Ανίχνευση αστεροειδών μερικών δεκάδων μέτρων

Η πλήρης χαρτογράφηση των αστεροειδών της αστρονομικής «γειτονιάς» μας, οι οποίοι μπορεί να γίνουν εν δυνάμει επικίνδυνοι για τη Γη, συνεισφέρει στην πλανητική μας άμυνα. Δεν είναι μόνο οι μεγάλοι αστεροειδείς με διάμετρο της τάξης των δεκάδων χιλιομέτρων, όπως αυτός που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους 66 εκατομμύρια έτη πριν το σήμερα και οι οποίοι έχουν συχνότητα εμφάνισης μια φορά στα μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια έτη, αλλά και οι αστεροειδείς της τάξης των δεκάδων μέτρων, όπως αυτός στην Tunguska το 1908 αλλά και ο πιο πρόσφατος στο Chelyabinsk το 2013.

 

Προς τούτο, μια ομάδα από το MIT κατάφερε να εφαρμόσει μια φωτογραφική τεχνική για να μπορέσει να ανιχνεύσει για πρώτη φορά αστεροειδείς τόσο μικρού μεγέθους, από τη ζώνη των αστεροειδών (η οποία βρίσκεται ανάμεσα στον Άρη και τον Δία). Με αυτήν την τεχνική μπορούμε πλέον να εντοπίσουμε αντικείμενα με διάμετρο ως και 10 μέτρα, ενώ πριν από αυτήν μπορούσαμε να διακρίνουμε αντικείμενα με διάμετρο όχι μικρότερη από αυτή του χιλιομέτρου (μέγεθος αρκούντως μεγάλο για καταστροφές παγκόσμιας κλίμακας εφόσον συγκρούονταν με τη Γη).

 

Η συγκεκριμένη ομάδα ερευνητών ήταν τμήμα μιας μεγαλύτερης ομάδας η οποία το 2016 είχε ανακαλύψει ένα πλανητικό σύστημα γύρω από το άστρο TRAPPIST-1, το οποίο βρίσκεται 40 έτη φωτός μακριά μας. Για να γίνει αυτή η ανακάλυψη, η ομάδα χρησιμοποίησε τεχνικές ώστε να μειώσει τον «θόρυβο» για να μπορέσουν να φανούν λεπτομέρειες όπως οι εξωπλανήτες εκείνου του συστήματος. Ο «θόρυβος» αυτός συχνά περιέχει και διερχόμενους αστεροειδείς του δικού μας πλανητικού συστήματος. Έτσι, αντιστρέφοντας την έρευνα αυτή τη φορά, οι ερευνητές προσπάθησαν να εφαρμόσουν αυτήν την τεχνική σε πιο πρόσφατες υπέρυθρες φωτογραφίες του JWST (James Webb Space Telescope) προς το σύστημα του TRAPPIST-1, για να εντοπίσουν τους διερχόμενους αστεροειδείς. Αυτοί μπορούν να φανούν ευκολότερα στο υπέρυθρο φάσμα (π.χ. για μήκος κύματος ακτινοβολίας ~ 10 μm), καθώς θερμαίνονται από τον Ήλιο και η υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπουν μπορεί να εντοπιστεί με σχετική ευκολία από το JWST. Η ερευνητική ομάδα τελικώς εντόπισε 138 αστεροειδείς με διάμετρο της τάξης των μερικών δεκάδων μέτρων.

 

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41586-024-08480-z

 

Σχήμα: Ella Maru και Julien de Wit. Καλλιτεχνική αναπαράσταση της ανίχνευσης μικρών αστεροειδών στο υπέρυθρο φάσμα, με τη βοήθεια του JWST (βλέπε https://news.mit.edu/.../mit-astronomers-find-smallest...).

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους κομήτες, τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις διαφορές τους, την πιθανότητα πρόσκρουσής τους στη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Πολύχρωμες λίμνες στο Ιράκ

Σε αυτή τη φωτογραφία που ελήφθη στις 23/9/2024 από αστροναύτη του ISS, βλέπουμε τη λίμνη Razazah στο Ιράκ. Γιατί όμως έχει πράσινο και κόκκινο χρώμα; Οι αναγνώστες μας θα γνωρίζουν από παλαιότερες ανάλογες αναρτήσεις μας, ότι το ιδιαίτερο χρώμα σε αυτές τις λίμνες, εξαρτάται από τις χρωστικές ουσίες μικροοργανισμών που υπάρχουν σε αλμυρά νερά. Σε γενικές γραμμές, τα πορτοκαλί-κόκκινα άλγη απαντώνται σε ύδατα μεσαίας ως μεγάλης αλατότητας ενώ τα γαλάζια-πράσινα σε ύδατα μικρότερης αλατότητας. Υπάρχουν συγκεκριμένα άλγη (π.χ. Dunaliella Salina) που υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι πράσινα, όμως όταν αυξηθεί αρκετά η φωτεινότητα στο περιβάλλον ή η αλατότητα, τότε παράγουν χρωστικές ουσίες όπως η πορτοκαλοκόκκινη β-καροτίνη.

 

Με τα παραπάνω δεδομένα, όπως αντιλαμβάνεστε, η αριστερή κόκκινη πλευρά της λίμνης, έχει μεγαλύτερη αλατότητα, ενώ η δεξιά πράσινη πλευρά μικρότερη λόγω του μεγαλύτερου όγκου ύδατος που περιέχει. Επίσης παρατηρήστε τους κύκλους γύρω από την πολύχρωμη λίμνη. Τους έχουμε δει και σε παλαιότερες αναρτήσεις μας σε ερημικές κυρίως περιοχές. Αποτελούν συστήματα άρδευσης. Σε αυτά αντλείται νερό από κάποια γεώτρηση, και οδηγείται σε σωλήνες που περιστρέφονται γύρω από το κέντρο του κάθε κύκλου, ποτίζοντας τις καλλιέργειες στο εσωτερικό των κύκλων.

 

Πηγή: https://eol.jsc.nasa.gov/SearchPhotos/photo.pl...

 

Περισσότερα για τις πολύχρωμες λίμνες αλλά και για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Σύννεφο-οπή με παρήλιο

Σε αυτές τις φωτογραφίες που ελήφθησαν στις 9/1 στη Louisiana των ΗΠΑ, παρατηρούμε δυο όμορφα φυσικά φαινόμενα σε ένα!

 

Καταρχάς, ένα εντυπωσιακό «σύννεφο-οπή» (skypunch ή hole punch cloud ή fallstreak hole). Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται με νέφη που ανήκουν στην κατηγορία των υψισωρειτών/υψιστρωμάτων, όπως εδώ, ή θυσανοσωρειτών (Altocumulus/Altostratus ή Cirrocumulus) και δημιουργείται όταν υπάρξει κάποιο αίτιο (π.χ. πυρήνες συμπύκνωσης από τα αέρια διερχόμενου αεροπλάνου, αλλά και πρόσκαιρες μεταβολές στην πίεση τοπικά, λόγω του αεροδυναμικού σχήματος των πτερυγίων του), που θα οδηγήσει σταδιακά σε μαζική ψύξη τα υπέρψυχρα μικροσταγονίδια των νεφών τα οποία, ως τότε, ελλείψει πυρήνων συμπύκνωσης/παγοποίησης θα βρίσκονται ακόμη σε υγρή φάση, παρόλο που η θερμοκρασία σε εκείνο το ύψος είναι κάτω από το σημείο πήξης του νερού.

 

Από την στιγμή που θα παγώσει ένα υπέρψυχρο σταγονίδιο, ακολουθείται μια διαδικασία ντόμινο, από εκείνο και ακτινικά προς τα έξω. Στο εσωτερικό της πεπλατυσμένης γραμμής, διακρίνονται τα σωματίδια που έχουν μετατραπεί σε παγοκρυστάλλους και πλέον κατέρχονται δημιουργώντας μια «κουρτίνα» που, ενίοτε, μπορεί να είναι εντυπωσιακή.

 

Ο Ήλιος στη συγκεκριμένη φωτογραφία, βρίσκεται αριστερά σε γωνιακή απόσταση 22 μοιρών (ως προς τον παρατηρητή) από τους παγοκρυστάλλους του νέφους-οπή, με αποτέλεσμα αυτοί να συνεισφέρουν στη δημιουργία δεξιού παρηλίου. Αυτό είναι το 2ο φυσικό φαινόμενο εδώ και θυμίζουμε ότι προκύπτει από τη διάθλαση του ηλιακού φωτός από τους παγοκρυστάλλους οι οποίοι δρουν ως πρίσματα, αναλύοντάς το στα «συστατικά» του χρώματα.

 

Φωτογραφίες: Jay Vise / https://x.com/jayvise

 

Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με αυτό και άλλα εντυπωσιακά ή και άγνωστα, στο ευρύ κοινό, φυσικά φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Παρειδωλία στον Δία

Σε αυτήν την υπέρυθρη φωτογραφία που τράβηξε η διαστημική συσκευή JUNO της NASA τον Νοέμβριο του 2018 (PJ 16, δηλαδή perijove 16, που αποτελεί την 16η φορά που το JUNO πέρασε από το κοντινότερο, στον Δία, σημείο της τροχιάς του κατά την διάρκεια της αποστολής του), βλέπουμε περίπου στο κέντρο της φωτογραφίας του πλανήτη Δία, μια ατμοσφαιρική διαταραχή που μοιάζει με δελφίνι σε θάλασσα ενώ θυμίζει έντονα και τις μινωικές τοιχογραφίες στις οποίες το δελφίνι έχει πρωταγωνιστικό ρόλο μαρτυρώντας την αγάπη εκείνου του πολιτισμού για τη θάλασσα.

 

Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα συνονθύλευμα χημικών ενώσεων που περιέχουν αμμωνία, θείο και νερό και από τις οποίες αποτελούνται τα νέφη του Δία, σε συνδυασμό με σκιάσεις (λόγω των διαφορετικών υψών που βρίσκονται τα διάφορα νέφη) και σφοδρότατους στροβιλισμούς (λόγω της ατμοσφαιρικής δυναμικής του πλανήτη). Το ψυχολογικό φαινόμενο, κατά το οποίο αντιλαμβανόμαστε με συγκεκριμένο τρόπο και προσδίδουμε σαφή χαρακτηριστικά σε ασαφή ή/και δυσδιάκριτα σχήματα, αντικείμενα ή εξωτερικά ερεθίσματα γενικότερα, ονομάζεται παρειδωλία. 

 

Πηγή: NASA / JPL-Caltech / SwRI / MSSS / Kevin M. Gill -- https://flic.kr/p/2j3nCph ΚΑΙ https://flic.kr/p/2mSaSLY

 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στη διαστημική εξερεύνηση αλλά και ευρύτερα στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Σύννεφα-οπές στην Wichita

Η δορυφορική αυτή φωτογραφία ελήφθη στις 2/12 από τον νέο δορυφόρο “LandSat 9” της NASA καθώς βρισκόταν πάνω από την Wichita του Kansas των ΗΠΑ (διακρίνεται στο κάτω μέρος της φωτογραφίας, με το αεροδρόμιό της να ξεχωρίζει από τη χαρακτηριστική ευθεία του διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης). Στο άνω μέρος αυτής της φωτογραφίας, μπορούμε να διακρίνουμε δυο «σύννεφα-οπές» (fallstreak holes).

 

Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται με νέφη που ανήκουν στην κατηγορία των υψισωρειτών ή θυσανοσωρειτών (Altocumulus ή Cirrocumulus) και δημιουργείται όταν υπάρξει κάποιο αίτιο (π.χ. πυρήνες συμπύκνωσης από τα αέρια διερχόμενου αεροπλάνου, αλλά και πρόσκαιρες μεταβολές στην πίεση τοπικά, λόγω του αεροδυναμικού σχήματος των πτερυγίων του, τα οποία προκαλούν απότομη αδιαβατική εκτόνωση και ψύξη κατά 20 βαθμούς Κελσίου περίπου), που θα οδηγήσει σταδιακά σε μαζική ψύξη τα υπέρψυχρα μικροσταγονίδια των νεφών τα οποία, ως τότε, ελλείψει πυρήνων συμπύκνωσης/παγοποίησης θα βρίσκονται ακόμη σε υγρή κατάσταση, παρόλο που η θερμοκρασία σε εκείνο το ύψος (μια ενδεικτική τιμή είναι γύρω στους -15 βαθμούς Κελσίου) είναι κάτω από το σημείο πήξης του νερού.

 

Από την στιγμή που θα παγώσει ένα υπέρψυχρο σταγονίδιο, ακολουθείται μια διαδικασία ντόμινο, από εκείνο και ακτινικά προς τα έξω. Στο εσωτερικό των κύκλων, διακρίνονται τα σωματίδια που έχουν μετατραπεί σε παγοκρυστάλλους και πλέον κατέρχονται δημιουργώντας μια «κουρτίνα» που, ενίοτε, μπορεί να είναι εντυπωσιακή (για όσους βλέπουν το φαινόμενο από κάτω, δηλαδή από το έδαφος). Πίσω τους αφήνουν ένα κενό στο στρώμα των νεφών, το οποίο διακρίνεται και σε αυτή τη δορυφορική φωτογραφία.

 

Φωτογραφία: LandSat 9 (OLI 2)

 

Στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), μπορείτε να δείτε φωτογραφίες με διάφορα εντυπωσιακά ή και άγνωστα, στο ευρύ κοινό, φυσικά φαινόμενα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με λεπτομερείς εξηγήσεις και σχήματα για το πώς δημιουργούνται αλλά και πώς να τα αναζητάτε. Αποκτήστε τον από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής, με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Αναζήτηση θεραπειών κατά του καρκίνου του πνεύμονα

Όσο μεγαλώνουμε, η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου αρχικά αυξάνει, ιδιαίτερα γύρω στα 60-70, καθώς οι γενετικές μεταλλάξεις κατά την διάρκεια της ζωής μας συσσωρεύονται στον οργανισμό μας. Ωστόσο, από τα 80 και μετά αυτή η πιθανότητα μειώνεται και μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Nature” στις 4/12/2024, μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε το γιατί.

Η έρευνα αυτή έγινε σε ποντίκια και εστιάστηκε στον καρκίνο του πνεύμονα. Αυτό που ανακαλύφθηκε είναι ότι κάποια συγκεκριμένα κύτταρα (πνευμονοκύτταρα τύπου AT2) που έχουν σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση του πνεύμονα αλλά και στις περιπτώσεις όπου θα εμφανιστεί ο αντίστοιχος καρκίνος, συμπεριφέρονται σαν να έχουν έλλειψη σιδήρου, ενώ στην πραγματικότητα έχουν επάρκεια. Αυτή η συμπεριφορά τους, περιόρισε τον ρυθμό αναγέννησής τους, κάτι που επέβαλλε περιορισμό και στην ανάπτυξη καρκινικών όγκων. Αυτή η συμπεριφορά απαντάται  και στα αντίστοιχα ανθρώπινα κύτταρα, όχι μόνο στους ποντικούς.

Αυτή η ανακάλυψη βοηθά στην αναζήτηση θεραπειών που έχουν ως στόχο τον μεταβολισμό του σιδήρου, κυρίως στους μεγαλύτερους σε ηλικία, κάτι που θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη λειτουργία του πνεύμονα σε όσους έχουν long COVID αλλά και να βελτιώσει θεραπείες έναντι του καρκίνου, οι οποίες βασίζονται στην φερρόπτωση (τύπος κυτταρικού θανάτου, όπου ο σίδηρος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο).

Δημοσιευμένη Έρευνα: https://www.nature.com/articles/s41586-024-08285-0 

Σχήμα με καρκινικά κύτταρα: https://flic.kr/p/24webBn 

Περισσότερα για τις εξελίξεις στην Επιστήμη και την Τεχνολογία τόσο στο άμεσο αλλά και στο βαθύ μέλλον, θα βρείτε στον συναρπαστικό τόμο ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας! 

Όχι "μετεωρίτης"! Αυτό είναι "μετέωρο".

Από το πρωί σήμερα κυκλοφορεί ένα βίντεο που δείχνει έναν "μετεωρίτη". Πολλοί φίλοι ανήσυχοι (μπορεί να φταίει λίγο και η ταινία "Armageddon" που έπαιζε χτες βράδυ σε κάποιο κανάλι) μας έθεσαν ερωτήματα, οπότε κρίνεται σκόπιμη μια έκτακτη ανάρτηση. Καταρχάς να τονιστεί το κλασικό λάθος στην ορολογία. Δεν πρόκειται για "μετεωρίτη" αλλά για ένα πολύ λαμπρό "μετέωρο", το οποίο όταν ξεπερνά πρόσκαιρα σε φωτεινότητα την πανσέληνο, ονομάζεται και βολίδα (bolide). Το μετέωρο (ή "πεφταστέρι" ή "διάττοντας αστέρας" που είναι πιο συνηθισμένες αλλά λανθασμένες ορολογίες, καθώς δεν πρόκειται για αστέρι) ονομάζεται μετεωρίτης μόνο όταν τμήμα του έχει καταφέρει να φτάσει στο έδαφος. Επομένως, απολαύστε το όμορφο βίντεο χωρίς ανησυχία. 

Βίντεο: https://www.youtube.com/watch?v=vzpadK3gcV8 (Ιάκωβος Βενιέρης)

 

Περισσότερα, με λεπτομέρειες, σχήματα, γραφήματα και φωτογραφίες, για τους κομήτες, τα μετέωρα, τους μετεωρίτες, τους αστεροειδείς, τις διαφορές τους, την πιθανότητα πρόσκρουσής τους με τη Γη, και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα, θα βρείτε στους τόμους ΙΙ και ΙΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής από τη σελίδα μας με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!