια γυαλιού, κυρίως μαύρα και πολλά από αυτά έχουν καμπύλο σχήμα. Για πολλά χρόνια αποτελούσε μυστήριο, αυτή η λωρίδα, ωστόσο έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο στο επιστημονικό περιοδικό Geology, δίνει απάντηση.

 

Τα στοιχεία που συνέλεξαν οι ερευνητές, οδηγούν στο συμπέρασμα πως, η λωρίδα αυτή αποτελεί την περιοχή πάνω από την οποία εξερράγη κομήτης (ή κομμάτι αυτού), πριν περίπου 12000 έτη. Είναι χαρακτηριστικό πως δεν υπάρχει κρατήρας, κάτι που συνηγορεί προς την περίπτωση εναέριας έκρηξης (κάτι ανάλογο με το συμβάν στην Tunguska το 1908). Οι κομήτες, όπως και οι μικροί αστεροειδείς, συνήθως εκρήγνυνται πάνω από το έδαφος. Οι εκρήξεις αυτού του είδους είναι τουλάχιστον θεαματικές και σίγουρα καταστροφικές. Ωστόσο, όταν συμβαίνουν σε απομονωμένα μέρη, επειδή δεν αφήνουν κρατήρα στο έδαφος, είναι δύσκολο να ξέρει κάποιος ότι συνέβησαν. 

 

Το γεγονός του 1908 συνέβη σε ακατοίκητη περιοχή στη Σιβηρία (Tunguska), όπου οι λιγοστές περιγραφές για κάψιμο στο δέρμα, θερμότητα, εκκωφαντικό θόρυβο έκρηξης και ωστικό κύμα, αλλά και τα ισοπεδωμένα δέντρα, χωρίς ωστόσο κάποιον κρατήρα, οδηγούν στην εκτίμηση ότι πρόκειται για γεγονός παρόμοιο με εκείνο που είδαμε πρόσφατα (2013) στο Chelyabinsk. Μόνο που στην περίπτωση του 1908, η διάμετρος του αντικειμένου εκτιμάται στα 65 μέτρα, ενώ του Chelyabinsk (ο οποίος ευθύνεται για ζημιές σε χιλιάδες κτήρια στην περιοχή και για τον τραυματισμό 1500 ανθρώπων, από θραύσεις υαλοπινάκων, ακόμη και καταρρεύσεις τοίχων) ήταν μόλις 20. 

 

Ένα ακόμη παρόμοιο, αλλά πιο καταστροφικό συμβάν συνέβη 12800 έτη πριν, στο Abu Hureyra της Συρίας, το οποίο εξαϋλώθηκε, όταν ένας κομήτης εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα, κομματιάστηκε και οι εναέριες εκρήξεις των θυγατρικών κομματιών είχαν ισχύ τέτοια, ώστε από την εξέταση των στοιχείων, εκτιμάται ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια, τοπικά, ξεπέρασε τους 2200 βαθμούς Κελσίου.

 

Στην Ατακάμα, το ερημικό τοπίο βοήθησε στη διατήρηση στοιχείων από την έκρηξη, όπως τα γυαλιά που βρέθηκαν. Η άμμος αποτελεί την πρώτη ύλη για την παραγωγή ύαλου, και η εξέταση των κομματιών που βρέθηκαν εκεί, υποδεικνύουν ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια, τη στιγμή της έκρηξης, ξεπέρασε τους 1700 βαθμούς Κελσίου. Οι σαρωτικοί άνεμοι από την έκρηξη, εξηγούν το καμπύλο, στριφογυριστό σχήμα που έχουν πολλά κομμάτια γυαλιού που βρέθηκαν εκεί. Επίσης, εξέταση δειγμάτων από τα κομμάτια αυτά, έδειξε την ύπαρξη στοιχείων που υπάρχουν στους κομήτες αλλά όχι στους αστεροειδείς (συγκλίνοντας έτσι, προς τη θεωρία που υποστηρίζει την έκρηξη κομήτη).

 

Δημοσιευμένη Έρευνα (Ατακάμα, Χιλή, 2021): https://doi.org/10.1130/G49426.1

 

Δημοσιευμένη Έρευνα (Abu Hureyra, Συρία, 2020): https://www.nature.com/articles/s41598-020-60867-w

 

Φωτογραφία: Τμήμα της λωρίδας 75 km στην Ατακάμα της Χιλής. Τα μαύρα κομμάτια στο έδαφος, είναι γυαλί, προϊόν εναέριας έκρηξης κομήτη πριν 12000 έτη περίπου. (P.H. Schultz / Brown University).

 

Στον τόμο ΙΙΙ του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» αναφέρονται, εκτός πολλών άλλων, όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι για αφανισμό του πολιτισμού μας, μεταξύ των οποίων και οι πιθανότητες σύγκρουσης με κομήτη/αστεροειδή, όπως και τα μέτρα άμυνας που έχουμε ή θα αποκτήσουμε. Δείτε λεπτομέρειες με στοιχεία, χάρτες και φωτογραφίες, από παλαιότερες συγκρούσεις αλλά και άλλα γεγονότα αφανισμών. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας, με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Δώρο, ένα φωτογραφικό ημερολόγιο τοίχου για το 2022.

 

 

Βολίδες, μετεωρίτες και μεγάλα μετέωρα που έχουν καταγραφεί από το 1988

Σε αυτόν τον χάρτη, φαίνονται όλα τα λαμπρά μετέωρα που έχουν καταγραφεί αυτόματα από αισθητήρες υπηρεσιών των ΗΠΑ, από το 1988 ως και σήμερα. Πιο συγκεκριμένα, εδώ καταγράφονται μετέωρα με φαινόμενο μέγεθος -5 και μικρότερο. Όσο πιο μικρό είναι αυτό το νούμερο, τόσο πιο λαμπρό είναι το μετέωρο. Για σύγκριση, σε αυτήν την κλίμακα, η Αφροδίτη μπορεί να φτάσει ως -4.9 περίπου, η Πανσέληνος ως -13 και ο Ήλιος ως -27.

 

Οι μικροί μωβ κύκλοι αντιστοιχούν σε απελευθέρωση ενέργειας ισοδύναμη με περίπου 0.5 κιλοτόνους εκρηκτικού TNT. Οι λίγο μεγαλύτεροι πράσινοι με περίπου 5 kt, οι πιο μεγάλοι με 50 kt, ενώ ο κίτρινος είναι μία ακόμη τάξη μεγέθους παραπάνω, ήτοι ~500 kt και αντιστοιχεί στον μετεωρίτη του Chelyabinsk στις 15/2/2013. Ο συγκεκριμένος, διαμέτρου περίπου 20 m, αποτελεί το μεγαλύτερο φυσικό αντικείμενο που εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα μετά από εκείνον στην Tunguska το 1908. Το φαινόμενο μέγεθός του, στιγμιαία, υπολογίζεται κάτω από -30, δηλαδή ξεπέρασε εκείνο του ήλιου, κάτι που αποδεικνύεται τόσο από το υλικό των διαφόρων καμερών αλλά και από τα εγκαύματα που αναφέρθηκαν στο δέρμα ανθρώπων που βρίσκονταν κοντά στην περιοχή του συμβάντος. 

 

Πηγή και δεδομένα: https://cneos.jpl.nasa.gov/fireballs/