Πρωτοχρονιάτικο Σέλας στην Ελλάδα

Άλλη μία εμφάνιση σέλαος στους ελληνικούς ουρανούς νωρίς το βράδυ της πρωτοχρονιάς, η 6η τον τελευταίο 1.5 χρόνο και τουλάχιστον η 3η όπου το σέλας παρατηρείται μέχρι και την Κρήτη. Διανύοντας το μέγιστο της δραστηριότητας του (25ου από τότε που υπάρχουν αναλυτικές καταγραφές) ηλιακού κύκλου, είναι φυσιολογικό να εμφανίζεται κατά περιόδους και στην χώρα μας το Σέλας, όπως και σε αντίστοιχα χαμηλά ή ακόμη χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Έχει εμφανιστεί και σε παλαιότερους ηλιακούς κύκλους πολλές φορές. Ο τρέχων ηλιακός κύκλος δεν είναι και από τους πλέον δραστήριους που έχουν καταγραφεί, ωστόσο είναι σαφέστατα πιο δραστήριος από τον προηγούμενο (24ο) αλλά λιγότερο δραστήριος από τον 23ο στον οποίο είχε παρατηρηθεί και πάλι σέλας στη χώρα μας (π.χ. Οκτώβριος και Νοέμβριος 2003 από τον Αντώνη Αγιομαμίτη).

 

Θυμίζουμε ότι το σέλας δημιουργείται κατά τον «βομβαρδισμό» της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης από τον «ηλιακό άνεμο» που αποτελείται από σωματίδια υψηλής ενέργειας (κυρίως ηλεκτρόνια και πρωτόνια), κάτι που γίνεται πολύ εντονότερα χρονικά πέριξ του μεγίστου του εκάστοτε 11ετούς ηλιακού κύκλου. Αυτά τα ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας και καθώς συγκρούονται με τα μόρια/άτομα αζώτου και οξυγόνου που περιέχει η γήινη ατμόσφαιρα τα διεγείρουν πρόσκαιρα σε ανώτερες ενεργειακές στάθμες. Η αποδιέγερση των διεγερμένων μορίων και ατόμων γίνεται με τη μορφή φωτός, το οποίο και παρατηρούμε ως σέλας. Το ύψος στο οποίο εμφανίζεται στην ατμόσφαιρα, ξεκινά από τα ~90 km και μπορεί να ξεπεράσει και τα 300 km. Το μεγάλο ύψος στο οποίο φτάνει αυτό το φαινόμενο, το κάνει ορατό από πολύ μακριά, π.χ. ως και 15-20 μοίρες γεωγραφικού πλάτους μακριά. Δηλαδή μπορεί να βρίσκεται π.χ. πάνω από τη Σλοβενία ή τη νότια Πολωνία και οι ερυθρές κορυφές του να μπορούν να φανούν από διάφορα μέρη της Ελλάδας.

 

Συγκεντρώσαμε όλες τις αναφορές και φωτογραφίες για το σέλας της πρωτοχρονιάς, εδώ https://antisimvatikos.blogspot.com/2025/01/blog-post.html και εφόσον υπάρχουν και άλλες, το άρθρο θα ανανεωθεί. Μπορείτε να πατήσετε πάνω στα εικονίδια ή/και τους συνδέσμους για να οδηγηθείτε απευθείας στις αντίστοιχες αναρτήσεις των φωτογράφων. Τουλάχιστον 12 άνθρωποι το φωτογράφισαν από την Κρήτη ως τη Μακεδονία (βλέπε χάρτη), χάρη στην έγκαιρη ειδοποίηση του Γιάννη Τσουμέτη που το είδε πρώτος εκείνο το βράδυ στο Μέτσοβο και μετέφερε την είδηση άμεσα. Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν την ανάρτηση, είναι του Χρήστου Παπασούλη @Χρήστος Παπασούλης (Ναυπακτία) και του Δημήτρη Σαγιάκου Dimitris Sagiakos Photography (Άμφισσα) και αναρτώνται κατόπιν αδείας.

Αν έχετε και εσείς φωτογραφίες από αυτή ή άλλη παλαιότερη εμφάνιση σέλαος στη χώρα μας, ενημερώστε μας!

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Σέλας ορατό και από την Ελλάδα!

Μπορεί να είδατε τις εντυπωσιακές και σπάνιες φωτογραφίες με το βόρειο Σέλας να εμφανίζεται και στην βόρεια (τουλάχιστον) Ελλάδα την Κυριακή το βράδυ. Π.χ. αυτήν από τη Λεπτοκαρυά Πιερίας https://www.facebook.com/meteo24news.gr/posts/1098790318144564. Είναι πράγματι σπάνιο αλλά όχι πρωτοφανές, καθώς έχει εμφανιστεί πολλές φορές στο παρελθόν και στη χώρα μας. Τελευταία φωτογραφική απόδειξη της εμφάνισής του, ήταν το 2003 από τον αστροφωτογράφο Αντώνη Αγιομαμίτη στην τότε έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας (βλέπε φωτογραφίες του από το Σέλας βόρεια της Αττικής, το 2003: https://perseus.gr/Astro-Aurorae.htm). Μάλιστα, όπως θα διαπιστώσετε, είχε εμφανιστεί 2 φορές μέσα σε λίγες ημέρες, εκείνη τη χρονιά.

 

Η δραστηριότητα του άστρου μας έχει 11ετή περίοδο (ο γνωστός «ηλιακός κύκλος») και όταν οδεύει προς το μέγιστο αυτής, τότε οι γεωμαγνητικές καταιγίδες τείνουν να γίνονται συχνότερες και εντονότερες, με αποτέλεσμα να αυξάνει η πιθανότητα να εμφανιστεί το Σέλας και σε γεωγραφικά πλάτη όπως αυτό της χώρας μας. Η αύξηση της δραστηριότητας του Ήλιου συνεπάγεται εκτόξευση μαγνητικών πεδίων και φορτισμένων σωματιδίων (κυρίως ηλεκτρονίων και πρωτονίων) μεγάλης ταχύτητας και ενέργειας (εκτόξευση στεμματικής μάζας ή CME – Coronal Mass Ejection όπως θα την συναντήσετε). Αυτό το υλικό αλληλεπιδρά έντονα με το μαγνητικό πεδίο της Γης και μέσω αυτού «οδηγείται» στην ατμόσφαιρα. Εκεί διεγείρει τα άτομα οξυγόνου (κυρίως) της γήινης ατμόσφαιρας, η αποδιέγερση των οποίων εκπέμπει το φως που ονομάζουμε Σέλας. Στα μεγάλα ύψη (~600 km) υπερισχύει το κόκκινο, ενώ χαμηλότερα υπερισχύει σταδιακά το πράσινο καθώς η μεγαλύτερη πυκνότητα της γήινης ατμόσφαιρας και οι συχνότερες κρούσεις, ευνοούν ατομικές αποδιεγέρσεις που εκπέμπουν αυτό το χρώμα.

 

Περισσότερα: https://antisimvatikos.blogspot.com/2023/11/blog-post.html.

 

Περισσότερα για την εμφάνιση του Σέλαος στη χώρα μας στο παρελθόν και με φωτογραφίες, αλλά και λεπτομέρειες για τον μηχανισμό δημιουργίας του, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Η λευκή σπείρα στον ουρανό ήταν αέρια από περιστρεφόμενο Falcon 9

Στις 15 Απριλίου τα ξημερώματα, αρκετοί κάτοικοι σε σχετικά μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, παρατήρησαν μία λευκή σπείρα, που έμοιαζε με γαλαξία, να εμφανίζεται ξαφνικά στον ουρανό για λίγα λεπτά. Π.χ. στο συγκεκριμένο βίντεο από μία κάμερα στον Καναδά, όπου φαίνεται και το Βόρειο Σέλας, παρατηρήστε τη σπείρα αυτή να διασχίζει όλο τον ουρανό. 

 

Τι ήταν αυτό; Λίγη ώρα πριν, η SpaceX είχε εκτοξεύσει έναν πύραυλο Falcon 9 κοντά σε πολική τροχιά, ώστε να τοποθετήσει κάποιους δορυφόρους. Οι υδρατμοί από τα προωθητικά αέρια του πυραύλου σε αυτό το ύψος, μετατρέπονται αμέσως σε λευκούς παγοκρυστάλλους και είναι αυτό ακριβώς που βλέπουμε εδώ. Ο σχηματισμός είναι σπειροειδής, διότι ο πύραυλος βρισκόταν σε περιστροφή την ώρα που απελευθέρωνε αυτά τα αέρια. Κάποιες φορές, όταν ένας πύραυλος έχει περισσότερα καύσιμα από όσα χρειάζεται, απορρίπτει την περίσσεια με αυτόν τον τρόπο, πριν επιστρέψει στη Γη.

 

Σχηματισμούς σαν αυτόν, έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν και θα παρατηρούνται συχνότερα στο μέλλον καθώς οι εκτοξεύσεις πυραύλων έχουν αυξηθεί αρκετά. Εντός του 2023, μόνο η SpaceX έχει προγραμματίσει 2 εκτοξεύσεις την εβδομάδα κατά μέσο όρο, περίπου τις διπλές σε σχέση με το 2022.

 

Ολόκληρο το βίντεο: https://youtu.be/QUuXAzg_iSo

 

Περισσότερα: https://www.businessinsider.com/mysterious-glowing...

Το σπάνιο σπειροειδές ίχνος ενός μετεώρου

Εντυπωσιακό μετέωρο μαζί με το Νότιο Σέλας, τραβηγμένο στις αρχές Αυγούστου από τον Aman Chokshi, στην Ανταρκτική, στο τηλεσκόπιο του Νοτίου Πόλου. Το μετέωρο άφησε σπειροειδές ίχνος (κάτι αρκετά σπάνιο, φωτογραφικά τουλάχιστον). Η περίπτωση να έχει προκληθεί από δονήσεις στο τρίποδο, αποκλείεται σε αυτήν την περίπτωση, καθώς τα άστρα στο υπόβαθρο φαίνονται καθαρά (σαν τελείες και όχι «κουνημένα»).

 

Το σπειροειδές ίχνος οφείλεται στο γεγονός ότι τα μετεωροειδή που εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα, δεν έχουν ομοιόμορφο, απολύτως σφαιρικό, σχήμα και ομοιογένεια, με αποτέλεσμα να αποσυντίθενται χάνοντας περισσότερη μάζα από τη μία πλευρά από ότι από την άλλη. Αυτή η ανομοιομορφία οδηγεί σε μια σπειροειδή κίνηση που, κάποιες φορές μπορεί να είναι ορατή και στις φωτογραφίες του ίχνους που αφήνουν πίσω τους.

 

Θυμίζουμε ότι το φωτεινό αυτό ίχνος προκύπτει, καθώς το ταχέως κινούμενο μετέωρο, διεγείρει και ιονίζει τα μόρια της γήινης ατμόσφαιρας, τα οποία αποβάλλουν την «περίσσεια» ενέργειας που προσέλαβαν, με τη μορφή φωτός. 

 

Φωτογραφίες: https://twitter.com/aman_chokshi

 

 

Το Σέλας εν πτήσει

Παρέα με το βόρειο σέλας ταξίδεψε ο Vincent Ledvina, οδεύοντας προς τη βόρεια Ντακότα των ΗΠΑ, στις 26/1. Η φωτογραφία ελήφθη από ύψος 11 km περίπου.

 

Το Σέλας προκύπτει από διέγερση και ιονισμό των ατόμων οξυγόνου και αζώτου της ανώτερης γήινης ατμόσφαιρας, καθώς αυτή αλληλεπιδρά με τον ηλιακό άνεμο. Αυτός είναι μία συνεχής ροή σωματιδίων που αποτελείται από ελεύθερα ηλεκτρόνια και θετικά ιόντα, δημιουργείται στο εξωτερικό στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου το οποίο βρίσκεται σε θερμοκρασία 2000000 Κ. Στα ανώτερα στρώματα της Γης, φτάνει με ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. 

 

Όταν τα άτομα οξυγόνου και αζώτου αποβάλλουν την «περίσσεια» ενέργειας που δέχθηκαν από τον ηλιακό άνεμο, το κάνουν εκπέμποντας φωτόνια, δηλαδή φως, το οποίο έχει διαφορετικό μήκος κύματος, που σημαίνει διαφορετικό χρώμα, ανάλογα με το ποσό ενέργειας που «αποβάλλεται». Αυτό εξαρτάται από την ενεργειακή διαφορά ανάμεσα στη διεγερμένη κατάσταση (στάθμη) και στη χαμηλότερη ενεργειακή στάθμη, στην οποία καταλήγει το άτομο μετά την εκπομπή φωτός. Για αυτό το λόγο εμφανίζονται διάφορα χρώματα στις «κουρτίνες» του σέλαος.

 

Φωτογραφία: Vincent Ledvina -- https://twitter.com/Vincent_Ledvina

 

 

Σέλας και πυλώνες φωτός στην Αλάσκα

Πυλώνες (ή στήλες) φωτός, στο παγωμένο Fairbanks, στην Αλάσκα, στις 20/11 με Σέλας από πάνω τους. Στους -29 βαθμούς Κελσίου η θερμοκρασία εκείνο το βράδυ.

 

Θυμίζουμε ότι η ύπαρξη εξαγωνικών παγοκρυστάλλων ομοιόμορφα προσανατολισμένων, στον παγωμένο αέρα, ώστε η μεγαλύτερη επιφάνειά τους να δρα ως κάτοπτρο στις τεχνητές εστίες φωτός (π.χ. τα φώτα του δρόμου), ανακλώντας τις στα μάτια του παρατηρητή, είναι η αιτία για αυτό το οπτικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο.

 

Πηγή: https://twitter.com/NWSFairbanks

 

 

Τετραντίδες και η ομορφιά του διαστήματος από τον ISS

Οι «Τετραντίδες», η περιοδική βροχή μετεώρων που συμβαίνει κάθε Γενάρη με κορύφωση το βράδυ της 3/1, με περίπου 120 μετέωρα ανά ώρα, ήταν ένα από τα θέματα φωτογράφισης της Christina H. Koch, από τον ISS, πριν λίγες μέρες.

Τα διάφορα μετέωρα που έπεφταν, φαίνονται ως μικρές φωτεινές ευθείες γραμμές, λίγο πιο πάνω και αριστερά από το κέντρο της φωτογραφίας. Χαμηλά βλέπουμε τα φώτα των πόλεων και τα νέφη που τα κρύβουν, ενώ πάνω αριστερά φαίνεται το βόρειο Σέλας. Τέλος παρατηρήστε και την κίτρινη γραμμή που φαίνεται να περιβάλλει την Γη και πρόκειται για το γνωστό, από παλιότερες αναρτήσεις, airglow κίτρινου χρώματος στα ~92 km από την επιφάνεια της Γης.

Φωτογραφία: https://twitter.com/Astro_Christina

------------------------------------------------------------

*Περισσότερα για τις βροχές μετεώρων, το Σέλας, το airglow, κ.α. στους τόμους Ι και ΙΙ του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» τους οποίους μπορείτε να αποκτήσετε μαζί με τα δώρα μας, από την σελίδα μας! Δείτε τα περιεχόμενά τους, εδώ: https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_40.html

Πυλώνες φωτός και Σέλας στην Λαπωνία

Πανέμορφο timelapse με πυλώνες φωτός πάνω από την Λαπωνία στην Σουηδία και το βόρειο Σέλας στο βάθος, στις 30/11. Παρατηρήστε το χαμηλό στρώμα νεφών που φέρει τους παγοκρυστάλλους οι οποίοι δρουν ως κάτοπτρα πάνω από τα φώτα της περιοχής, πως απλώνεται σαν «αέριος καθρέπτης». Το συγκεκριμένο οπτικό φαινόμενο εμφανίζεται σε περιοχές με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Πηγή: https://twitter.com/SwedishLapland

-------------------------------------------------

*Περισσότερα για τα οπτικά φαινόμενα όλων των ειδών, πως προκύπτουν, πώς να τα ξεχωρίζετε, με χάρτες, παραδείγματα, φωτογραφίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και άλλα πολλά, στον τόμο Ι του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα»! Στον ίδιο τόμο θα βρείτε λεπτομέρειες και φωτογραφίες για το βόρειο Σέλας, το οποίο μάλιστα έχει εμφανιστεί και στην χώρα μας παλαιότερα! Αποκτήστε τον τόμο Ι τώρα μαζί με τα 3 δώρα, από την σελίδα μας!

**Δείτε τα περιεχόμενα των τόμων Ι και ΙΙ του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα», εδώ: https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_40.html

***Για τους φοιτητές! Δείτε το δίτομο έργο των συνήθων διαφορικών εξισώσεων με λυμένα και άλυτα θέματα (με απαντήσεις), μεθοδολογίες και διαγράμματα επίλυσης, συνολικά 1040 σελίδων, με μόλις 20 ευρώ τελική τιμή! https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_21.html

Νότιο Σέλας εν πτήσει

Άλλη μια εκπληκτική λήψη από τον Ian Griffin, στα μέσα Οκτωβρίου, εν πτήσει στα 12.5 km, πάνω από τον Νότιο Ωκεανό, κάπου ανάμεσα σε Ν.Ζηλανδία και Ανταρκτική, με την Σελήνη, τον έναστρο ουρανό και το Νότιο Σέλας να δεσπόζουν.

Φωτογραφία: https://twitter.com/iangriffin

---------------------------------------------------

*Δείτε τα περιεχόμενα των δυο τόμων του έργου μας «Τα φυσικά φαινόμενα» και μάθετε πως μπορείτε να τους αποκτήσετε: https://fkp2100.blogspot.com/2019/08/blog-post_40.html