Κυριακή 31 Μαρτίου 2024

Κεραυνός χτυπά αεροπλάνο κατά την απογείωση στον Καναδά

Σε αυτό το βίντεο κεραυνός χτυπά αεροπλάνο Boeing 777 της “Air Canada”, κατά την απογείωσή του από το Vancouver του Καναδά στις αρχές Μαρτίου. Το βίντεο προήλθε από φωτογράφο αεροπλάνων ο οποίος, τελικά, εκτός από την απογείωση του 777 συνέλαβε και αυτήν την εντυπωσιακή στιγμή. 

 
Τόσο το αεροπλάνο όσο και οι επιβάτες δεν κινδυνεύουν από τους κεραυνούς. Το ίδιο και για το αυτοκίνητο, αλλά και οποιαδήποτε κατασκευή με αγώγιμο περίβλημα (συνιστά κλωβό Faraday, όπως έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας). Το βίντεο λοιπόν μπορεί να είναι τρομακτικό, αλλά δεν υπάρχει κίνδυνος. Το αεροπλάνο συνέχισε κανονικά την πορεία του και έφτασε στον προγραμματισμένο προορισμό του. Οι κεραυνοί σε αεροπλάνα συμβαίνουν πιο συχνά από όσο νομίζουμε (κατά μέσο όρο 1-2 φορές το χρόνο ανά αεροπλάνο), αλλά ελάχιστες είναι οι φορές που έχει συλληφθεί μια τέτοια εντυπωσιακή στιγμή.
 

Σάββατο 30 Μαρτίου 2024

Όσοι συνεχίζουν να μαθαίνουν, γερνούν αργότερα και καλύτερα

Όσοι καταφέρνουν να προχωρήσουν στις σπουδές τους και επιλέγουν να μην σταματήσουν να μαθαίνουν, τότε συγκεντρώνουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο και καλύτερα. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι ερευνητές του Παν/μιου Columbia, χρησιμοποιώντας δεδομένα μιας διαχρονικής μελέτης (με το όνομα “Framingham Heart Study”) η οποία ξεκίνησε το 1948 και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, συγκεντρώνοντας έτσι δεδομένα από 3 γενιές. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “JAMA Network Open” την 1η Μαρτίου. Η συγκεκριμένη έρευνα, είναι η πρώτη που συνδέει την εκπαίδευση με το ρυθμό γήρανσης και τη θνησιμότητα. 

 
Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας έναν εξειδικευμένο αλγόριθμο (γνωστό ως DunedinPACE, στον οποίο εισάγονται δεδομένα από εξειδικευμένες εξετάσεις αίματος, όπως και άλλου είδους ασκήσεις/εξετάσεις), αυτό που διαπιστώθηκε ήταν ότι 2 περαιτέρω χρόνια εκπαίδευσης αντιστοιχούν σε μειωμένο ρυθμό γήρανσης κατά 3%, κάτι που μεταφράζεται σε μείωση του κινδύνου θνησιμότητας κατά 10% σε σχέση με τον μέσο όρο.
 
 

 

Παρασκευή 29 Μαρτίου 2024

Fallstreak holes από το διάστημα

Η δορυφορική αυτή φωτογραφία ελήφθη στις 30/1 από τον δορυφόρο “Terra” της NASA καθώς βρισκόταν πάνω από τον κόλπο του Μεξικού, ενώ δεξιά φαίνεται η Florida. Σε αυτή τη φωτογραφία (περίπου στο κέντρο της) μπορούμε να διακρίνουμε αρκετά «σύννεφα-οπές» (fallstreak holes).

 
Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται με νέφη που ανήκουν στην κατηγορία των υψισωρειτών ή θυσανοσωρειτών (Altocumulus ή Cirrocumulus) και δημιουργείται όταν υπάρξει κάποιο αίτιο (π.χ. πυρήνες συμπύκνωσης από τα αέρια διερχόμενου αεροπλάνου, αλλά και πρόσκαιρες μεταβολές στην πίεση τοπικά, λόγω του αεροδυναμικού σχήματος των πτερυγίων του, τα οποία προκαλούν απότομη αδιαβατική εκτόνωση και ψύξη κατά 20 βαθμούς Κελσίου περίπου), που θα οδηγήσει σταδιακά σε μαζική ψύξη τα υπέρψυχρα μικροσταγονίδια των νεφών τα οποία, ως τότε, ελλείψει πυρήνων συμπύκνωσης/παγοποίησης θα βρίσκονται ακόμη σε υγρή κατάσταση, παρόλο που η θερμοκρασία σε εκείνο το ύψος (μια ενδεικτική τιμή είναι γύρω στους -15 βαθμούς Κελσίου) είναι κάτω από το σημείο πήξης του νερού.
 
Από την στιγμή που θα παγώσει ένα υπέρψυχρο σταγονίδιο, ακολουθείται μια διαδικασία ντόμινο, από εκείνο και ακτινικά προς τα έξω. Στο εσωτερικό των κύκλων, διακρίνονται τα σωματίδια που έχουν μετατραπεί σε παγοκρυστάλλους και πλέον κατέρχονται δημιουργώντας μια «κουρτίνα» που, ενίοτε, μπορεί να είναι εντυπωσιακή (για όσους βλέπουν το φαινόμενο από κάτω, δηλαδή από το έδαφος). Πίσω τους αφήνουν ένα κενό στο στρώμα των νεφών, το οποίο διακρίνεται και σε αυτή τη δορυφορική φωτογραφία.
 
Πηγή: https://worldview.earthdata.nasa.gov/ (Βάλτε ως ημερομηνία την 30/1/2024 και εστιάστε στον Κόλπο του Μεξικού)
 
Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με διάφορα εντυπωσιακά ή και άγνωστα, στο ευρύ κοινό, φυσικά φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 24 Μαρτίου 2024

Τουρίστες γλιτώνουν κεραυνοβόληση στο Grand Kanyon

Σε αυτό το βίντεο, δυο τουρίστες που βρίσκονται στο Grand Kanyon, στην Αριζόνα των ΗΠΑ, γλίτωσαν από τύχη την κεραυνοβόληση και το θάνατο, προφανώς εν αγνοία τους. Πολύς κόσμος δεν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο του να βρίσκεσαι ακάλυπτος σε ανοιχτό χώρο εν ώρα καταιγίδας. Αυτό αποτελεί μια ακόμη, εν δυνάμει θανατηφόρα, συνέπεια ενός κακού εκπαιδευτικού συστήματος που δεν προωθεί τη γνώση και την κριτική σκέψη, αλλά αυτό είναι ένα άλλο ζήτημα. Περισσότερα σχετικά με τους κινδύνους αλλά και τους τρόπους προφύλαξης κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, μπορείτε να βρείτε εδώ: https://antisimvatikos.blogspot.com/2019/02/blog-post_3.html

 
Οι τουρίστες στο βίντεο, βρίσκονται εντός ισχυρού ηλεκτρικού πεδίου (ανάμεσα στο έδαφος και τη βάση της καταιγιδοφόρας νέφωσης) που έχει δημιουργηθεί από τη συσσώρευση επαρκώς μεγάλου στατικού ηλεκτρικού φορτίου. Η ένταση του πεδίου έχει πλησιάσει σε μια κρίσιμη τιμή και είναι αρκετά μεγάλη ώστε να προκαλεί ιονισμό στα μόρια του αέρα και μικροσπινθηρισμούς ιδιαίτερα σε γωνίες, άκρες και σχετικά πιο αιχμηρά αντικείμενα, όπου η πυκνότητα φορτίου (και κατά συνέπεια και το ηλεκτρικό πεδίο) είναι μεγαλύτερη. Σε αυτό οφείλεται και ο χαρακτηριστικός ήχος στο βίντεο (ανεβάστε την ένταση για να τον ακούσετε καθαρά – μοιάζει με τον «λευκό θόρυβο» των παλαιών τηλεοράσεων). 
 
Τα ομόσημα ηλεκτρικά φορτία έχουν «πλημμυρίσει» τον χώρο (και το σώμα της εικονιζόμενης κυρίας), και η ηλεκτρική άπωση μεταξύ τους συνεπάγεται άπωση και μεταξύ των τριχών. Για αυτό και οι τρίχες της κεφαλής έχουν σηκωθεί ψηλά. 
 
Περισσότερα για τους κεραυνούς, τα διάφορα είδη ηλεκτρικών εκκενώσεων στην κατώτερη αλλά και ανώτερη ατμόσφαιρα, και τις καταιγίδες, με φωτογραφίες και σχήματα, μπορείτε να βρείτε τόσο στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» αλλά και στο βιβλίο «Παροδικά φωτεινά συμβάντα» (εκδόσεις «Οσελότος» και τα δυο), τα οποία μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, από τη σελίδα μας, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

Σάββατο 23 Μαρτίου 2024

Snowball Earth και μετεωρίτες

Η θεωρία της «Χιονόμπαλας Γης» (Snowball Earth) αναφέρει ότι παλιά υπήρξαν τουλάχιστον δυο περιπτώσεις στις οποίες η Γη καλύφθηκε σχεδόν τελείως (ως τον Ισημερινό) από πάγο. Αυτές, με βάση τα γεωλογικά ευρήματα, προέκυψαν 715 και 650 εκατομμύρια έτη πριν το σήμερα αντίστοιχα. Οι συγκεκριμένες περίοδοι αποτελούν αντικείμενο έρευνας, ωστόσο δεν έχει βρεθεί ακόμη το ακριβές αίτιο που τις προκάλεσε.

 
Στα αίτια που έχουν προταθεί για αυτές, είναι η κατά 6% ασθενέστερη εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία τότε. Όμως δεν αποτελεί επαρκή εξήγηση καθώς η μειωμένη ακτινοβολία πιθανότατα αντισταθμιζόταν από αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα, ενώ δεν εξηγεί και την απουσία ανάλογων περιόδων παλαιότερα. Άλλες υποθέσεις περιστρέφονται γύρω από την παρουσία έντονης ηφαιστειακής δραστηριότητας ή τη δραματική μείωση «θερμοκηπιακών» αερίων μέσα από βιολογικές ή τεκτονικές αλλαγές, όμως δεν κρίνονται απολύτως ικανοποιητικές καθώς δεν εξηγούν επαρκώς πώς διαταράχθηκε τόσο αιφνίδια η σταθερότητα που επικρατούσε πριν και μετά από αυτές τις παγετώδεις περιόδους.
 
Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Science” στις 9/2, χρησιμοποιώντας εξελιγμένες υπολογιστικές προσομοιώσεις, εξετάζεται η πιθανότητα μεγάλου μετεωρίτη (συγκρίσιμου με εκείνον του Chicxulub, ο οποίος αφάνισε τους δεινόσαυρους 65 εκατομμύρια έτη πριν το σήμερα) ως αιτίου που οδήγησε στις περιόδους της «Χιονόμπαλας Γης». Το συμπέρασμα της έρευνας είναι πως πρόκειται για έναν πιθανό μηχανισμό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια τέτοια περίοδο, υπό την προϋπόθεση ότι το συμβάν λαμβάνει χώρα ενώ το κλίμα βρίσκεται σε σχετικά ψυχρή φάση. Επίσης, η πτώση του μετεωρίτη πιθανολογείται ότι συνέβη στην ξηρά (καθώς ένα αντίστοιχο συμβάν στη θάλασσα είναι μάλλον απίθανο να οδηγούσε σε τόσο εκτεταμένη παγοκάλυψη). 
 
Το γεγονός ότι δεν έχει βρεθεί ακόμη κρατήρας που να συνδέεται με ένα τέτοιο συμβάν, εξηγείται από τους ερευνητές με βάση το ότι η διάβρωση και η αποσάθρωση των πετρωμάτων θα εξαφάνιζε τα ίχνη του. Ακόμη και ο κρατήρας του μετεωρίτη Chicxulub που είναι ένα συμβάν πολύ μεταγενέστερο, χρειάστηκε πολλά χρόνια εντατικών ερευνών για να αποκαλυφθεί. Ένας πολλά υποσχόμενος τρόπος ανίχνευσης των υπολειμμάτων οποιουδήποτε πιθανού μετεωρίτη ανάλογου μεγέθους από εκείνη την εποχή, θα ήταν η χημική και πετρογραφική αναγνώριση ενός απομακρυσμένου (από το κέντρο του κρατήρα) στρώματος εκτόξευσης, παρόμοιου με οποιοδήποτε από τα αντίστοιχα πρώιμα στρώματα του Προτεροζωικού μεγααιώνα (η γεωλογική περίοδος από 2500 ως και 542 εκατομμύρια έτη πριν το σήμερα).
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adk5489
 

 

Παρασκευή 22 Μαρτίου 2024

Αύξηση βροχοπτώσεων με χρήση μεγάλης έκτασης σκουρόχρωμων επιφανειών

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), τα οποία βρίσκονται σε μια ιδιαίτερα ξηρή περιοχή του πλανήτη μας, βασίζονται σε καμπάνιες σποράς νεφών από αεροπλάνα και σε ακριβές εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θαλασσινού νερού για να εξοικονομήσουν το πολύτιμο νερό που χρειάζονται. Ωστόσο, σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στις 30/1 στο επιστημονικό περιοδικό “Earth System Dynamics”, μία νέα μέθοδος φαίνεται να μπαίνει δυναμικά «στο κάδρο» για πιθανή εφαρμογή στο άμεσο μέλλον.

 
Στην έρευνα γίνεται υπολογιστική προσομοίωση των συνεπειών που θα είχε η τοποθέτηση πολύ μεγάλης έκτασης σκουρόχρωμων επιφανειών (ABSs ή Artificial Black Surfaces), οι οποίες θα μπορούσαν να είναι και μέρος ενός δικτύου ηλιακών συλλεκτών. Εφόσον οι επιφάνειες απορροφούν το 95% της εισερχόμενης ακτινοβολίας και ξεπερνούν σε διάσταση τα 20 km (δηλαδή 20 x 20 = 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όσο μια πόλη δηλαδή), τότε τα ανοδικά ρεύματα λόγω της θέρμανσης που θα δημιουργούν τοπικά, είναι ικανά μαζί με την εισερχόμενη από τον Περσικό κόλπο υγρασία, να αυξήσουν την ετήσια βροχόπτωση στην περιοχή αρκετά ώστε να εξασφαλιστεί νερό για 30000 ανθρώπους στην περιοχή.
 
Δημοσιευμένη Έρευνα: https://esd.copernicus.org/articles/15/109/2024/
 
Περισσότερα για τις εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!
 

 

Κυριακή 17 Μαρτίου 2024

Οι νεφικές λωρίδες των ανεμογεννητριών

Αυτή η δορυφορική φωτογραφία από τον Sentinel 2 της ESA, ελήφθη στις 28/1 και απεικονίζει ένα θαλάσσιο αιολικό πάρκο στην ανατολική ακτή της Κίνας. Αυτό που παρατηρεί κάποιος αμέσως, είναι οι νεφικές λωρίδες πίσω από τις ανεμογεννήτριες. 

 
Έχουμε δει παρόμοιους νεφικούς σχηματισμούς που δημιουργούνται με φυσικό τρόπο, με ανάμειξη ξηρού και πολύ ψυχρού αέρα που διέρχεται πάνω από σχετικά θερμή υδάτινη επιφάνεια (π.χ. θάλασσα ή λίμνη). Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και εδώ. Τα πτερύγια των ανεμογεννητριών αναμειγνύουν τον θερμό και υγρό αέρα από την κατώτερη μεριά τους με τον ξηρό και ψυχρό αέρα στην ανώτερη. Έτσι, ο υγρός αέρας ψύχεται και συμπυκνώνεται σε ορατά νέφη τα οποία βλέπουμε εδώ.
 
Οι συνθήκες για τη δημιουργία αυτού του φαινομένου δεν προκύπτουν συχνά. Για παράδειγμα αν φυσάει αρκετά τότε η δημιουργούμενη νέφωση διαλύεται γρήγορα. Επίσης θα πρέπει να υπάρχει επαρκής διαφορά θερμοκρασίας και υγρασίας ανάμεσα στο κατώτερο και το ανώτερο επίπεδο, ώστε η ανάμειξη να οδηγεί στην συμπύκνωση του θερμότερου και υγρότερου αέρα. Ένα τυπικό ύψος για τις σημερινές ανεμογεννήτριες σε θαλάσσια πάρκα, είναι της τάξης των 100 μέτρων.
 
Φωτογραφία: Copernicus – Sentinel 2 – ESA