Σέλας στην Ελλάδα και το 2026

Αυτή η υπέροχη φωτογραφία με το βόρειο σέλας, ελήφθη από τον Γιάννη Μάνεση στην Κέρκυρα, το βράδυ στις 19/1/2026: 

 

Είναι σίγουρα από τις πιο όμορφες φωτογραφίες σέλαος που έχουμε από ελληνικό έδαφος, δηλαδή σε τόσο μικρά γεωγραφικά πλάτη. Το σέλας εμφανίστηκε σε αυτά τα πλάτη χάρη σε μια ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα που συνέβη στις 19 και 20/1 με αίτιο μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη η οποία συνοδεύτηκε από εκτόξευση στεμματικής μάζας στις 18/1. Αυτή η τελευταία, μεταφέρει μαγνητικά πεδία και ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια (π.χ. ηλεκτρόνια και πρωτόνια) από τον ήλιο και η αλληλεπίδραση αυτών με το γήινο μαγνητικό πεδίο, οδηγεί σε αυτό το πολύ όμορφο θέαμα.

 

Πώς μπορούμε να παρατηρήσουμε σέλας, πότε να το περιμένουμε και πόσο συχνά συμβαίνει στη χώρα μας; Αυτά, μαζί με χρήσιμους συνδέσμους, φωτογραφίες και από άλλες (συνολικά 11 μαζί με την Κύπρο) αναφορές σέλαος στις 19/1, μπορείτε να βρείτε σε αυτό το άρθρο: https://antisimvatikos.blogspot.com/.../01/blog-post_21.html

Πρωτοχρονιάτικο Σέλας στην Ελλάδα

Άλλη μία εμφάνιση σέλαος στους ελληνικούς ουρανούς νωρίς το βράδυ της πρωτοχρονιάς, η 6η τον τελευταίο 1.5 χρόνο και τουλάχιστον η 3η όπου το σέλας παρατηρείται μέχρι και την Κρήτη. Διανύοντας το μέγιστο της δραστηριότητας του (25ου από τότε που υπάρχουν αναλυτικές καταγραφές) ηλιακού κύκλου, είναι φυσιολογικό να εμφανίζεται κατά περιόδους και στην χώρα μας το Σέλας, όπως και σε αντίστοιχα χαμηλά ή ακόμη χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Έχει εμφανιστεί και σε παλαιότερους ηλιακούς κύκλους πολλές φορές. Ο τρέχων ηλιακός κύκλος δεν είναι και από τους πλέον δραστήριους που έχουν καταγραφεί, ωστόσο είναι σαφέστατα πιο δραστήριος από τον προηγούμενο (24ο) αλλά λιγότερο δραστήριος από τον 23ο στον οποίο είχε παρατηρηθεί και πάλι σέλας στη χώρα μας (π.χ. Οκτώβριος και Νοέμβριος 2003 από τον Αντώνη Αγιομαμίτη).

 

Θυμίζουμε ότι το σέλας δημιουργείται κατά τον «βομβαρδισμό» της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης από τον «ηλιακό άνεμο» που αποτελείται από σωματίδια υψηλής ενέργειας (κυρίως ηλεκτρόνια και πρωτόνια), κάτι που γίνεται πολύ εντονότερα χρονικά πέριξ του μεγίστου του εκάστοτε 11ετούς ηλιακού κύκλου. Αυτά τα ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας και καθώς συγκρούονται με τα μόρια/άτομα αζώτου και οξυγόνου που περιέχει η γήινη ατμόσφαιρα τα διεγείρουν πρόσκαιρα σε ανώτερες ενεργειακές στάθμες. Η αποδιέγερση των διεγερμένων μορίων και ατόμων γίνεται με τη μορφή φωτός, το οποίο και παρατηρούμε ως σέλας. Το ύψος στο οποίο εμφανίζεται στην ατμόσφαιρα, ξεκινά από τα ~90 km και μπορεί να ξεπεράσει και τα 300 km. Το μεγάλο ύψος στο οποίο φτάνει αυτό το φαινόμενο, το κάνει ορατό από πολύ μακριά, π.χ. ως και 15-20 μοίρες γεωγραφικού πλάτους μακριά. Δηλαδή μπορεί να βρίσκεται π.χ. πάνω από τη Σλοβενία ή τη νότια Πολωνία και οι ερυθρές κορυφές του να μπορούν να φανούν από διάφορα μέρη της Ελλάδας.

 

Συγκεντρώσαμε όλες τις αναφορές και φωτογραφίες για το σέλας της πρωτοχρονιάς, εδώ https://antisimvatikos.blogspot.com/2025/01/blog-post.html και εφόσον υπάρχουν και άλλες, το άρθρο θα ανανεωθεί. Μπορείτε να πατήσετε πάνω στα εικονίδια ή/και τους συνδέσμους για να οδηγηθείτε απευθείας στις αντίστοιχες αναρτήσεις των φωτογράφων. Τουλάχιστον 12 άνθρωποι το φωτογράφισαν από την Κρήτη ως τη Μακεδονία (βλέπε χάρτη), χάρη στην έγκαιρη ειδοποίηση του Γιάννη Τσουμέτη που το είδε πρώτος εκείνο το βράδυ στο Μέτσοβο και μετέφερε την είδηση άμεσα. Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν την ανάρτηση, είναι του Χρήστου Παπασούλη @Χρήστος Παπασούλης (Ναυπακτία) και του Δημήτρη Σαγιάκου Dimitris Sagiakos Photography (Άμφισσα) και αναρτώνται κατόπιν αδείας.

Αν έχετε και εσείς φωτογραφίες από αυτή ή άλλη παλαιότερη εμφάνιση σέλαος στη χώρα μας, ενημερώστε μας!

 

Περισσότερα για όλα τα γνωστά, άγνωστα, εντυπωσιακά καιρικά και ατμοσφαιρικά φαινόμενα, με χάρτες, διαγράμματα, φωτογραφίες (από την Ελλάδα και το εξωτερικό) και απλή επιστημονική εξήγηση, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!

 

 

Σέλας ορατό και από την Ελλάδα!

Μπορεί να είδατε τις εντυπωσιακές και σπάνιες φωτογραφίες με το βόρειο Σέλας να εμφανίζεται και στην βόρεια (τουλάχιστον) Ελλάδα την Κυριακή το βράδυ. Π.χ. αυτήν από τη Λεπτοκαρυά Πιερίας https://www.facebook.com/meteo24news.gr/posts/1098790318144564. Είναι πράγματι σπάνιο αλλά όχι πρωτοφανές, καθώς έχει εμφανιστεί πολλές φορές στο παρελθόν και στη χώρα μας. Τελευταία φωτογραφική απόδειξη της εμφάνισής του, ήταν το 2003 από τον αστροφωτογράφο Αντώνη Αγιομαμίτη στην τότε έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας (βλέπε φωτογραφίες του από το Σέλας βόρεια της Αττικής, το 2003: https://perseus.gr/Astro-Aurorae.htm). Μάλιστα, όπως θα διαπιστώσετε, είχε εμφανιστεί 2 φορές μέσα σε λίγες ημέρες, εκείνη τη χρονιά.

 

Η δραστηριότητα του άστρου μας έχει 11ετή περίοδο (ο γνωστός «ηλιακός κύκλος») και όταν οδεύει προς το μέγιστο αυτής, τότε οι γεωμαγνητικές καταιγίδες τείνουν να γίνονται συχνότερες και εντονότερες, με αποτέλεσμα να αυξάνει η πιθανότητα να εμφανιστεί το Σέλας και σε γεωγραφικά πλάτη όπως αυτό της χώρας μας. Η αύξηση της δραστηριότητας του Ήλιου συνεπάγεται εκτόξευση μαγνητικών πεδίων και φορτισμένων σωματιδίων (κυρίως ηλεκτρονίων και πρωτονίων) μεγάλης ταχύτητας και ενέργειας (εκτόξευση στεμματικής μάζας ή CME – Coronal Mass Ejection όπως θα την συναντήσετε). Αυτό το υλικό αλληλεπιδρά έντονα με το μαγνητικό πεδίο της Γης και μέσω αυτού «οδηγείται» στην ατμόσφαιρα. Εκεί διεγείρει τα άτομα οξυγόνου (κυρίως) της γήινης ατμόσφαιρας, η αποδιέγερση των οποίων εκπέμπει το φως που ονομάζουμε Σέλας. Στα μεγάλα ύψη (~600 km) υπερισχύει το κόκκινο, ενώ χαμηλότερα υπερισχύει σταδιακά το πράσινο καθώς η μεγαλύτερη πυκνότητα της γήινης ατμόσφαιρας και οι συχνότερες κρούσεις, ευνοούν ατομικές αποδιεγέρσεις που εκπέμπουν αυτό το χρώμα.

 

Περισσότερα: https://antisimvatikos.blogspot.com/2023/11/blog-post.html.

 

Περισσότερα για την εμφάνιση του Σέλαος στη χώρα μας στο παρελθόν και με φωτογραφίες, αλλά και λεπτομέρειες για τον μηχανισμό δημιουργίας του, θα βρείτε στον τόμο Ι του έργου «Τα φυσικά φαινόμενα» (εκδόσεις «Οσελότος»), τον οποίο μπορείτε να αποκτήσετε από τη σελίδα μας με έκπτωση και μηδενικά έξοδα αποστολής με ένα μήνυμα! Ρωτήστε μας!